Кіріспе

Саверн (фран. Saverne, нем. Zabern, альзас. Zàwere) — Францияның солтүстік-шығысындағы Гран-Эст аймағындағы Бас-Рейн департаментіндегі коммуна. Ол Рейн-Марна каналының бойында, Вогез тауларындағы өткелдің етегінде, Страсбург қаласынан солтүстік-батысқа қарай 45 шақырым қашықтықта орналасқан. 2018 жылы Саверн коммунасының халқы 11 289 адамды, ал қалалық аймағы 18 740 адамды құрады.

География

Саверн Зорн өзенінің жағасында, Вогез тауларының етегінде жатыр. Марна-Рейн каналы мен Париж-Страсбург темір жолы осы қаладан өтеді. A4 тас жолы (Париж-Страсбург) қаланың солтүстігінен бірнеше шақырым жермен өтеді. Саверн вокзалынан Париж, Страсбург, Метц, Нанси және бірнеше өңірлік бағыттарға пойыз қатынасы бар.

Тарих

Саверна (Tres Tabernae Caesaris: Цезарьдің үш тавернасы, себебі ежелгі заманда Лотарингия үстіртіне баратын жолда үш қонақүй болған, онда тік көтеріліс кезінде өгіздер ауыстырылатын) Рим империясы тұсында маңызды орын болды, ал алемандармен қиратылғаннан кейін император Юлиан қайта жаңартты. Алемандар қоныстанғаннан кейін қала Герман сферасының құрамына кірді. 870 жылдан кейін қала Шығыс Франк корольдығына қарасты, ол Киелі Рим империясына айналды. 1525 жылы Германия шаруаларының соғысы кезінде қаланы көтерілісшілер басып алды, бірақ Лотарингия герцогы Антон оларды қуды. Ол Отыз жылдық соғыстың салдарынан көп зардап шекті, бірақ бұрын қиратылған епископ сарайы кейіннен қайта салынды. 1680 жылдан кейін қала француздардың құрамына қосылды. 1852 жылы епископ сарайы Луи Наполеонмен Ардагерлер легионының жесірлері үшін тұрғын үйге айналдырылды. Франко-прусс соғысынан кейін Саверна Германия империясымен басылып алынды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін ол француз басқаруына қайтарылды. 1913 жылы қалада "Саверн оқиғасы" деп белгілі болған жағымсыз жағдай орын алды. Осы оқиғадан Zabernism термині пайда болды (қаланың неміс тіліндегі атауынан), ол әскери билікті теріс пайдалану немесе негізсіз агрессияны білдіреді.

Көрікті жерлер

Қаланың эмблемасы – бір мүйізді аң. Аңыз бойынша, бір мүйізді аңның мүйізі жақын маңдағы қираған қамалдардың бірінде табылған. Бірақ, бұл тіс, бірде-бір нарвалдың тісі деп қате түсініліп, табылған болуы мүмкін. Дегенмен, ол жергілікті сыраға (fr: Bière de la Licorne) және оны өндіретін Карлсбрю сыра зауытына (f: Brasserie la Licorne) атын берді. Оның басты ғимараты – Рохан қамалы (Château des Rohan), бұл Страсбург епископтарының бұрынғы резиденциясы. Оны 1779 жылы кардинал де Рохан қайта салды, ал немістер оны казарма ретінде пайдаланды. Қазір онда қала мұражайы орналасқан, онда римдік және кельттік артефактілердің үлкен археологиялық жинағы, жатақхана, шағын өнер және қолөнер мұражайы, сондай-ақ феминист журналист және саясаткер Луиза Вайс сыйлаған 20-ғасыр және этнологиялық өнер жинағы бар. Басқа көрікті орындарға 15-ғасырғы бұрынғы қамал (Château vieux) және оған іргелес 15-ғасырғы Рим-католик шіркеуі – Нотр-Дам де ла Нативите (Notre Dame de la Nativité) кіреді, онда әдемі витраждар мен мүсіндер бар; готикалық бұрынғы францискан, содан кейін Рекольет монастыры, шіркеуі және 17-ғасыр фрескаларымен безендірілген клуатр; сондай-ақ бірнеше ескі үйлер, олардың ішінде әсем безендірілген Maison Katz ерекше көзге түседі. Жақын маңда Хоу Бар, Гранд-Жеролдек, Оксенштейн және Грайфенштейн қамалдарының қираған қалдықтары бар. Сондықтан, Гете "Дихтунг унд Вахрхайт" (Dichtung und Wahrheit) еңбегінде мәңгілікке қалдырған жол Вогеж таулары арқылы Пфальцбургке жетеді. Тау өтегісінде (Col de Saverne) кең ботаникалық бақ – Jardin botanique du col de Saverne орналасқан. Саверн өзінің Роза бағымен де белгілі, жергілікті тұрғындар оны Ла розери (La roseraie) деп атайды. Бұл қала жыл сайын Халықаралық жаңа розалар конкурсын қабылдайды. Бақтың өзі 550-ден астам роза сорттарымен қонақтарды қуантады. Бұрынғы Ландау (кейін Страсбург) – Париж семафорлық желісінен ескі семафор мұнарасын көруге болады. Бұл желідегі 50 станцияның бірі, осы желі Франциядағы екінші семафорлық желі болды.