Кіріспе

Американдық заңгер және саясаткер (1818–1891)

Уильям Генри Херндон (25 желтоқсан 1818 – 18 наурыз 1891) – президент Авраам Линкольннің заң серіктесі және оның өмірбаянын жазған адам. Ол жаңа Республикалық партияның ерте мүшесі болды және Иллинойс штатының Спрингфилд қаласының мэрі сайланды. Херндон мен Джесси У. Вейк 1889 жылы жарық көрген «Херндонның Линкольні: Ұлы өмірдің шын тарихы» кітабын жазды.

Ерте өмір

Герндон 1818 жылғы 25 желтоқсанда Кентукки штатының Гринсбург қаласында Арчер Г. Герндон мен оның әйелі Ребекка (Дей) Джонсонның тұңғыш баласы ретінде дүниеге келді. Үш адамнан тұратын отбасы 1820 жылы Иллинойс штатына көшіп, бір жыл Мэдисон округінде тұрды, онда Арчер мен Ребекканың тағы бір баласы дүниеге келді. 1821 жылдың көктеміне қарай отбасы Сангамон округіне қоныс аударды. Уильям бес жасқа толғанда, отбасы Спрингфилдтен солтүстік-шығысқа қарай бес шақырым жерде орналасқан Неміс даласы қонысына қоныстанды. Ол жерде отбасының тағы екі баласы дүниеге келді. Уильям, сол кезде "Билли" деп аталған, колледжға түсуге дейін Indian Queen қонақ үйінде әкесіне көмектесіп жұмыс істеді. Бұл Спрингфилдтегі ең алғашқы қонақ үйлердің бірі болды.

Неке және балалар

1840 жылы 26 наурызда Херндон Сангамон округінде Мэри Дж. Максиге үйленді. Мэридің отбасы да Иллинойс штатының алғашқы қоныс аударушылары болды; оның әкесі мен анасының қайта үйленген анасы 1827 жылы, ал Мэридің жақын туыстары 1834 жылы келді. Мэри 1822 жылы 27 шілдеде Кентукки штатында Мария Кук Макси мен 1812 жылғы соғыстың ардагері Джеймс Макси отбасында дүниеге келді. Джеймстің әкесі, Тәуелсіздік соғысының ардагері Джоэл Макси, 1827 жылы екінші әйелімен Сангамон округіне келіп, келесі айда қайтыс болды. Херндон елдегі құлдықты жоюдың жалғыз жолы – "қанды төңкеріс" деп есептеді. Саяси науқандар кезінде Херндон Республикалық партия мүшелерін және шешімін қабылдамаған сайлаушыларды наразылыққа итермелейтін күшті аргументтер келтірді. Сондықтан, 1860 жылғы президенттік науқанында Херндон тікелей саяси іс-қимылдарға қатыспады. Бірақ ол сол науқанда маңызды міндетті атқарды – Иллинойс штатының кітапханасында Стивен А. Дугласқа қарсы қолдану үшін қарсы зерттеу жүргізді. Соңында, Линкольн өзіне дауыс беруге келіспегенде, Херндон оны оған көндірді.

Линкольн отбасымен қарым-қатынасы

Линкольнмен серіктестігі мен достығының барлық кезеңінде Мэри Тодд Линкольнмен арадағы шиеленіске байланысты ол Линкольннің үйіне кешкі асқа ешқашан шақырылмады. Ол сондай-ақ Линкольннің кіші ұлдары Уилли мен Тэдтің тәрбиесіндегі шектен тыс еркіндігіне наразы екенін айтты, оларды заң кеңселерінде тәртіпсіздік тудыратын, жарамсыз балалар деп еске алды, бұл олардың серіктестігі кезінде кейбір өткір пікірлерге әкелді. Линкольнмен соңғы кездесуі 1862 жылы Вашингтон қаласына сапар жасағанда болды. Линкольн оны жылы күтіп алды, бірақ Мэри Линкольнмен арадағы жаулыққа байланысты Ақ үйдің жеке бөлмелеріне шақырмады.

Алғашқы зерттеулер

Линкольн қаза болғаннан кейін, Херндон оны білген адамдардан Линкольн өмірінен әңгімелер жинауға кірісті. Херндон досы және заңгер серігінің шын портретін, өзінің жеке бақылаулары мен мақсаты үшін жинаған жүздеген хаттар мен сұхбаттар негізінде жазуға ұмтылды. Ол Линкольнді қасиетті адам ретінде емес, қарапайым адам ретінде көрсетуге және ұлы ұлттық батырдың өмірбаянында жасырылуы керек деген Виктория дәуірінің қалыпты көзқарастарынан әңгімелерді ашуға ниеттенді. Атап айтқанда, Херндон Линкольннің "ресми" биографтары Джон Николай мен Джон Хей туралы: «Олар, ең алдымен, көркем әдебиеттің керемет туындысын жасауға, екіншіден, тарихты халыққа қарсы топтардың пайдасына жазуға тырысады» деді. Ол мұның «нағыз Линкольнді музейдегі балауыз мүсіндей бейнелейтінін» ойлады.

Ортақ ғылыми-зерттеу ақпараты

Уорд Хилл Ламон, сол кезде Линкольнның өмірбаянын әдебиетшімен бірлесіп жазып жүрген кезінде, одан көмек сұрады. Герндон Линкольнмен танысқан адамдармен болған өзінің түпнұсқа хат алмасуларының көшірмелерін және оларға қол жеткізу мүмкіндігін ұсынды, сондай-ақ Линкольнның өмірбаянын кем дегенде он жыл бойы жарияламау туралы жазбаша келісімге барды. Бұған орнына 2000 доллар қолма-қол ақша және кітаптан түсетін авторлық гонорардың 2000 долларға дейінгі сомасын алуға келісті.

Джесси Вейкпен бірлесіп жұмыс жасау

Жас Джесси У. Вейк, Херндонмен хат алысып, жақын досқа айналды. Содан кейін олар Линкольннің өмірінен биография жазуға бірлесіп кірісті. Вейк 1880 жылдары қосымша зерттеулер жүргізіп, Херндонның алғашқы зерттеулерінен кейін пайда болған жаңа ақпараттарды жинады және Херндонның жазбасының көп бөлігін қайта жазды. Олардың бірлескен еңбегі – Херндонның «Линкольн: Ұлы өмірдің шын тарихы» атты кітабы 1889 жылы Белфорд, Кларк және Компания баспасынан үш томдық жинақ ретінде жарық көрді. Кітаптың көп бөлігін Вейк жазды және ол бірлескен автор ретінде толық құрметке ие болды. Кітап Линкольннің анасының заңды емес тууы (сондай-ақ Линкольннің өзі туралы да қауесеттер) сияқты ашық деректерді, Херндонның көп жылдық қарсыласы Мэри Тод Линкольннің кейде өте теріс бейнесін, Авраам Линкольннің өзіне зиян келтіруге бейімді депрессиясын және американдық тарихындағы ең құрметті және романтикалық тұлғаға айналып келе жатқан шейіт президент туралы ағыографиялық емес сипаттамаларды қамтығандықтан, әртүрлі пікірлерге ие болды. Вейк кітапты жазу кезінде жиналған жазбаларды сақтап, «Нағыз Линкольн: Портрет» атты тағы бір кітап жазды, онда Вейктің жеке ойлары мен Херндонға ұят келтіретін мәліметтер бар. Херндонның ұлы Уильям, немесе Вилли, әкесімен бір күні қайтыс болды. Херндон грипп (инфлюенца) ауруынан қайтыс болды, ал оның ұлы Виллиде грипп салдарынан пневмония болды. Херндонның әйелі Анна одан екі жыл өткен соң, 1893 жылдың 7 қаңтарында қайтыс болды.