1812 жылғы соғыстағы Эри бекітісінің қоршауы

Кіріспе

1812 жылғы соғыс кезіндегі қоршау Ери фортының қоршауы, сондай-ақ Ери шайқасы деп те аталады, 1814 жылдың 4 тамызынан 21 қыркүйегіне дейін британдық және американдық күштер арасындағы 1812 жылғы соғыстың соңғы шайқастарының бірі болды. Ол Ниагара науқаны барысында болды, және американдықтар британдық әскерге қарсы Ери фортын сәтті қорғады. Қоршау кезінде британдықтар сәтсіз шабуыл әрекетінде көп шығынға ұшырады; сонымен қатар, олар аурудан және жаман жағдайдағы лагерьлерде қалғаннан зардап шекті. Британдықтар қоршаудан бас тартуға дайын екенін білмей, американдық гарнизон британдық қоршау батареяларын жою үшін шабуылға шықты, осы шабуыл кезінде екі тарап та қайтадан ауыр шығынға ұшырады. Британдықтар қоршаудан бас тартқаннан кейін, күшейтілген американдық әскер сақтықпен олардың ізінен қуды және Кук Миллсте екінші рет шегінуге мәжбүр етті, бірақ қыс кіріп, азық-түлік жетіспегендіктен, олар кері шегінді. Олар аймақтан кету алдында Ери фортын қиратты. Осы сәтсіз қоршау әрекеті солтүстік шекарадағы соңғы британдық шабуылдардың бірі болды, екіншісі – британдықтардың Платсбургке жасаған сәтсіз шабуылы.

Өмірбаян

Америкалықтар генерал-майор Джейкоб Браунның басшылығымен 1814 жылдың 3 шілдесінде Ниагара өзенін кесіп өтіп, Эри фортын басып алды. Чиппава шайқасында британдықтарды жеңгеннен кейін олар солтүстікке қарай жылжыды, бірақ британдықтар Ниагара түбегінде күштерін арттырды. 25 шілдеде қанды, бірақ шешуші болмаған Ланди жолағы шайқасы болды, оның барысында Браун ауыр жарақат алды. Шайқастан кейін, енді бригадалық генерал Элезер Уилок Риплидің басшылығындағы америкалық әскерлер Форт-Эриге қайтарылды. Рипли фортты тастап, Ниагара арқылы шегінуді ұсынды, бірақ Браун оның ұсынысын қабылдамады және команданы өз қолына алу үшін Саккетс-Харбордан бригадир генерал Эдмунд П. Гейнсті шақырды. Британдықтар генерал-лейтенант Гордон Драммондтың (Жоғарғы Канаданың лейтенант-губернаторы) басшылығымен Ланди жолағында ауыр шығынға ұшырады. Драммонд америкалықтар тәртіпсіздікпен шегінуге мәжбүр болғанын мәлімдеді және оларды Ниагараның канадалық жағынан ығыстыруды жоспарлады. Оның әскерлері америкалықтарды баяу қуалай келе, 4 тамызда фортқа жетті. Драммондтың дивизиясы 3000 сарбазды құрады, бірақ Драммонд әскерлердің сапасы мен бөлімдердің аралас отрядтар мен роталардан тұруына наразылық білдірді. Қоршаудың соңына қарай американдықтар форттың артында үш ағаш блокхаустар салып, қорғанысын және редуттарды нығайтты.

Блэк-Рок пен Буффалоға шабуыл

Британдық күш Форт-Эриге жеткенде, Драммонд 3 тамызда Ниагара өзенінен Баффало мен Блэк-Рокқа шабуыл жасау үшін күш жіберді. Ол американдықтардың жабдықтары мен азық-түлігін басып алуға немесе жоюға үміттенді. Күш екі колоннадан тұрды: бірі 41-ші пехота полкінің екі фланголық ротасынан және орталық роталарының төртеуінен құралған, 41-ші полк подполковнигі Эванстың басқаруында болды. Екіншісі 2-ші батальонның жеңіл роталарынан, 89-шы және 100-ші пехота полктерінен, сондай-ақ 104-ші (Нью-Брансуик) пехота полкінің фланголық роталарынан құрылды, және генерал Драммондтың немере інісі, Келтиден келген подполковник Уильям Драммонд басқарды. Артиллериялықтармен бірге күштің жалпы саны 600 адамды құрады. Күштің бас командасы 41-ші пехота полкінің аға подполковнигі, полковник Джон Такерге жүктелді. Шабуыл сәтсіз аяқталды. Ниагараның американдық жағына қонған кезде Такер Коньокта өзенінің (қазір Скаяквада өзені деп белгілі) үстіндегі көпірдің қирағанын анықтады. Өзенді көлікпен кесіп өту мүмкін болмады, ал майор Лодовик Морган басқаратын 1-ші АҚШ атқыштар полкінің 240 сарбазы, сондай-ақ еріктілер көпірді жөндеуге жол бермеу үшін өзенді қорғап тұрды. Британдықтар 11 адам қаза тапты, 17 адам жараланды және 5 адам жоғалып кетті. Американдықтар 6 тұтқынға алды, бұл "өлтірілген" деп тіркелген британдық сарбаздардың бірінің тұтқынға алынғанын көрсетеді. Такер әскерлер үрейленіп қашқандарын айтты, бірақ олар кейіннен қайта жиналды. Американдықтар 2 адам қаза тапты және 8 адам жараланды. Майор Морган бірнеше күннен кейін бекіністер арасындағы қақтығыста қаза тапты.

Қоршауға дайындық

Драммонд келесі бірнеше күн ішінде бірнеше маңызды бағыныстыларын жоғалтты, осыған мәжбүр болып, ол қоршауға жеке басшылық етуге көшті. Ниагара түбегіндегі "Оң қанаттың" командирі генерал-майор Финес Риалл Ланди жолында жараланып, тұтқындалды. Оның орнына Англиядан жақында келген генерал-майор Генри Конран аттан құлап, аяғын сындырып, қызметке жарамсыз болды. Оны алмастыру үшін Корольдік шотланд полкінің полковнигі Стюарт Йорктан шақырылды, бірақ қызбадан ауырды. 103-ші пехота полкінің полковнигі Геркулес Скотт бригада басшылығынан бас тартып, өз полкіне командир болып қайта оралуға рұқсат сұрады.

Огайо мен Сомерс қалаларын басып алу

Британдықтар қоршау сызықтары мен батареяларын салғанда, Ниагара өзеніндегі үш американдық шхуна оларды атыспен мазалады. Сол кезде, Онтарио көліндегі британдық теңіз эскадрильясының үш кішкентай кемесі Ниагара өзенінің аузында үш ірі американдық кемемен блокадада қалды. Британдық кемелерге қолбасшылық еткен командир Александр Доббс, оның теңізшілері мен Корольдік теңіз жаяу әскерлері Ниагара шарлауының төменгі жағынан бір гиг және тағы бес қайықты құрлықпен сүйреп алып, 12 тамыз күні түнінде Форт-Эри жағасында американдық шхуналарға шабуыл жасады. Шхуна экипаждары оларды байқап, сұрады, бірақ британдықтар "Жатақ қайықтары" деп жауап беріп, американдықтарды алдап, қайықтарын жақындатуға уақыт берді. Олар Огайо мен Сомерсті жаулап алды. Поркупийн экипажы қашып кету үшін зәкірлі кабельдерін кесіп, құтылды, бірақ жағадағы АҚШ артиллериясы оларды қателікпен атып жіберді. Бұл шайқаста британдықтар 2 адамды өлтіріп, 4 адамды жарақаттады, ал американдықтар 1 адамды өлтіріп, 70 адамды тұтқынға алды, оның 8-і жараланған. Бұл жеңіс британдықтардың рухын көтерді, бірақ Драммонд американдықтардың да рухы осылай төмендеді деп жаңылысты. Кейбір американдық дезертирлер осы туралы хабарлап, сондай-ақ қорғаушылардың саны 1500-ге жуық деді, ал шындығында 2200 әскер болған.

Британдық шабуыл

13 тамызда Драммонд фортқа екі жеңіл 24 фунттық далалық және төрт 18 фунттық немесе 24 фунттық теңіздік қарумен атыс ашты. Атыс тым алыс қашықтықтан болғандықтан, қамалдың қабырғаларына тиімді әсер етпеді. Полковник Скотт пен подполковник Драммонд екеуі де тәжірибелі әскерлер болды және генерал Драммондтың жоспарына сенімсіздік танытты. Екеуі де шайқасқа түсер алдында өз істерін реттеді, құжаттарын әйелдеріне жіберді. Драммонд өзінің семсерін (Ллойдтан алған сыйлық) 89-шы полктің хирургы Уильям "Тигр" Данлопқа тапсырды. Кетуге дайын тұрғанда екеуі де бір-біріне сәттілік тілеп, қоштасты. Колонналар қараңғы түскен соң аттанды, бірақ форттағы гарнизон олардың дайындықтарын байқады. Жасырын шабуыл жасау мүмкіншілігі жоқ еді. Фишер колоннасы Снейк-Хиллдің оңтүстігіне қарай ұзақ жолға шыққанда, Скотт пен Драммонд колонналары форттан бірнеше жүз метр солтүстікке орналасқан шатқалда, жаңбыр астында күтті. Шабуыл басталғанға бір сағат қалғанда британдықтардың фортты бомбалауы тоқтатылды, нәтижесінде гарнизоннан 10 адам қаза тауып, 35 адам жараланды.

Америкалық препараттар

Фортта генерал Гейнс өз әскерлеріне дайындыққа тұруға бұйрық берді. Бұл, қатты жаңбырдың астында өз орналасқан жерлерінде тұруға мәжбүр болған әскерлер арасында наразылық тудырды, бірақ алдағы шайқаста бұл өте құнды болып шықты. Ол сондай-ақ барлық қарулардың оқ-дәрілерін алып, жаңаларын салуға бұйырды, осылайша ылғалды оқтан қарулардың істен шығуына жол бермеді. Бригадир генерал Рипли 21-ші және 23-ші АҚШ жаяу әскер полкімен Жылан төбесін қорғады. Төбеде капитан Натаниел Таусон басқаратын алты зеңбірек орналасқан үлкен бекініс болды. Фортты 19-шы АҚШ жаяу әскерінің екі ротасы және капитан Уильямс пен Гукиннің басқаруындағы үш зеңбірек қорғады. Форт пен Дуглас батареясы арасындағы қабырғада (бір зеңбірек орналасқан) 9-шы АҚШ жаяу әскері, Нью-Йорк және Пенсильвания штаттарының қарулы күштерінен еріктілер ротасы, Нью-Йорк ерікті атқыштар полкі және тағы бір зеңбірек орналастырылған. Форт пен Жылан төбесі арасындағы ұзын қабырғаға шабуыл жасалмады, оны бригадир генерал Питер Б. Портер 1-ші және 4-ші АҚШ атқыштар полкінің бөлімшелері, 5-ші Пенсильвания еріктілері, Свифт полкі және бес зеңбірекпен қорғады. Соңында, 11-ші және 22-ші АҚШ жаяу әскерінің екі ротасы және АҚШ жеңіл атқыштар полкінің жасағы резервте болды. Колонна қорғаныстан американдық қарауыл тобына тап болды. Жасырын шабуылға жақын келді, бірақ жаңбырлы ауа райының салдарынан британдық әскерлердің биік шөптер арқылы өтуінен шыққан қатты дыбыс оларды жасыруға мүмкіндік бермеді. Қарауыл тобы атыс ашты, гарнизонды ескертіп, дереу шегінді. Бас шабуылшылар абаттарға қарай асықты. Олар оған жеткенде, Таусон атыс ашты. Оның батареясының атыс жылдамдығы оған «Таусонның шамшырағы» деген лақап атын әкелді. Батареяны бағындыруға бірнеше әрекеттен кейін, көптеген шабуылшылар үрейлене қашып, өздерінен кейін тұрған сарбаздарды да шашыратты. Қорғаныс қабырғасын бағындыруға тырысқандар шабуыл үшін салынған көптеген баспалдақтардың орларды ескермей жасалғанын және қабырғаға жете алмай, 2 метрге дейін қысқа екенін анықтады. Де Уоттвилл полкінің жеңіл ротасы Ниагара өзенінде жүзіп, қорғанысты айналып өтуге тырысты. Ағыс күшті болып шықты, көптеген әскерлер өліп суға кетті, ал аман қалғандары тез тұтқынға алынды. Кейбір шабуылшылар батареяны бес рет шабуылдады, содан кейін шегінді. Кейбір бөлімшелер, мысалы, 8-ші полктің жеңіл ротасы, өз күшінің үштен екісін жоғалтты. Де Уоттвилл полкінде 144 адам қаза тапты (көптегені «жоғалып кеткен» деп есептелді, бірақ келесі күні таңертең орманға жасырынып, дезертирлік жасады). Америка қорғанысының осы бөлімін басқарған Рипли 147 тұтқынға алғанын хабарлады. Оның әскерлері оннан астам адам шығынға ұшырады. Фишердің колоннасы шатасып, кері шегінді, және тағы бір әрекет жасау мүмкін емес деп шешілді.

In the fort, General Gaines ordered his men to stand to. This produced rumblings from the troops forced to stand in their positions in heavy rain but would prove invaluable in the coming battle. He also ordered that the charges in all guns were to be drawn and replaced, ensuring the guns would not misfire through damp powder. Brigadier General Ripley defended Snake Hill with the 21st and 23rd U. S. Infantry. The Hill was topped with a large gun emplacement containing six guns under the command of Captain Nathaniel Towson. The fort itself was defended by two companies of the 19th U. S. Infantry, and three guns under Captains Williams and Gookin. The wall between the fort and the Douglass Battery (which held one gun) was manned by the 9th U. S. Infantry, a company of volunteers from the New York and Pennsylvania state militias, the dismounted New York Volunteer Dragoons, and another gun. The long wall between the fort and the Snake Hill, which was not attacked, was defended by Brigadier General Peter B. Porter with detachments of the 1st and 4th U. S. Rifle Regiments, the 5th Pennsylvania Volunteers, Swift's Regiment of Detached New York Militia, and five guns. Finally, two companies of the 11th and 22nd U. S. Infantry and a detachment of the U. S. Light Dragoons were in reserve. The column encountered an American picket from the defenses. Surprise was nearly achieved but because of the rainy weather, the British troops' advance was betrayed by the loud swishing sound made as they passed through high grass. The picket opened fire, alerting the garrison, before hastily retreating. The leading attackers rushed forward to the abatis. As they reached it, Towson opened fire. The rate of fire from his battery would earn it the nickname "Towson's Lighthouse". After several attempts to storm the battery, many attackers broke and fled in panic, sweeping away the steady soldiers to their rear. Those who did try to scale the defenses found that many of the siege ladders built for the attack had been made without taking the ditches into account and were as much as 5 feet (2 m) too short to get over the wall. The light company of De Watteville's Regiment attempted to bypass the defenses by swimming in the Niagara River. The current proved to be too swift, and many of the men were swept away to their death; those who survived were quickly captured. Some of the attackers charged the battery five times before retiring. Some units, such as the light company of the 8th, lost two thirds of their strength. De Watteville's regiment had 144 casualties (although many were "missing" and actually hid in the woods before deserting the next morning). Ripley, commanding this section of the American defenses, reported taking 147 prisoners. His men suffered only a dozen casualties. Fischer's column reeled back in confusion and it was decided another attempt was impossible.

Уильям Драммондтың шабуылы

Подполковник Уильям Драммондтың колоннасы Корольдік артиллерияның шағын тобынан, 41-ші және 104-ші жаяу әскерлерінің флангтық роталарынан, елу Корольдік теңізші және Командир Доббс басқаратын Корольдік теңіз флотының тоқсан теңізшісінен тұрды. Фортқа жасалған алғашқы шабуыл көп нәтиже бермеді. Содан кейін Драммонд қараңғылықты және дала үстінде тұрған гул түтінді пайдаланып, әскерін қорғаныс орға баруға және солтүстік-шығыс бастионға шабуыл жасауға жетеледі. Британдықтар АҚШ артиллериялықтарын толығымен алаңдатып, олар дереу қаруларын тастап, қашқан. Капитан Джон Уильямс пен лейтенант Патрик МакДонагтың қол астындағылар қарсы тұрып шайқасқандары тез арада қаза болды, өйткені Драммонд «Янкилерге жеңілдік бермеңдер!» деп айғайлады. 19-шы АҚШ жаяу әскерінің тобы (кеше кешкісін майор Уильям Тримблмен бірге келген Огайо штатынан алынған жаңа сарбаздар) парад алаңында қайта жиналып, бастионға от ашты. Драммонд осы шайқаста қаза тапқан деп есептеледі. Бір американдық сарбаздың айтуынша, шайқастың қызу шағында ол «қызыл пальто киген, сүйрегімен қаруланған және өлімін өтініп айқайлаған бір адамды көрді, біз оған тез арада көмектестік. Ол біздің аяғымыздан алыс емес, мылтық ұзындығынан кем емес қашықтықта құлады». Шабуылшылар екі казарма ғимаратының арасындағы 2 метрлік саңылау арқылы екі рет парад алаңына шабуыл жасады, бірақ казармалар мен асханаға енуге тырысқандары сәтсіз аяқталды. Қорғаушылар солтүстік-шығыс бастионды қайта басып алуға тырысты, бірақ кері шегінді. Генерал Драммонд шабуылды күшейту үшін Корольдік шотландтардың 1-ші батальонынан екі рота ғана жіберді; олар өзінің жартысына жуығын жоғалтты және олардың азағы фортқа жетпеді. Шамамен бір сағатқа созылған шайқастан кейін, американдықтар артқы жақтағы 18 фунттық зеңбіректі бұрып, бастионға оқ атуды бастады. Британдықтар қолға түскен зеңбіректердің біреуін кері бұрып, американдық 18 фунттық зеңбіректі тірегінен құлатты. Британдықтар қолға түскен зеңбірегімен атуды бастағаннан кейін, бастионның астындағы үлкен ұнтақ қоймасы тұтанды. Жарылыс зор болды, бастионды және оған іргелес казарма ғимараттарының көп бөлігін қиратты. Екі тонналық зеңбірек форттан сыртқа лақтырылды. Бастионда 150-ден 250-ге дейін адам, көбінесе британдықтар мен канадалықтар қаза тапты. Шабуылшылардың кейбіреулері форттың қабырғасынан арыққа түсіп, штыктарына қадалғандары туралы қорқынышты хабар тарады. Жарылыс екі тарапқа да зиян келтірді, бірақ форттағы американдықтар казарма ғимараттарының қорғауында жарылыстың толық күшінен сақталды. Лейтенант Дуглас жанындағы адамды үлкен жанып тұрған ағаш бөлшектері құлатып өлтірді. Құтқарылған шабуылшылар форттың барлығы миналанған деп ойлап, үрейленген күйде шегінді. Драммондтың колоннасы шабуыл кезінде жаппай жойылды. 104-ші полк келесі күні жиналғанда және тізім алынғанда, әлі тірі қалғандар шабуылға қатысқан адамдарының жартысынан астамын жоғалтқандарына қайғырып жылады. 104-ші полк сержанты Ричард Смит шабуылдағы батылдығы үшін офицерлік шынжырға ұсынылды, оның барысында ол бес рет жараланды және кейіннен оң қолын кесуге тура келді, бірақ шынжыр берілмеді.

Lieutenant Colonel William Drummond's column consisted of a small detachment of gunners of the Royal Artillery, the flank companies of the 41st Foot and of the 104th Foot, fifty Royal Marines and ninety seamen of the Royal Navy under Commander Dobbs. The attack on the fort initially made little headway. Using the cover of darkness and the heavy smoke that hung over the field, Drummond then moved his men through the defensive ditch to assault the northeast bastion. The British caught the U. S. artillerymen there completely by surprise, and they quickly abandoned their guns and fled. Those under Captain John Williams and Lieutenant Patrick McDonogh who stood and fought were quickly killed as Drummond cried out "Give no Quarter to the Damn Yankees!" A group of soldiers from the 19th US Infantry (recruits from Ohio who had arrived late the previous evening under Major William Trimble) reorganized themselves in the parade square and poured fire into the bastion. It is believed that Drummond was killed in this barrage. According to one American soldier, in the thick of the fighting he saw a "Red coated demon, armed with a pike and screaming for his own death which we quickly obliged him to. He fell not far from our feet, no less than a musket's length away". The attackers twice charged through a gap 7 feet (2 m) wide between the two barrack buildings into the parade ground, but were unable to break into the barrack buildings and mess hall. The defenders in turn tried to recapture the northeast bastion but were driven back. General Drummond sent only two companies of the 1st Battalion of the Royal Scots to reinforce the attackers; they lost half their men and very few of them even reached the fort. After fighting swayed back and forth for nearly an hour, some Americans turned around an 18 pounder cannon on the rear redan and began to fire into the bastion less than away. The British responded by turning one of the captured cannons around and knocking the American 18 pounder off its carriage. Shortly after the British began firing their captured gun, a large powder magazine in the bastion beneath their feet ignited. The explosion was immense, destroying the entire bastion and most of the attached barracks building. A two ton cannon was thrown out of the fort. Between 150 and 250 men, mainly British and Canadians, were killed in the bastion. It was gruesomely reported that some attackers were blown from the walls of the fort to land on the bayonets of those still in the ditch. The explosion caused havoc for both sides, although the Americans in the fort were sheltered from the full force of the explosion by the barrack buildings. Lieutenant Douglass was nearly killed when a large piece of flaming timber crushed the man next to him. The surviving attackers were convinced that the entire fort was mined and they retreated in panic. Drummond's column had been almost wiped out during the attack. When the 104th assembled the next day and roll was called, those who were still standing openly wept at the loss of over half of their men who had attacked. Sergeant Richard Smith of the 104th was recommended for a commission for his gallantry in the assault, during which he was wounded five times and subsequently had to have his right arm amputated, but the commission was never awarded.

Салдары

Жалпы алғанда, британдықтар 57 адам қаза тапты, 309 адам жараланды және 537 адам жоғалып кетті (олардың көптегені форттың қару-жарақ қоймасының жарылысында қаза тапты). Хирург Уильям Данлоптың күнделігінде ол жараланғандарды шамамен 3 күн бойы үздіріссіз емдегенін айтқан. Американдықтар 360 тұтқынды қолға түсірді, олардың 174-і жараланған. Генерал Гейнс форттың ішінде және төңірегінде 222 қаза тапқан британдық әскерінің болғанын хабарлады.

Америкалық шабуылдар

Шабуылдан болған ауыр қазаларға қоса, генерал-лейтенант Драммондтың әскері аурудан және суықтан қатты зардап шекті. Британдық әскерлерде шатырлар болмады, ал олардың қабық пен бұтақтардан жасаған жалпақ үйлері мен баспаналары аз қорғаныс берді. Күзгі жаңбырлар басталғанда, жер тез арада бірнеше дюйм суға толып кетті. Дегенмен, Драммонд 6-шы және 82-ші жаяу полктермен күшейтілді, екеуі де Пиреней соғысындағы Веллингтон герцогының армиясының тәжірибелі сарбаздары болды, және ол қоршауды жалғастырды. Генерал-майор Луи де Уоттевилл де оған қосылып, қоршау жұмыстарын күнделікті басқаруды өз міндетіне алды. 29 тамызда британдықтардың кездейсоқ атып жіберген оғынан генерал Гейнс ауыр жарақат алды, ал бригадир генерал Рипли басқаруды қайтадан қолға алды. Рипли бүкіл науқанға қанағаттанбады және британдықтар қосымша күштермен келіп, бекіністі басып алады деген қауесет тарады. Генерал-майор Джейкоб Браун Ланди-Лейн шайқасында алған жараларынан толыққан толық айықпаған, бірақ ол Форт-Эриге қайтып келіп, пессимистік көзқарасты Риплиден басқаруды қабылдады. Драммондтың әскерінің саны азайып бара жатқаны белгілі болды, сондықтан Драммонд сәтсіз қоршаудан бас тартатынша күтіп отыруға күшті себептер болды, бірақ Браун шабуыл жасауға ниеттенді.

4 қыркүйектегі іс-қимыл

4 қыркүйекте бригадалық генерал Питер Б. Портердің Нью-Йорк және Пенсильвания милициясынан құралған еріктілер бригадасының жасағы британдық батарея №2-ге шабуылға жіберілді. Шабуыл шамамен алты сағатқа созылды, бірақ "қатты жаңбыр мен дауыл" салдарынан тоқтатылды. Осы шабуыл кезінде Канада еріктілерінің (Британдыққа қарсы күрескен канадалықтардың шағын бөлімі) полковнигі Джозеф Уиллкокс кеудесіне оқ тиіп, қаза тапты.

17 қыркүйектегі іс-қимыл

15 қыркүйекте британдықтар батыс жағындағы қоршау шебінде №3 батареяны аяқтады, ол американдық қорғаныстың көп бөлігін тікелей атқылап тұрды. Британдықтар батареяның шетін қорғау үшін блокгаус салғанмен, айналасындағы орманды кесіп тастамады. 17 қыркүйекте түскі уақытта, 23-ші АҚШ жаяу әскерімен бірге 1600 сарбазға жуық Портердің милициядан жасақталған еріктілеріне Браун фортқа қайтуға бұйрық берді және Портер мен Миллердің шегінуін қамтамасыз ету үшін Риплиді алға жіберді. Хирург Данлоп №2 батареяны қайта басып алу кезіндегі қорқынышты оқиғаны тіркеді:

Олар жаудың көпшілігіне оқ атып, олар соншалықты тар кеңістікте жиналғандықтан, жауап бере алмады. Паттисон дереу алға шығып, американдық офицерге қарсылық көрсетудің мәні жоқ екенін, тек өмір шығынына әкелетінін айтып, бас иемденуді талап етті. Ол қаруды төмен тастауға бұйрық берді, және оның кейбір сарбаздары оны орындауға асығып жатқанда, американдық сарбаз мылтығын көтеріп, Паттисонды жүрегіне атты. Содан кейін 82-ші полк батареяға шабуыл жасап, ішіндегі барлық адамды штыкпен қағып өлтірді. Драммондтың алты қоршау пушкасының үшеуі №3 батареяда жойылды. Американдықтар №2 батареядағы пушкаларды бұрын қарудан шығара алмады, олар шығарылғанға дейін. Осы екі сағат ішінде Портер, Миллер және Рипли жараланды. Ресми мәліметтерде "жоғалған" деп тіркелген 216 американдық сарбаздың 170-і тұтқынға алынды, олардың бір бөлігі жараланған. Қалған 46-сы №2 батареядағы қырғында қаза тапқан болуы мүмкін, себебі батареядағы американдық сарбаздардың ешқайсысы жолдастарының тағдырын хабарлай алмады. Британдықтардың ресми мәліметтерінде 115 адам қаза тапқан, 178 адам жараланған және 316 адам із-түссіз жоғалған деп көрсетілген. Американдықтар 382 тұтқынға алды (11 офицер және 371 қатардағы сарбаз), бұл ресми есепте "өлді" деп тіркелген британдық сарбаздардың 66-сы іс жүзінде тұтқынға алынғанын көрсетеді. Жауынгер алаңының тығыз орманды болуы салдарынан, шығын туралы мәліметтерді жинағандар олардың ағаштар мен бұталар арасында жатқан өліктер деп ойлаған болуы мүмкін. Бұл британдықтардың 49 қаза тапқан, 178 жараланған және 382 тұтқынға алынған жаңаланған шығынына әкеледі. Тұтқынға алынған 11 офицердің 2-сі жараланған.

Қоршаудың аяқталуы

Американдықтарға белгісіз, Драммонд 16 қыркүйекте қоршауды көтеру туралы шешім қабылдады және артиллериясын мүмкіндігінше тезірек Форт-Джорджға көшіруге бұйрық берді. Жүк көлігіне арналған малдың жетіспеушілігі оның кететін уақытын кешіктірді. 21 қыркүйекке қараған түні ғана британдықтар Чиппава өзеніне қарай шегінді. Солтүстік Америкадағы британдық бас қолбасшы сэр Джордж Превостқа жазған хатында Драммонд қоршауды тоқтату себептері ретінде үздіксіз жаңбыр, әскерлері арасындағы ауру және лагерь жабдықтарының жетіспеушілігін атады. Оның әскері 2000 адамға дейін азайды, ал лагері "қалың ормандағы көлдей" көрінді. Барлық қаза болғандардың 29-ынан басқасы АҚШ әскерінен еді. Браун дереу шабуыл жасағысы келді. Изард 13 қазанға дейін күтті, содан кейін сақтықпен алға жылжуды бастады, сол кезде британдықтар денсаулығы мен рухын қалпына келтіріп, Чиппава сағасын нығайтты. Өзен сағасында артиллерия атысы жүргізіліп, 19 қазанда Кук Миллдегі британдық бекінісіне қарсы шағын жеңіске жеткеннен кейін Изард шегінді. 15 қазанда британдықтар Онтарио көлінде бірінші дәрежелі кемені суға түсірді, ал Чонси эскадрильясы дереу Сакет портына қайтты. Америкалықтар енді Ниагара майданына азық-түлік жеткізе алмады, тек күздің соңы мен қыста пайдасыз болатын қара жолдармен ғана. Сонымен қатар, британдықтар Ниагарадағы әскерін күшейтіп, қайта жарақтандыра алды. Изард Соғыс министріне (Джеймс Монро) "АҚШ-тың осы соғыс кезінде ие болған ең тиімді армиясының басында менден көп нәрсе күтілуі керек; бірақ мен осы кезде қол жеткізе алатын ешқандай мақсатты көре алмаймын, ол әрекетке келетін қауіпке лайық". Браунның өтініші бойынша, ол және оның дивизиясы маңызды теңіз базасын қорғау үшін Сакет портына ауыстырылды. (Британдықтар сонда шабуыл жасауды жоспарлады, бірақ қыс басталғанға дейін Сент-Лоуренс өзенімен қажетті әскерді тасымалдай алмады.) Жабдықтары жетіспеген Изард Форт-Эриді тастап, армияның қалған бөлігімен бірге Нью-Йорк штатында қыстауға шешім қабылдады. 5 қарашада американдықтар миналар қойып, фортты қиратты, содан кейін өзеннен шегінді. Бұл британдықтарға да қыстауға мүмкіндік берді, бұл оларды қысқы ауа райынан болатын шығындардан сақтады. Изард өзі де ауру демалысына өтініш берді және отставкаға кетуін ұсынды, бірақ ол қабылданбады. Көптеген офицерлер (оның ішінде Браун) Изардты батырлықсыздықпен айыптады, нәтижесінде ол әскери сотқа тартылды, бірақ әскери тәжірибесі мен үлкен қызметінің арқасында азаматтық лауазымға ауыстырылды және ақырында Арканзас штатының губернаторы болды. Британдықтар Форт-Эри орнына оралғанда, қаражаттың жетіспеуіне байланысты фортты қайта құруды шешпеді және 1821 жылы фортты толығымен тастап, 1823 жылдан бастап оны қиратқанға дейін уақытша жайлар салды. Бірнеше рет, әсіресе Форт-Эриге жасаған сәтсіз шабуылдан кейін генерал Драммонд әскерлерін рухтың жоқтығы немесе әрекеттегі дұрыс емес мінез-құлық үшін кінәлады, бірақ көптеген тарихшылар Драммондтың өзі нашар жоспарлаған және әскерлерінің денсаулығы мен рухын сақтауға жеткіліксіз көңіл бөлгенін айтады.

Unknown to the Americans, Drummond had already decided on 16 September to lift the siege, and had given orders for his artillery to be moved to Fort George as soon as possible. Shortage of draught animals had delayed his departure. It was not until the night of 21 September that the British force finally withdrew to the Chippawa River. In a letter to Sir George Prevost, the British commander in chief in North America, Drummond cited the continual heavy rain, illness among his men and lack of camp equipment as his reasons for breaking off the siege. His force was reduced to 2,000 effectives and his camp had the appearance of "a lake in the midst of a thick wood". All but 29 of these casualties came from the regular U. S. Army. Brown wished to make an immediate all out attack. Izard instead waited until 13 October before he began a cautious advance, by which time the British had recovered much of their health and morale, and had strongly fortified the line of the Chippawa Creek. After some indecisive exchanges of artillery fire at the mouth of the river and a minor success against a British outpost at Cook's Mill on 19 October, Izard withdrew. On 15 October, the British had launched the first rate ship of the line on Lake Ontario, and Chauncey's squadron promptly withdrew into Sackett's Harbor. It was no longer possible for the Americans to move supplies to the Niagara front, except by crude roads which would be unusable during the late autumn and winter. At the same time, the British were able to reinforce and resupply their troops on the Niagara. Izard wrote to the Secretary of War (James Monroe) "At the head of the most efficient army the United States have possessed during this war, much must be expected of me; and yet I can discern no object which can be achieved at this point worthy of the risk which will attend its attempt." At Brown's request, he and his division were transferred to Sackett's Harbor to protect the vital naval base. (The British contemplated making an attack there, but could not transport the necessary troops up the St. Lawrence before winter set in.) Izard, who was short of supplies, decided to abandon Fort Erie and go into winter quarters in New York state with the remainder of the army. On 5 November, the Americans set mines and demolished the fort before retiring across the river. This allowed the British to go into winter quarters also, which spared them losses from the winter weather. Izard himself asked for sick leave and tendered his resignation, which was refused. Many officers (including Brown) accused Izard of cowardice, and he was nearly court martialled as a result, but because of his military expertise and excellent service record, he was moved to a civil position and was eventually made Governor of Arkansas. When the British returned to the site of Fort Erie, they chose not to rebuild the fort due to lack of funds and merely constructed makeshift quarters until they completely abandoned the fort in 1821 and demolished it from 1823 onwards. On several occasions, especially after his own failed assault on Fort Erie, General Drummond blamed his troops for lack of spirit or misbehaviour in action, but most historians consider that Drummond himself planned poorly and took insufficient care to maintain his troops' health and morale.

Мұра

Құрама Штаттар армиясының тоғыз белсенді тұрақты жаяу әскер батальоны (1-2 Inf, 2-2 Inf, 1-3 Inf, 2-3 Inf, 4-3 Inf, 1-5 Inf, 2-5 Inf, 1-6 Inf және 2-6 Inf) қоршау кезінде болған американдық бөлімшелердің (ескі 1-ші, 9-шы, 11-ші, 19-шы, 21-ші, 22-ші, 23-ші және 25-ші жаяу әскер полктері) тарихын жалғастырады. Британ армиясының сегіз жеке полкі, 6-шы, 8-ші (Кингс), 41-ші, 82-ші, 89-шы, 100-шы, 103-ші және 104-ші (Нью-Брансуик) жаяу әскер полктері, 1814 жылдың жазында Ниагара түбегінде көрсеткен қызметі үшін «Ниагара» шайқас құрметімен марапатталды. Британ армиясындағы 6-шы, 8-ші (Кингс), 41-ші, 82-ші және 89-шы полктердің қазіргі мұрагерлері: Корольдік фюзилер полкі, Ланкастер герцогының полкі (сонымен қатар 82-ші полктің мұрагері), Корольдік Уэльс полкі және Корольдік Ирландия полкі. Канада армиясының ішінде Корольдік Нью-Брансуик полкі ресми түрде 104-ші (Нью-Брансуик) жаяу полкін еске алады және сонымен қатар «Ниагара» шайқас құрметіне ие. «Ниагара» шайқасының құрмет белгісі сонымен қатар Жоғарғы Канадада жиналған Британ армиясының бірлігі – Glengarry Light Infantry Fencibles және Жоғарғы Канаданың Біріктірілген милиция батальонына да берілді. Қазіргі Канада армиясында бұл бөлімшелер еске алынып, мәңгі есте сақталады, Glengarry Fencibles жағдайында – Stormont, Dundas және Glengarry Highlanders, ал Біріктірілген милиция батальоны жағдайында – Онтариодағы төрт полк: Lincoln and Welland полкі, Королеваның Йорк рейнджерлері, Brockville мылтықтары және Уэльс ханшайымының өз полкі.

Басқа сыртқы сілтемелер

http://warof1812.ca/forterie.htm http://members.tripod.com/~war1812/allbat.html https://web.archive.org/web/20050208082626/http://www.galafilm.com/1812/e/locations/niagara.html