Кіріспе

Баспагер (1936–1948)

Сол жақ кітап клубы – 1936 жылдан 1948 жылға дейін Ұлыбританиядағы солшыл идеологияның күшті ықпалын көрсеткен баспа тобы. Виктор Голланц бастамасымен құрылған бұл клуб мүшелеріне ғана сатылатын ай сайынғы кітап таңдауын және ірі саяси журнал деңгейіне жеткен ақпараттық бюллетень ұсынды. Сонымен қатар, жыл сайын митингтер ұйымдастырылды. Клуб мүшелерінің саны 57 000-ға жеткенімен, 1939 жылғы Совет-нацистік шарттан кейін үлкен коммунистік топтарынан бас тарды. Соғыс кезінде және соғыстан кейінгі жылдардағы қағаз тапшылығы одан әрі төмендеуге алып келді. 1948 жылы басылым тоқтатылды. Концепция және серия 2015 жылы қайта жаңғыртылды, ал бұған дейін 2000 жылдардың басында серияны қайта іске қосуға жасалған әрекеттердің бірі болған еді.

1940-1948: Соғыс және оның салдары

Алайда 1940 жылдың басында Голанц КП-мен байланысын үзді, бұл процесс 1941 жылдың басында "Сол жақтың сатқындығы" атты мақалалар жинағында көрсетілген. Содан кейін клубтың авторлар мен таңдаулары әртүрлілікке толы болды. Кітап клубының көп мүшелері мен танымал болуына қарамастан, ол баспагер үшін үлкен қаржылық жүк болды, ал соғыс басталғанда қағазға шектеу қойылғандықтан клуб ай сайын тек бір кітап таңдай алатын болды. Кітап клубының қосымша таңдауларын ауыстыру және LBC таңдауларын толықтыру үшін Голанц "Victory Books" сериясын іске қосты, бұл серия жалпы жұртшылыққа қолжетімді қысқа монографиялардан тұрды. Олардың ішінде соғыс кезеңіндегі ең көп сатылған екі басылым бар: "Като" (Майкл Фут, Фрэнк Оуэн және Питер Ховард) авторлығындағы "Күнәлі адамдар" (1940 жылдың шілдесі) және "Гракустың" (Том Винтрингхам) "Сіздің депутаттарыңыз" (1944) кітабы. Кітаптардан өзге, LBC ай сайынғы ақпараттық бюллетень шығарды. Бұл бастапқыда қарапайым клубтік жаңалықтар парағы – "Сол жақ кітап жаңалықтары" ретінде басталды, бірақ бірте-бірте ( "Сол жақ жаңалықтары" атауымен) халықаралық, саяси және әлеуметтік мәселелерге арналған маңызды журналға айналды, онда Голанцтың ұзақ редакциялық мақалалары жарияланды. LBC өзінің алғашқы жылдық митингін 1937 жылдың ақпанында өткізді, және бұл дәстүр 1940 жылдардың соңына дейін сақталды.

1940-1948 жылдар

Монте-Хильда (1942). Еуропаның бірлігі.

Ықпал

Фабиан қоғамы мен Транспорт үйімен қатар, ЛБК-нің социалистік идеяларды насихаттауы 1945 жылғы жалпы сайлаудағы Лейбористік партияның жеңісіне зор ықпал етті. Клубтың көптеген мүшелері клубтың идеяларын – толық жұмыспен қамту, әлеуметтік медицина, қала құрылысы және әлеуметтік теңдік сияқтыларын – таратушылар ретінде жұмыс істеді. Жаңа Лейбористік үкіметке сегіз Голанц авторы кірді (Лорд Аддисон, Аттли, Беван, Криппс, Филип Ноэль Бейкер, Шинвелл, Страчи және Уилкинсон), ал тағы алтысы парламент депутаты болды (Морис Эдельман, Майкл Фут, Элвин Джонс, Дж. П. В. Маллалиу, Стивен Свинглер және Конни Зиллиакус). Бұл Виктор Голанцтың өмірбаяушысын «ресми лауазымы жоқ адам үшін Виктордың [Голанцтың] маңызды сайлауға тигізген зор ықпалы екі жүздік жылдың саяси тарихында теңдесі жоқ» деп жазуға итермеледі. Алайда, Голанц Клемент Атлиден Лордтар палатасында орын алмады, себебі Атли ол жерде оған қарсы шығуы мүмкін деп уайымдады. Сол жақ кітап клубы қаржылық және идеологиялық тұрғыдан Кеңес Одағының ықпалында болды деген айып тағылды. Мұның бір көрінісі – КСРО-ны сынаған Троцкийшіл жазбаларды жарияламауы болды. Тағы бір мысал – Голанцтың Джордж Оруэллдің «Каталонияға саяхат» атты еңбегін жариялаудан бас тартуы: ол тіпті қолжазбаны да оқымады. Сол жақ кітап клубының табысы Ұлыбританияның саяси спектрінің басқа бөліктерін де осы үлгіде әрекет етуге итермеледі. Тарихшы А. Ж. П. Тейлор осы клубтың мүшелерінің көп бөлігі мектеп мұғалімдері болғанын айтады. Лейбористік партия басшылары клубтың орта таптың білімді азаматтарын партияға қосылудың орнына коммунистік трактаттарды оқуға бауып алғанына ашуланды. Тейлор Страчи, Ласки және Голанцтың кітаптарды таңдаудағы ерекшелігін атап өтті. Мысалы, алғашқы екі таңдаудың бірі – болашақта жасанды ұрықтандыру арқылы Лениннің (немесе Сталиннің) Кеңес Одағындағы барлық баланың әкесі болуы мүмкін деген ойды қамтитын биологтың еңбегі болды. Тейлор бұл ұйымның құпия әрекеттер жасағанын жоққа шығарып, «Сол жақ кітап клубының мүшелері өз наразылықтарын тағы бір апельсин түсті кітапты оқып шығу арқылы көрсетті» деді. 1937 жылы Британдық Бирмада құрылған солшыл Нагани кітап клубы Сол жақ кітап клубының үлгісімен құрылған.

Қайта іске қосу

2015 жылы Сол жақ кітап клубы өзінің жақтастары арасында солшыл пікірсайыс пен талқылауды ынталандыру мақсатында коммерциялық емес ұйым ретінде қайта іске қосылды. Оның алғашқы жарияланымы Кевин Овенденнің «Сириза: Лабиринт ішінде» кітабы болды. Бастапқыда Pluto Press баспасымен бірлесіп жылына төрт кітап шығарса, 2018 жылдың қазан айында түрлі баспагерлермен жұмыс істеп, ай сайын бір кітап шығаруға көшті. Клуб коммерциялық емес мәртебесін сақтайды және жазылым ақысы мен ерікті жарналар есебінен қаржыландырылады. Кітаптар редакциялық комиссиямен таңдалады және солшыл саясат, экономика, қоғам және мәдениет туралы ең жақсы сындық жазбаларды, кең аудиторияға арналғандай етіп ұсынады. Жазылушылар классикалық немесе заманауи туындыларды таңдауға мүмкіндік алады. Әр кітап ай сайынғы жазылым төлемімен шығарылатын бірегей LBC нұсқасында жарық көреді, ал мүшелер кітаптарды талқылау үшін өздерінің оқу топтарын құрастырады. Ислингтон Солтүстік округінің депутаты Джереми Корбин жобаға толық қолдау көрсетті: «Сол жақ кітап клубының қайта іске қосылуы – керемет және өте уақтылы идея. Бұл Ұлыбритания мен одан тыс жерлерде болып жатқан саяси өзгерістер толқынына интеллектуалдық негіз береді, ойлы және мейірімді пікірсайысқа шақырады. Менің қайтыс болған ата-анам мен өзім жинаған Сол жақ кітап клубының көптеген басылымдары бар. Бұл туындылар сананы ашады және шабыттандырады. Мен жаңа LBC-ді шын жүректен қолдаймын».