Кіріспе

Қылмыскердің келекелеу үшін немесе жауапкершілікті мойндау үшін қалдырған заттары

Криминологияда "визит карточкасы" – қылмыскердің қылмыс орнында қалдыратын, көбінесе полицияны келекелеу немесе қылмысқа жауапкершілікті алу мақсатындағы арнайы зат. Бұл атау адамдар біреудің үйіне барып, үй иесі болмаған жағдайда қалдыратын карточкалардан шыққан. "Визит карточкасы" сондай-ақ, адамның өзін көрсетпей немесе тікелей байланысқа түспей қашып кеткен немесе жоғалып кеткеннен кейін, тірі екенін білдіру үшін де қолданылуы мүмкін. Оны көбінесе ұйықтап жатқан адамның жанындағы төсекке, қонақ бөлмесінің еденіне, ал кейде жақындарына бару уақытын білетін болса, зиратқа да қояды. Дегенмен, кейбір қылмыскерлер "визит карточкасын" қалдырмауды жөн көреді, себебі оны құқық қорғау органдары немесе детективтер қылмыскерді анықтау және оны ұстау үшін пайдалануы мүмкін.

Тарихи мысалдар

Джек-Жарқау 1888 жылғы 30 қыркүйекте Лондонның Гулстон көшесінде Елизавета Стрид пен Кэтрин Эддоусты өлтірген түні екі белгі қалдырған деп саналады: Эддоустың алжапқышының бір бөлігі және "Жуулер – ештеңе үшін кінәланбайтын адамдар" деген граффити. Кейбір авторлар бұл граффити алжапқыш түсірілгенге дейін жазылған болуы мүмкін және олардың байланысы жоқ деп есептейді. 1968 жылы Сан-Францискодағы Зодиак кісі өлтірушісі Сан-Франциско хроникасына әріптер мен зодиак белгілерінен құралған шифрларды, күн кресімен қол қойып жіберді. 2002 жылы Вашингтон қаласындағы белдеу бойындағы мергендердің шабуылдары мергендер қалдырған Таро карталарының сериясымен байланысты болды, онда қылмысты тергеп жатқан полицияға хабарламалар жазылған еді.

Көркем әдебиеттегі мысалдар

1919–1920 жылдары Фриц Лангтың "Өрмектер" атты оқиғалы фильмдер сериясында "Өрмектер" деп аталатын қылмыстық ұйымның белгісі – өрмек болды. 1905 жылы Вест-Эндтегі "Қызыл пимпернел" пьесасында, ол әрбір араласуында визит карточкасын (қызыл пимпернел гүлін) қалдыратын еді.