Кіріспе

өздігінен бекітілген типтегі аспалы көпірлер

Өздігінен бекітілген аспалы көпір – негізгі кабельдер тікелей жерге немесе ірі бекіткіштер арқылы емес, көпір палубасының шеттеріне тікелей бекітілетін аспалы көпір түрі. Бұл конструкция жоғары тіреулерге орнатуға немесе тұрақсыз топырақ жағдайында бекіткіштерді салудың қиын болған жерлерде құрылыс жұмыстарын жүргізуге өте ыңғайлы. Өздігінен бекітілген аспалы көпірдің (ОБАК) жүктеме схемасы тік жүктемелерді негізгі кабельдердегі тартылу күштеріне айналдырады, ал олар мұнаралар мен палубадағы қысым күштерімен теңестіріледі. Бұл жүйе күштерді сыртқы бекіткіштерді қажет етпестен іштен теңестіреді, сондықтан үлкен көлденең күштерді бекіту қиын жағдайлар үшін қолайлы. Бұл, аркалық мүшелерінің қысымын палубадағы тартылу күшімен теңестіретін байланған аркалы көпірлерде қолданылатын әдіске ұқсас.

Тарих

Өзін-өзі бекітетін аспалы көпірдің түрі 19-ғасырдың ортасында пайда болды, австриялық инженер Йозеф Лангер 1859 жылы жариялаған сипаттамасымен және америкалық инженер Чарльз Бендердің 1867 жылғы АҚШ патенті No. 71,955 арқылы белгілі болды. Бұл конструкция 20-ғасырдың бірінші жартысында Германияда Рейн өзенінің бірнеше арналарында қолданылды.

Мысалдар

Сан-Франциско-Окленд шығанағы көпірінің шығыс аралығын алмастырудың SAS бөлігі (2013) – бір мұнаралы асимметриялық көпір, оның негізгі аралығы [аралығының ұзындығы]. Қазіргі уақытта бұл әлемдегі ең үлкен SAS көпірі. Қытайдағы Пингшен көпірі (2006) – негізгі аралығы бар бір мұнаралы көпір. Жапониядағы Конохана көпірі (1990) және Оңтүстік Кореядағы Йонджон Гранд көпірі (2000) екі мұнаралы, орталық аралығы бар көпірлер. Питтсбургтегі Үш әпке көпірлері (1924–1928) – АҚШ-тағы осы типтегі көпірлердің ең ерте мысалдары. Англияның Лондон қаласындағы Челси көпірі (1937). Ресейдің Архангельск қаласындағы Кузнечевский көпірі.

Құрылыс әдісі

Өзін-өзі бекітетін аспалы көпірдің ерекшелігі, тұрақты құрылысқа жұмыс басталғанға дейін, қысымды тіректер немесе төменгі қабат сияқты уақытша конструкциялар салуды талап етеді. Бұл қажеттілік көпірдің құрылымдық қағидаларында жатыр. Егер кабельдермен ілмесе, аспалы көпірдің декісі өздігінен тұра алмайды. Жерге бекітілген аспалы көпірлерде негізгі (көлденең) кабельдердің екі бекітілуі де құрылыс басталмас бұрын, қатты жер бетінде болады. Ал өзін-өзі бекітетін аспалы көпірде кабельдер көпір декісіне бекітілуі керек, ол әлі салынып бітпеген және өз салмағын көтере алмайды; демек, соңғы ілу әдісі мүмкін болғанға дейін уақытша конструкциялар қолданылуы тиіс. Кабельдер көпірдің арқалықтарына күшті осьтік күштер түсіреді, бұл оларды нығайтуды қажет етуі мүмкін. Сондықтан, өзін-өзі бекітетін аспалы көпірлердің ұзындығы жерге бекітілген көпірлерге қарағанда көбінесе қысқа болады.

Кабельдік зәкірлер

Дәстүрлі аспалы көпірдегідей, негізгі кабельдер бірнеше параллель тәуелсіз кабельдерден (Хатсонвилл көпірінің оң жақтағы суретіндегідей, қазір бұл көпір жоқ), көзді кабельдерден немесе әдеттегі композиттік кабельдерден тұруы мүмкін.