Кіріспе

Британдық суретші, гравюрашы, сурет салушы, лекция оқыған адам және өнер туралы жазушы (1872–1945)

Сэр Уильям Ротенштейн (29 қаңтар 1872 – 14 ақпан 1945) – ағылшын суретшісі, гравюрашы, сурет салушы, лекция оқыған адам және өнер туралы жазушы. Ол көптеген тақырыптарды қамтығанмен – Франциядағы пейзаждардан Лондондағы еврей шіркеулерінің бейнелеріне дейін – ол екі дүниежүзілік соғыстағы соғыс суретшісі ретінде, портреттерімен және 1930 жылдары жазған танымал естеліктерімен ең көп танылды. Ротенштейннің атақты адамдардың екі жүзден астам портреті Ұлттық портрет галереясының қорында сақталған. Тейт галереясы да оның көптеген суреттерінен, гравюраларынан және суреттерінен тұратын үлкен коллекцияға ие. Ротенштейн 1920–1935 жылдары Корольдік өнер колледжінің директоры қызметін атқарды. 1931 жылы өнер саласына қосқан үлесі үшін ол рыцарь дәрежесіне ие болды. 2015 жылдың наурыз айында «Брэдфордтан Бенареске дейін: Сэр Уильям Ротенштейннің өнері» атты, Ротенштейннің туындыларының соңғы қырық жылдағы ең ірі көрмесі Брэдфордтың Картрайт Холл галереясында ашылды, содан кейін сол жылы Лондондағы Бен Ури галереясына көшірілді.

Жеке өмір

Уильям Ротенштейн Йоркширдің Батыс Ридингіндегі Брэдфорд қаласында неміс еврей отбасында дүниеге келді. Ол Брэдфорд грамматикалық мектебінде білім алды. Оның әкесі Мориц 1859 жылы Брэдфордтың дамып келе жатқан тоқыма өнеркәсібінде жұмыс істеу үшін Германиядан көшіп келді. Одан кейін ол Берта Дюске үйленді және олардың алты баласы болды, ал Уильям олардың бесіншісі еді. Уильямның ағалары Чарльз бен Альберт те өнерге белсенді қатысты. Чарльз (1866–1927) әкесінің ізін басып жүн саудасына кіріп, маңызды коллекционер болды және 1925 жылы өзінің барлық коллекциясын Манчестер сурет галереясына сыйлады. Альберт (1881–1953) – суретші, иллюстратор және костюм дизайнері. Екі ағасы да Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде өз тегін Рутерстонға өзгертіп алды. Майкл Ротенштейн талантты гравюрашы болған.

Білім

Ротенштейн он алты жасында Брэдфорд грамматикалық мектебін тастап, Лондонның Слэйд өнер мектебінде (1888–93) оқыды, онда оны Альфонс Легрос оқытты, ал Париждегі Джулиан академиясында (1889–1893) Джеймс Макнилл Уистлер, Эдгар Дега және Анри де Тулуз Лотрекпен кездесіп, олардың ықпалына түсті. Парижде ол Монмартрда студиясын бөліскен ағылшын-австралиялық суретші Чарльз Кондермен де дос болды. Суретшінің басқа портрет жинақтарына «Англия портреттері» (1898), «Он екі портрет» (1929) және «Замандастар» (1937) кіреді. 1900 жылы Ротенштейн «Күлкі үйі» картинасы үшін «Жалпы дүниежүзілік көрмеде» күміс медаль жеңіп алды. Бұл картина оның ең танымал және сыншылар тарапынан жоғары бағаланған туындыларының бірі болып табылады және жақында Тейт галереясы жариялаған зерттеуге тақырып болды. Ротенштейннің картиналарының стилі мен тақырыбы әртүрлі болғанымен, кейбір тақырыптар қайта-қайта пайда болады, әсіресе «салмақты» немесе «маңызды» тақырыптарға деген қызығушылық, олар тыныш әдіспен қарастырылады. «Таңда бөліну» (1891), «Ана мен бала» (1903) және «Синагогада аза тұту» (1907) – олардың барлығы Тейт галереясына тиесілі, осыған жақсы мысалдар болып табылады. 1902 және 1912 жылдар аралығында Ротенштейн Лондонның Хэмпстед қаласында тұрды, оның әлеуметтік айналымында Х. Г. Уэллс, Джозеф Конрад және суретші Август Джон болды. Хэмпстедте Ротенштейнге келген жас суретшілердің арасында Уиндхам Льюис, Марк Гертлер және Пол Нэш болды. Басқа да көрнекті интерьерлерге «Көктем басталғанда», «Таңғы бөлме» (1910) және «Ана мен бала», «Шамшық жарығы» (1909) жатады. Ротенштейн өмір бойы үнді мүсіндері мен суреттеріне қызығушылық танытып, 1910 жылы субконтиненттің маңызды көркемдік және діни орындарына саяхат жасады. Бұл Ажантадағы ежелгі буддалық үңгірлерін аралаудан басталды, онда ол Леди Кристиана Херрингхем мен Нандалал Боздың ежелгі фрескалардың сурет көшірмелерін жасағанын көрді. Ол кейіннен жарияланған басылымға олардың маңыздылығы туралы тарау жазды. Сапар Калькуттада аяқталды, онда ол Абаниндранат Тагордың дәстүрлі үнді суретінің техникасы мен эстетикасын жаңғыртуға жасаған әрекеттерін көрді. Ол Халықаралық мүсіншілер, суретшілер және граверлер қоғамының мүшесі болды. Ротенштейн 1920-1935 жылдары Корольдік өнер колледжінің директоры болды. Ротенштейн студенттері үшін лоббилеу және олардың мүддесін қорғау ісінде шебер болды, әсіресе оның күш-жігерінің арқасында Эдвард Бауден мен Эрик Равилиус Морли колледжінің асханасындағы қабырға суретін салуға шақырылды. Тағайындалғаннан кейін ол көбірек бейресмилік енгізді және Пол Нэш пен Эдвард Джонстон сияқты тәжірибелі суретшілерді қонақ лекторылар ретінде тағайындауға рұқсат алды. Сәтті мансап құрған студенттер колледжге лекция оқуға шақырылды.

Тану

1931 жылы Ротенштейн Жаңа жылдық құрмет көрсету шарасында рыцарь атағын алды. Рабиндранат Тагор өзінің Нобель сыйлығымен марапатталған «Гитанджали» өлеңдер жинағын Уильям Ротенштейнге арнады. 2011 жылы BBC және «Қоғамдық каталог» қоры оның мемлекеттік меншіктегі барлық картиналарын онлайн каталогтауды бастады.