Дональд Калиш: Логик, педагог және бейбітшілік жақтасы
Donald Kalish
Дональд Калиш (1919-2000) – американ философ, логик және бейбітшілік активисі. Вьетнам, Никарагуа, Гренада соғыстарына қарсы болды, Анжела Дэвисті жұмысқа алды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық белсенді (1919–2000)
American activist (1919–2000)
Дональд Калиш (4 желтоқсан 1919 – 8 маусым 2000) – американдық логик, педагог және соғысқа қарсы белсенді.
Donald Kalish (December 4, 1919 – June 8, 2000) was an American logician, educator, and anti war activist.
Өмірбаян
Чикаго қаласында туған Калиш психологиядан бакалавр және магистр дәрежелерін, ал философиядан докторлық дәрежесін Калифорния университетінде (Беркли) алды. Свартмор колледжінде және Беркли университетінде сабақ бергеннен кейін, 1949 жылы ол Калифорния университетінің (Лос-Анджелес) профессорлық құрамына қосылды. Калиш Вьетнамдағы соғысқа қарсы айқын оппозициясымен, содан кейін Никарагуа мен Гренададағы АҚШ-тың әскери әрекеттеріне қарсылығымен ең көп танылды. UCLA философия кафедрасының төрағасы ретінде Калиш марксистік саяси белсенді Анжела Дэвисті жұмысқа алды, бұл сол кезде үлкен дау тудырды. 2001 жылы университеттің философия факультеті кафедраның ең жақсы үміткер студентіне берілетін Дональд Калиш сыйлығын құрды. Калиш UCLA-ның «Concerned Faculty» тобының негізін қалаушы болды. Ол Вьетнам жөніндегі университет комиссиясының мүшесі және Лос-Анджелестегі «Peace Action Council» кеңесінің төрағасының орынбасары болды. 1967 жылы Лос-Анджелестегі Century Plaza қонақ үйінде президент Линдон Джонсонның Вьетнам саясатына қарсы «Peace Action Council» ұйымдастырған наразылыққа басшылық еткенімен де белгілі болды, онда 10 000-ға жуық адам қатысты. Ол сондай-ақ 1967 жылғы Пентагонға қарсы науқанды ұйымдастырушылардың бірі болды, ал оның қызметі Норман Мейлердің «Түн әскерлері» (1968) кітабында кеңінен сипатталған. 1967 жылы Калиш АҚШ-тың Вьетнамға қарсы соғысына наразылық ретінде салық төлеуден бас тарту ниетін білдіретін хатқа қол қойды және басқаларды да осы қадамға баруға шақырды. Калиш логика, жиын теориясы және осы екі пәннің тарихы саласындағы сарапшы болды. Ричард Монтегюмен бірге ол табиғи дедукция арқылы формалды логикалық дәлелдеудің инновациялық және элегантты әдісін жасады. Калиш – білікті және адал ұстаз, ол дәлдік, мейірімділік және ынтамен сабақ берді. Ол «ұстаздардың ұстазы» ретінде танымал болды, өйткені тіпті ең күрделі және түсініксіз ұғымдарды да студенттеріне оңай түсіндіре алатын сирек қабілетіне ие болды. Көптеген студенттері оның сабақтарын ұнатып оқыды. Оның логика және жиын теориясы сабақтарында студенттер оның саяси көзқарастарынан ештеңе байқамады. Ол студенттеріне үй телефонының нөмірін беріп, егер олар тапсырманы талқыдағысы келсе, күндіз-түні кез келген уақытта қоңырау соғуларын айтты.
Born in Chicago, Illinois, Kalish earned his bachelor's and master's degrees in psychology and his doctorate in philosophy at the University of California, Berkeley. After teaching at Swarthmore College and at UC Berkeley, he joined the faculty of the University of California, Los Angeles in 1949. Kalish was perhaps best known for his outspoken opposition to the war in Vietnam and later, his opposition to U. S. military involvement in Nicaragua and Grenada. As chairman of the philosophy department of UCLA, Kalish hired Marxist political activist Angela Davis, an act that drew considerable controversy at the time. In 2001, the university's Philosophy Department initiated the Donald Kalish Prize for intellectual excellence, given to the most promising undergraduate student in the department. Kalish was a founder of the Concerned Faculty of UCLA. He served as a member of the University Committee on Vietnam, and as vice chairman of Peace Action Council, Los Angeles. He is known for his leadership role with the Peace Action Council in a 1967 protest against President Lyndon Johnson's Vietnam policies at the Century Plaza Hotel in Los Angeles, which brought out 10,000 people. He was also an organizer of the 1967 March on the Pentagon to protest the Vietnam War and his activities were prominently chronicled in Norman Mailer's The Armies of the Night (1968). In 1967, Kalish signed a letter declaring his intention to refuse to pay taxes in protest against the U. S. war against Vietnam, and urging other people to also take this stand. Kalish was an expert on logic, set theory and the history of both subjects. With Richard Montague, he developed an innovative and elegant method of doing formal logical proofs by natural deduction. Kalish was a first rate and devoted teacher, who taught with precision, compassion and enthusiasm. He was the proverbial "teacher's teacher," having the rare ability of being able to make even the most complex and arcane concepts readily comprehensible to his students. Most of his students loved his classes. In his logic and set theory classes, students did not see anything of his political opinions. He regularly gave his students his home phone number with the instruction that if they ever wanted to discuss an assignment, to call him anytime, day or night.
Логикалық дәлелдеу әдісі
Калиш пен Монтегью әдісімен дәлелдеу жасалғанда, жолдар "дәлелдер ішіндегі дәлелдер" сияқты тіркесілген құрылымға ие болады. Сыртқы дәлелдеменің бірінші жолы әрқашан "Көрсет" сөзімен басталады, одан кейін дәлелденетін мәлімдеме келеді. Қосымша "Көрсет" жолдары дәлелдеудің кез келген жерінде пайда болуы мүмкін, осылайша қосалқы дәлелдеулер басталады. "Көрсет" жолынан кейін бірден келесі жолдар бір деңгейге ығыстырылады. Дәлелдеудің кез келген деңгейі аяқталған кезде, сол ығыстыру деңгейіндегі жолдардың айналасына тіктөртбұрыш сызылады, осылайша олар қолжетімсіз болады, ал "Көрсет" сөзі жойылады, содан кейін жойылған "Көрсет" сөзінен кейінгі мәлімдеме келесі деңгейде қолжетімді активті жолға айналады. Дәлелдеу бірінші жолдан басқа барлық жолдар бір немесе бірнеше тіктөртбұрышқа енгізілгенде және бірінші жолдағы "Көрсет" сөзі жойылғанда аяқталады. Бұл әдіс өте әдемі және логиканы түсінуге және оқытуға үлкен көмек көрсетеді. Дәлелдеу жүйесі Ричард Монтегью мен Дональд Калиштің "Логика: Формальды ойлау техникасы" еңбегінде толыққанды баяндалған, ол 1964 жылы жарық көрген. Монтегью 1971 жылы қайтыс болды. Калиш 1980 жылы Гари Мармен бірлесіп кітаптың екінші басылымын шығарды. 1960 жылдардың соңынан бері бұл кітаптар көптеген университеттерде, соның ішінде UCLA-да оқулық ретінде қолданылып келеді.
When a proof is done by the Kalish and Montague method, the lines have an indented structure of "proofs within proofs." The first line of the outermost proof always starts with the word "Show" followed by the statement to be proven. Additional "Show" lines can appear anywhere within the proof, thereby commencing sub proofs. Immediately after a "Show" line, the subsequent lines are indented one level. When a proof at any level is completed, a box is drawn around the lines in that indentation, making them inaccessible thereafter, and the word "Show" is canceled, whereupon the statement after the canceled "Show" becomes an active line, accessible at the next level out. A proof is finished when all the lines except the first line are enclosed in one or more boxes, and the word "Show" on the first line is canceled. The method is extremely elegant and greatly aides the understanding and teaching of logic. The proof system is set forth in detail in Logic: Techniques of Formal Reasoning by Richard Montague and Donald Kalish, which was published in 1964. Montague died in 1971. Kalish published a second edition of the book in 1980 with Gary Mar. Since the late 1960s, these books have been used as a textbook at many universities, including UCLA.