Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1942 жылғы Тынық мұхиты аймағындағы Екінші дүниежүзілік соғыстың теңіз шайқасы
1942 naval battle on the Pacific campaign of WWII
Бадунг бұғазы шайқасы – 1942 жылдың 19-20 ақпан түнінде Бадунг бұғазында (Батыс Явадағы Бандунг қаласымен шатастырмау керек) Америка-Британ-Голланд-Австралия біріккен әскерлері (ABDA) мен Жапон императорлық теңіз күштері арасында болған теңіз шайқасы. Бұл шайқаста төрт жапондық эсминец, өзінен көп санды және қарулы одақтас күштерін жеңіп, голланд эсминцін батып, екі көлікті қауіпті аймақтан шығарып алып, қауіпсіздігін қамтамасыз етті. Бұл шайқас Жапон теңіз күштерінің түнгі шайқаста одақтастардан айтарлықтай басымдығын көрсетті, бұл басымдық Кейп-Сент-Джордж шайқасына дейін сақталды.
The Battle of Badung Strait was a naval battle of the Pacific campaign of World War II, fought on the night of 19/20 February 1942 in Badung Strait (not to be confused with the West Java city of Bandung) between the American British Dutch Australian Command (ABDA) and the Imperial Japanese Navy. In the engagement, the four Japanese destroyers defeated an Allied force that outnumbered and outgunned them, sinking the Dutch destroyer and escorting two transports to safety. The battle demonstrated the Japanese Navy's considerable superiority over the Allies in night fighting which lasted until the Battle of Cape St. George.
Өмірбаян
Жапон императорлық армиясының 48-ші жаяу әскер дивизиясының батальоны 1942 жылдың 18 ақпанында Балиге түсті. Голланд адмиралы Карел Дорманның теңіз күштері Индонезия аймағында шашырап кеткенімен, Балиге жасалған шабуылға немқұрайлы қарауға болмайтын – ол жапондықтарға Сурабаядағы ABDA теңіз базасына жететін әуе базасын беретін еді, сондықтан ол барлық қолдағы кемелерін жіберді. Ұзақ дайындық уақыты болмағандықтан, кемелерді бір жерге шоғырландыруға мүмкіндік болмады; осыған байланысты, бірнеше одақтас күштері жапондықтарға қарсы шабуылға шықты.
A battalion of the 48th Infantry Division of the Imperial Japanese Army landed in Bali on 18 February 1942. Dutch Admiral Karel Doorman's naval forces were scattered around Indonesia, but the invasion of Bali could not be ignored – it would give the Japanese an airbase within range of the ABDA naval base at Surabaya – so he sent in all available ships. The short notice gave no time to concentrate his ships; accordingly, several Allied forces were to attack the Japanese.
Шайқас
Одақтас әскерлерінің алғашқы шабуылдаған кемелері 18 ақпанда жапондық конвойға шабуыл жасаған Seawolf және Both су асты кемелері болды, бірақ ешқандай зақым келтірмеді және жапондық эсминецтерінің тереңдік бомбаларымен кері шегінді. Сол күні АҚШ Әскери Әуе күштерінің 20 ұшағы конвойға шабуыл жасады, бірақ тек "Сагами Мару" көлік кемесіне зақым келтірді. Жапондықтар өздерінің конвойы тағы да шабуылға ұшырауы мүмкін екенін білгендіктен, мүмкіндігінше тезірек солтүстікке қарай шегінді. Жапондық крейсері "Нагара" және эсминецтері "Вакаба", "Хацусимо" және "Ненохи" алыста болды және шайқасқа қатыспады. Соңғы болып екі эсминецтің сүйемелдеуімен көлік кемелері шегінді. "Сасаго Мару" эсминецтері "Асасио" және "Осио" сүйемелдеді; қатты зақымдалған "Сагами Мару" эсминецтері "Мичисио" және "Арасио" сүйемелдеді. Бірінші одақтас тобы – крейсерлер мен эсминецтерден тұратын "Джон Д. Форд", "Поуп" және – 19 ақпанда сағат 22:00 шамасында жапондықтарды Бадунг бұғазында байқап, сағат 22:25-те атыс ашты. Бұл атыста ешқандай зақым болған жоқ, ал екі голланд крейсері торпедалармен шабуылдау үшін эсминецтерге еркін қол беру үшін солтүстік-шығысқа қарай бұғаз арқылы өтті. Содан кейін "Пит Хайн", "Поуп" және "Джон Д. Форд" қашықтыққа келді. Сағат 22:40-та "Асасио" эсминецінен ұшырылған "Ұзын найза" торпедасы "Пит Хайн" крейсерінде жарылып, голланд эсминцін бірден батырды. "Асасио" мен "Осио" эсминецтері "Поуп" және "Джон Д. Форд" эсминецтерімен атысқа түсті, нәтижесінде екі американдық эсминецті крейсерлерді солтүстік-шығысқа ұстанбай, оңтүстік-шығысқа шегінуге мәжбүр етті. Қараңғыда "Асасио" мен "Осио" эсминецтері бір-бірін жау кемесі деп қате түсініп, бірнеше минут бойы бір-біріне оқ атты, бірақ ешқандай зақым келтірмеді. Шамамен үш сағаттан кейін ABDA кемелерінің екінші тобы – крейсер және эсминецтері "Джон Д. Эдвардс", "Паррот", "Пиллсбери" және "Стюарт" Бадунг бұғазына жетті. 01:36-да "Стюарт", "Пиллсбери" және "Паррот" торпедаларын ұшырды, бірақ зақым келтірмеді. Содан кейін "Осио" мен "Асасио" эсминецтері қайтадан соғысқа шықты. "Тромп" крейсерін "Асасио" эсминецінен атылған 11 снаряд соқты. Олар оған ауыр зақым келтіріп, екі жапондық эсминецке де тиді, "Асасио" эсминецінде 4, ал "Осио" эсминецінде 7 теңізшіні қаза қылды. "Тромп" кейінірек жөндеу үшін Австралияға қайтуға мәжбүр болды. "Арасио" мен "Мичисио" эсминецтеріне адмирал Кубо кері қайтуға бұйрық берді, олар шамамен 02:20-де шайқасқа қосылды. "Мичисио" эсминецін "Пиллсбери", "Джон Д. Эдвардс" және "Тромп" крейсерлерінен атылған снарядтар соқты. Ол жылдамдығын жоғалтып, шайқастан кейін сүйреуге тура келді. Осы атыс кезінде "Стюарт" эсминецінің де үстіңгі бөлігі зақымдалды, ал бір снаряд су сызығының астындағы тігістерді ашып, рульдік бөлімшесін су басты. Екі топ та кері бұрылып, шайқас аяқталды.
The first Allied vessels to engage were the submarines Seawolf and Both attacked the Japanese convoy on 18 February but did no damage and were driven off by depth charges from Japanese destroyers. Later that day, 20 planes of the United States Army Air Forces attacked the convoy but succeeded only in damaging the transport Sagami Maru. The Japanese were aware that their invasion convoy was likely to be attacked again, so they retreated north as soon as possible. The cruiser Japanese cruiser Nagara and the destroyers Japanese destroyer Wakaba, Japanese destroyer Hatsushimo and Japanese destroyer Nenohi were well away and took no part in the action. The last ships to leave were the transports, each escorted by two destroyers. Sasago Maru was escorted by Japanese destroyer Asashio and Japanese destroyer Ōshio; the heavily damaged Sagami Maru was escorted by Japanese destroyer Michishio and Japanese destroyer Arashio. The first Allied group—consisting of the cruisers and and the destroyers John D. Ford, Pope, and —sighted the Japanese in Badung Strait at about 22:00 and opened fire at 22:25 on 19 February. No damage was done in this exchange of fire, and the two Dutch cruisers continued through the strait to the northeast, to give the destroyers a free hand to engage with torpedoes. Then Piet Hein, Pope, and John D. Ford came into range. At 22:40, a Long Lance torpedo from Asashio hit Piet Hein, sinking the Dutch destroyer immediately. Asashio and Oshio then exchanged gunfire with Pope and John D. Ford, forcing the two American destroyers to retire to the southeast instead of following the cruisers to the northeast. In the darkness, Asashio and Oshio mistook each other for enemy ships and fired on each other for several minutes, without any damage. About three hours later, the second group of ABDA ships—the cruiser and the destroyers John D. Edwards, Parrott, Pillsbury, and Stewart—reached Badung Strait. At 01:36, Stewart, Pillsbury, and Parrott launched torpedoes but did no damage. Then Oshio and Asashio sortied again and there was another exchange of gunfire. Tromp was hit by eleven shells from Asashio, severely damaging her and hitting both Japanese destroyers, killing four men on Asashio and seven on Oshio. Tromp later had to return to Australia for repairs. Arashio and Michishio had been ordered by Admiral Kubo to turn back, and at about 02:20 they joined the battle. Michishio was hit by shells from Pillsbury, John D. Edwards, and Tromp, killing 13 of her crew and wounding 83. She lost speed and had to be towed after the battle. During these exchanges, Stewart was also damaged topside and one shell hit opened seams below the waterline aft and flooded the steering engine room. Both groups of ships turned away, and the engagement was over.
Салдары
ABDA тобының үшінші – жеті торпедалық қайық – сағат 06:00 шамасында Бадунг бұғазына келді, бірақ ешқандай жапондық кемесімен кездеспеді. Бұл шайқас жапондықтар үшін маңызды жеңіс болды. «Асасио» кемесінің лейтенант-коммандері Горо Ёшии және «Осио» кемесінің командирі Киёши Киккава үлкен батырлық пен шеберлік танытты. Олар одақтастардың әлдеқайда көп күштерін кері шегіндіріп, «Пиет Хейн» эсминцін батырып, «Стюарт» эсминціне зақым келтірді және «Тромп» крейсерін ауыр зақымдады. Осы орайда, жапондықтар өзіне аз ғана зиян келтіріп, көліктік кемелерін қорғады. Балидегі 600 индонезиялық милициядан құралған гарнизон жапондықтарға қарсылық көрсетпеді, ал оның әуежайы зақымдалмай басып алынды. Жапондықтар 20-23 ақпан аралығында Тиморды басып алып, Голландтік Шығыс Индияны жаулауын жалғастырды. Бадунг бұғазындағы шайқасқа қатысқан ABDA күштері 1942 жылдың 27 ақпанында Жава теңізіндегі шайқаста жеңіліске ұшырады. Осы шайқаста голландтық «Java» және «De Ruyter» крейсерлері батып, адмирал Дорман қаза тапты. «Тромп» осы тағдырдан құтылып қалды, себебі ол Бадунг бұғазында алған зақымдарын жөндеу үшін Австралияға қайтарылды. АҚШ-тың «Стюарт» эсминці жеткілікті түрде зақымданып, жапондықтардың жылдам ілгерілеуінен тұтқынға түспеу үшін Сурабаядағы құрғақ докқа жөндеуге жіберілді. Бір жылдан кейін ол қайта көтеріліп, жөнделіп, жапондықтардың P 102 патрульдік кемесі ретінде пайдаланылды.
The third ABDA group—seven torpedo boats—arrived in Badung Strait at about 06:00 but did not encounter any Japanese ships. The battle was a significant victory for the Japanese. Lieutenant Commander Gorō Yoshii of Asashio and Commander Kiyoshi Kikkawa of Oshio had shown great bravery and skill. They had driven off a much larger Allied force, sinking the destroyer Piet Hein, damaging the destroyer Stewart, and severely damaging the cruiser Tromp. Meanwhile, the Japanese had sustained little damage themselves and had protected their transport ships. Bali's garrison of 600 Indonesian militia offered no resistance to the Japanese, and its airfield was captured intact. The Japanese continued their conquest of the Dutch East Indies with the capture of Timor from 20 to 23 February. The ABDA forces engaged at Badung Strait were decisively defeated in the Battle of the Java Sea on 27 February 1942, in which the Dutch cruisers Java and De Ruyter were sunk and Admiral Doorman was killed. Tromp evaded this fate, for she was withdrawn to Australia to repair damage suffered at Badung Strait. The US destroyer Stewart was sufficiently damaged that she had to be placed in dry dock for repairs in Soerabaia, where she was scuttled to avoid capture by the rapidly advancing Japanese. She was raised, repaired, and put into Japanese service a year later as the patrol vessel P 102.