Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Битбург (;) – Германиядағы қала, Рейнланд-Пфальц штатында орналасқан. Трир қаласынан шамамен 25 км (16 миль) солтүстік-батысқа және Люксембург қаласынан 50 км (31 миль) солтүстік-шығысқа қарай жатыр. Жақын жерде американдық Спангдалем әуе базасы орналасқан.
Bitburg (; ; ) is a city in Germany, in the state of Rhineland Palatinate approximately 25 km (16 mi.) northwest of Trier and 50 km (31 mi.) northeast of Luxembourg city. The American Spangdahlem Air Base is nearby.
Тарих
Қаланың атауы оның кельт топонимі Бедадан шыққан. Битбург шамамен 2000 жыл бұрын Лионнан Метц және Трир арқылы Кельнге қарайтын көліктердің тоқтау орны ретінде пайда болды. Алғашқы атауы Викус Беда болған. Император Константин Ұлы 330 жыл шамасында елді мекенді жол қамалына айналдырып кеңейтті, оның орталық бөлігі бүгінгі қала орталығын құрайды. Битбург Рим империясының соңынан кейін 715 жыл шамасында ғана castrum bedense деп ресми түрде тіркелген. Кейіннен ол Франконияның құрамына кірді. Битбургтің тарихи жылнамалардағы алғашқы айқасы 1239 жылы Трир архиепискобы Теодорих II мен Люксембург графы Эрмезинда II арасындағы Трир-Люксембург шарты жасалған кезде болды, осы шарт бойынша қала архиепископтің қорғауына өтті. Битбург 1262 жылы Люксембург графы Генрих V-тен қала құқығын алды. 1443 жылы Битбург Бургундия герцогтығының ықпалына көшті, ал 1506 жылы қазіргі Бельгияның көп бөлігін бақылаған Австрия Нидерландының құрамына кірді. 1794 жылы қала француз әкімшілігіне қарады, ал 1798 жылы жаңа құрылған Орман департаментінің бөлігі болды. Бұл қысқа мерзімді экономикалық өрлеуге алып келді, соның ішінде Битбург сот және жер тізімі кеңсесін алды. 1815 жылы Вена конгресінде жасалған келісімдерге сәйкес, Наполеон Бонапарттың жеңілісінен кейін, ғасырлар бойы Люксембург герцогтығының құрамында болған Битбург Пруссия Корольдігіне берілді. 1822 жылға дейін ол әкімшілік тұрғысынан Төменгі Рейн провинциясына, содан кейін Рейн провинциясына қарасты. 1871 жылы Пруссияның жетекшілігімен Германия біріккен кезде Битбург Германия империясының, ал Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Германияның Веймар республикасының құрамына кірді. Соғыс аралық жылдары Битбург, Эйфель аймағының көп бөлігі сияқты, кедейленіп, салыстырмалы түрде артта қалды. Экономикалық өсім нацистердің билікті басып алуынан және нацистік режимнің жұмыспен қамтуды арттыратын қоғамдық жұмыстар жобаларын енгізуінен кейін басталды, оның ішінде соғыс инфрақұрылымы, әсіресе Вествалл; жаңа әскери казармалар; және Нимс-Сауэр аңғарының темір жолының дамуы. Битбург Аннексисіндегі (Битбург әуе базасынан қалған) пошта ғимараты Адольф Гитлер қалада болған кездегі бас штабы болған деген әңгіме бар. 1944 жылдың желтоқсан айының соңында Битбургтың 85 пайызы одақтас әскерлерінің бомбалау шабуылдарынан қирады және кейіннен АҚШ әскерлері оны "өлген қала" деп ресми түрде жариялады. Кейін қаланы Люксембург әскерлері басып алды, оларды 1955 жылы француз әскерлері ауыстырды. 1952 жылы АҚШ әуе күштері Битбургте Солтүстік Атлантика шарты ұйымының (НАТО) базасын ашты. 1980 жылдардың соңында француз әскерлері шығарылып, НАТО бұрынғы француз казармаларын иеленді. Бірінші шығанақ соғысынан кейін АҚШ әуе күштерінің көп бөлігі Битбургтен 12 км шығысқа қарай орналасқан үлкен Спангдалем әуе базасына көшірілді. 1994 жылы НАТО Битбург әуе базасын қалаға тапсырды, ол оны қоғамдық жұмыстар жобаларына жұмсады. Нимс-Сауэр аңғарының темір жолы 1969 жылдан бастап бірте-бірте тоқтатылды. Оның бір бөлігі велосипед жолына (Radweg) айналдырылды. 1985 жылы АҚШ президенті Рональд Рейган мен Германия канцлері Гельмут Кольдің жақын маңдағы Колмеше әскери зиратына жасаған салтанатты сапарынан кейін Битбург халықаралық назарға ілікті, онда 2000 мазардың ішінде 49 Ваффен СС мүшесінің мазарлары да болды. Челси Клинтон президент Рейганға қалаға бармауға шақырып хат жазған еді.
The city's name derives from its Celtic toponym, Beda. Bitburg originated approximately 2,000 years ago as a stopover for traffic from Lyon through Metz and Trier to Cologne. The first name mentioned was Vicus Beda. Emperor Constantine the Great expanded the settlement to a road castle around 330, the central part of which forms the town centre today. Bitburg is first documented only after the end of the Roman Empire around 715 as castrum bedense. It subsequently became part of Franconia. The first mention of Bitburg in historic annals occurred in connection with the signing in 1239 of the Trier Luxembourg Treaty between Archbishop Theoderich II of Trier and Countess Ermesinde II of Luxemburg, under which the town came under the archbishopric's protection. Bitburg received a town charter in 1262 from Count Henry V of Luxembourg. In 1443, Bitburg came under the sway of the Duchy of Burgundy, then in 1506 was acquired by the Austrian Netherlands, which controlled most of modern Belgium. In 1794 the city came under French administration, and in 1798 became part of the newly created Département des Forêts. This led to a short lived economic upturn, and Bitburg received among other things a court and a land registry. In 1815, under agreements at the Congress of Vienna following the final defeat of Napoleon Bonaparte, Bitburg was, after having been a part of the Duchy of Luxembourg for centuries, transferred to the Kingdom of Prussia, where until 1822 it belonged administratively to the province of Lower Rhine, and afterwards to the Rhine province. With the unification of Germany under Prussian dominance in 1871, Bitburg became part of the German Empire, and after World War I the Weimar Republic of Germany. In the interwar years, Bitburg, like most of the Eifel region, was impoverished and comparatively backward. Economic growth began after the Nazi Seizure of Power and the Nazi regime's introduction of employment boosting public works projects, including infrastructure for war, particularly the Westwall; new armed forces barracks; and the development of the Nims Sauer Valley railway. It is said that the building now used as the post office at Bitburg Annex (what is left of Bitburg Air Base) was the headquarters for Adolf Hitler when he was in the city. In late December 1944, Bitburg was 85 percent destroyed by Allied bombing attacks, and later officially designated by the U. S. military as a "dead city." Subsequently, the town was occupied by Luxembourg soldiers, who were replaced by French forces in 1955. In 1952 a North Atlantic Treaty Organization (NATO) base was opened at Bitburg by the U. S. Air Force. At the end of the 1980s, French troops were withdrawn and NATO took over the former French barracks. After the First Gulf War most of the USAF forces were moved to the larger Spangdahlem Air Base, about 12 km east of Bitburg. In 1994, NATO turned the Bitburg Air Base over to the city, which devoted it to public works projects. The Nims Sauer Valley railway was abandoned step by step, beginning in 1969. Parts of it were converted into a bicycle path (Radweg). In 1985, Bitburg came to international attention due to a ceremonial visit by U. S. President Ronald Reagan and German Chancellor Helmut Kohl to the nearby Kolmeshöhe Military Cemetery – which among its 2,000 graves included those of 49 members of the Waffen SS. Chelsea Clinton had written a letter urging President Reagan not to visit the town.
Экономика және өнеркәсіп
Битбургтың ең белгілі кәсіпорны және қаланың символы – Битбург сыра зауыты. Оның пилснер стиліндегі лагер сырасы 3,86 миллион гектолитр (2008 жылы) сатылған көлемімен Германиядағы ең көп сатылатын сыралардың үшінші орнында тұрады. 1995 жылы бұрынғы НАТО базасы Битбург әуежайының сауда аймағы деп жарияланды, ол 180 кәсіпорның құрылған коммерциялық даму аймағы болып табылады.
The most widely known Bitburg enterprise, and landmark of the city, is the Bitburger brewery. Its Pilsener style lager beer ranks No. 3 among Germany's best selling beers, with sales of 3.86 million hectolitres (in 2008). In 1995, the former NATO base was designated the Bitburg Airfield Trade Area, providing commercial development district where 180 enterprises have established themselves.
Қызықты орындар
Битбург Прум аймақтық мұражайы бұрынғы шаруашылық мектебінің ғимаратында орналасқан. Онда Битбург және Эйфель аймағының тарихына қатысты көптеген артефакттар сақталған. «Хаус Беда» мәдени орталығында Дюссельдорф суретшісі Фриц фон Вилльдің (1860–1941) туындылары көршітілген. Ол Эйфель аймағындағы ең танымал суретші. «Die blaue Blume», «Mosenberg», «Burg Reifferscheid im Winter» және «Ein klarer Tag» сияқты 100-ден астам картиналар қойылған.
The Regional Museum of Bitburg Prüm is housed in a former agricultural school. It contains numerous artifacts of the history of Bitburg and the Eifel Region in general. In the cultural centre Haus Beda are exhibited works of the Düsseldorf painter Fritz von Wille (1860–1941), the Eifel's most widely known artist. More than 100 paintings are on display, including Die blaue Blume, Mosenberg, Burg Reifferscheid im Winter and Ein klarer Tag.