Кіріспе
Неміс палеонтологы Эрнст Фрайхерр Стромер фон Рейхенбах (1871 жылдың 12 маусымында Нюрнберг қаласында дүниеге келген, 1952 жылдың 18 желтоқсанында Эрланген қаласында қайтыс болған) – неміс палеонтологы, ең әйгілісі Мысырға жасаған экспедициясымен. Осы экспедиция барысында алғашқы белгілі спинозаврдың қалдықтары табылды. Эрнест Мысырда жасалған бірнеше жаңа ашылымды сипаттады, оның ішінде Мысырда табылған креда кезеңінің бірнеше динозаврлары (Агиптозавр, Бахариазавр және Кархародонтозавр), жұмбақ теропод (Spinosaurus aegyptiacus) және алып крокодил (Stomatosuchus). 1929 жылы Кальман Ламбрехт Эрнесттің құрметіне Stromeria (қазір Eremopezus тұқымдасына кіреді) құс окаменелі туысын атады. 2001 жылы Эрнест қайтыс болғаннан кейін Смит және авторлар оның құрметіне сауропод Paralititan stromeri деп атады. Өкінішке орай, Эрнест тапқан көптеген қазбалар Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жойылды, сондықтан қазіргі ғалымдар бұрынғы үлгілердің аз ғана фотосуреттеріне сүйенуге мәжбүр.
Ernst Freiherr Stromer von Reichenbach (born on 12th of June, 1871 in Nürnberg, died on 18th of December, 1952 in Erlangen) was a German paleontologist best remembered for his expedition to Egypt, during which the discovery of the first known remains of Spinosaurus was made. Ernest described several discoveries made in Egypt, including few dinosaurs from Cretaceous period discovered in Egypt (Aegyptosaurus, Bahariasaurus, and Carcharodontosaurus), an enigmatic theropod (Spinosaurus aegyptiacus) and a giant crocodilian (Stomatosuchus). In 1929 fossil bird genus Stromeria (now included in the genus Eremopezus) were named in Ernest’s honour by Kálmán Lambrecht. After Ernest’s death in 2001 Smith et al also named the sauropod Paralititan stromeri in his honour. Unfortunately, many of the fossils discovered by Ernest were destroyed during World War II, thus leaving today’s scientists to solely rely on few photographs of previously existing specimens.
Өмірбаян
Эрнст Стромер неміс қоғамында аристократиялық мәртебеге ие болды ("Фрайхерр" атағы ағылшын тіліндегі "барон" атағымен шамалас); оның әкесі туған қаласы Нюрнбергтің мэрі болған, ал ата-бабалары заңгерлер, сарайлықтар, ғалымдар, сәулетшілер және басқа да жетекші тұлғалар болған. Стромер нацистік партияға өте теріс қарайтын. Эрнст Стромер 1920 жылы Элизабет Реннебаумға (1886-1977) үйленді және үш ұлы болды (Ульман, Вольфганг және Герхарт). Олардың барлығы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде неміс әскерінде қызмет етті. Екеуі соғыс барысында қаза тапты, ал үшіншісі, Вольфганг, кеңес әскеріне тұтқынға алынды және 1950 жылы Германияға оралғанға дейін қайтыс болды деп есептелді.
Келу
1910 жылы 7 қарашада Стромер «Клеопатра» пароходымен «Норддойчер Ллойд» компаниясы арқылы Ескендірияға (Мысыр) келді. Уақытша карантинге байланысты екі күндік кешігуден кейін экспедиция келесі күні Каирге жету үшін пойызға отырды. Каирдегі қонақ үйіне орналасқан соң, Стромер Мысыр Геологиялық зерттеулер басқармасының директорынан келген сәлемдеме хатын поштада алды. Стромер ізет көрсету мақсатында және болашақ экспедицияны жоспарлау үшін танымал неміс египтологы Джордж Штайндорфтың кеңсесіне барды. 14 қарашада Стромер Мысыр Геологиялық зерттеулерінің Шөлдік зерттеу бөлімін құрған Джон Боллмен кездесті. Сол жылы бөлім Мысырдың алғашқы топографиялық картасын жариялап, 1911 жылы басылатын геологиялық картаны аяқтауға жақын болды. Бұл екі дереккөз Стромер үшін аса құнды болды, ол Бахарияға, Батыс Шөлдің жақсы танылмаған аймағына экспедиция жоспарлап отырды. 1901–1902 жылдары қысында Каирдің оңтүстігінде тұратын неміс жетекшісі Ричард Маркграф Стромермен танысып, жақсы қарым-қатынас орнатты. Маркграф 10 жарым жыл бойы Стромердің жинаушысы (Sammler) немесе қазбаларды жинаушысы болды және Стромердің досы атанды. Алайда Маркграф көбінесе ауруға шалдықты. Бұл безгек, тифтен туған ішек қан кетуі ме, әлде созылмалы амебалық дизентерия ме екені белгісіз. Экспедиция жоспары үш кезеңнен тұрды: біріншіден, Стромер мен Маркграф Каирден солтүстік-батысқа қарай Уади-эль-Натрунға сапарлайды. Аймақты бірнеше апта зерттегеннен кейін, олар Каирге оралып, жабдықтарын толықтырып, содан кейін Нил аңғарының шығыс беткейлерін зерттеу үшін Оңтүстікке, Лаксорға беттейді. Экспедицияның соңғы бөлігі Бахария оазисін зерттеуге арналды.
Экспедицияның басталуы
Стромер мен Маркграф экспедицияны адамзаттың Африкадан шыққандығы туралы Стромердің теориясын қолдау үшін қазба сүтқоректілерді табу мақсатымен бастады. Стромердің 1910 жылғы Вади-эль-Натруннан жазған күнделіктерінде ол күні бойы жұмыс істегені, шақырымдармен жүргені, төбелерге шыққандығы және аңғардағы жартастардан тас үлгілерін қағып алғаны айтылады. Ол акула тістерін, ежелгі тасбақалардың сынған қабықтарын және кейде тарихи крокодилдің жағын тапты. Бұл жаңалықтарға қарамастан, ежелгі сүтқоректілерді таба алмағанына көңілі қалды және ол Қайырға оралды. Стромердің Қайырға оралғаннан кейін Вади-эль-Натронда қалған Маркграф Либипитек маркграфының бас сүйегін тапты. Экспедицияның екінші кезеңінде олар желтоқсан айында Нілдің жоғары ағысына барды. Бірақ онда көп табыс болған жоқ. Экспедицияның үшінші кезеңі Маркграфтың ауырып, Бахария оазисіне бара алмауына байланысты кешіктірілді. Стромер жол көрсетуші және аудармашы болып жұмыс істейтін драгоманды таба алды. 1911 жылдың 3 қаңтарында экспедиция Батыс шөлге аттанды. Бір топ мүшесінің түйелерге шөп сатып алмауынан, түйелерге жайылым табуға уақыт кеткендіктен, керуеннің жылдамдығы баяулады. Бір аптадан астам саяхаттағаннан кейін, 1911 жылдың 11 қаңтарында Бахария оазисіне жетті. 1911 жылы Бахария оазисінің геологиялық тарихы туралы түсінік дұрыс болмағандықтан, Стромер оазисті крета емес, эоцен дәуіріне жатқызып, жаңылысты.
Ашылғандар
14 қаңтарда ауа райы жақсарды және экспедиция басталды. Сол күні Стромер акуланың омыртқасын, балық тістерін және кейбір тастай қалған ағаштарды таба алды. 18 қаңтарда ол "үш үлкен сүйекті тауып, қазуға және суретке түсіруге тырысты. Жоғарғы бөлігі қатты тозығы жеткен және толық емес, ұзындығы 110 см, қалыңдығы 15 см. Екіншісі, төмендегісі жақсырақ, бұл, әдетте, сан сүйегі және толығымен 95 см ұзын, ал ортасы да 15 см қалың. Үшіншісі жердің тереңіне енген, оны шығару үшін тым көп уақыт керек болады". Сол таңда ол динозаврдың ішкі азу сүйегін (pelvic bone) – ишиумды, "дөңгелек ұшы бар" тағы бір омыртқаны және "ұлы тырнақ" деп сипаттаған нәрсені де тапты. Ол шыбық торларын кесіп, ұн мен су қосып жасалған пастаға малып, екі үлкен сүйекті осымен орады. Ол экспедицияны келесі күні Гебель-Хаммад маңына көшірді. Онде бірнеше динозавр, балық және акула сүйектері табылды, бірақ көп нәрсе табылғаннан кейін, олар жиналып, екі күннен соң Гаурак ауылына аттанды. 1911 жылдың 18 ақпанында Стромер Германияға ұзақ сапарына шықты, онда ол өзінің табылғандарын, ірі спинозаврид, Spinosaurus aegypticus және кархародонтозаврид, Carcharodontosaurus saharicus сияқтыларын сипаттады.
Стромердің коллекциясының жойылуы
1944 жылы Екінші дүниежүзілік соғыстың соңына қарай Стромердің қазбалар жинағының көп бөлігі – Spinosaurus және Aegyptosaurus қаңқаларының жалғыз белгілі (бірақ толық емес) үлгілері де оның ішінде – Мюнхендегі мұражайға одақтас әскерлерінің Әуе күштері жасаған бомбалау шабуылында жойылды.