Халық қағидалары негізіндегі өкілді демократия ассамблеясы
Legislative chamber
Заң шығарушылық палаталар: біркамералық, екікамералық және сирек кездесетін көпкамералық парламенттер туралы ақпарат. Заңдар қабылдау процесін түсіндіреді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Өкілдік демократия өкілдерінің жиналысы
Assembly of representatives of a representative democracy
Заң шығарушы палата немесе үй – заң шығарушы органның құрамындағы, әдетте, заң шығарушының басқа палаталарынан бөлек отырып, дауыс беретін кеңесуші жиналыс. Заң шығарушы органдар көбінесе бір палаталы, тек бір палатадан тұрады, немесе екі палаталы, екі палатадан тұрады, бірақ үш және төрт палаталы заң шығарушы органдардың сирек кездесетін мысалдары да бар. Югославия Социалистік Федеративтік Республикасы – бес палаталы (кейін алты палаталы) заң шығарушы органы болған жалғыз мемлекет.
A legislative chamber or house is a deliberative assembly within a legislature which generally meets and votes separately from the legislature's other chambers. Legislatures are usually unicameral, consisting of only one chamber, or bicameral, consisting of two, but there are rare examples of tricameral and tetracameral legislatures. The Socialist Federal Republic of Yugoslavia is the only country documented as having a pentacameral (later hexacameral) legislature.
Екі палаталылық
Екі палаталы заң шығарушы органда екі палата жоғары және төменгі палата деп аталады, ал соңғысы көбінесе халық өкілдері ретінде қарастырылады. Төменгі палата заң шығаруды бастаушы болып табылады, ал жоғары палата заң жобаларын "екінші рет қарап", вето қою немесе бекіту туралы шешім қабылдайды. Ұлыбританияда заң шығару кез келген палатада басталуы мүмкін, бірақ егер екі палата бір-бірімен қайта-қайта келіспесе, төменгі палата соңғы шешімді қабылдау құқығына ие. Көптеген елдерде төменгі палата қаржы және салық мәселелерін толық немесе басым түрде бақылайды. Парламенттің төменгі палатасы 3 миллионнан астам халқы бар елдерде әдетте кем дегенде 100 мүшеден тұрады. Орын саны тіпті өте ірі елдерде де 400-ден аспайды. Ірі төменгі палаталары бар елдердің қатарында 577 мүшеден тұратын Францияның Ұлттық Ассамблеясы және 475 мүшеден тұратын Жапонияның Өкілдер палатасы бар. Парламенттің жоғарғы палатасында әдетте 20-дан 200-ға дейін орын болады, бірақ ол төменгі палатадан әлдеқайда аз болады. Алайда, Ұлыбританияда төменгі палатаның (Азаматтар палатасының) 650 мүшесі бар, ал жоғарғы палатаның (Лордтар палатасының) мүшелері төменгі палатадан сәл көп, ал бір кезде (мұрагерлік теңдердің көп бөлігі алысқанға дейін) одан да көп болған.
In a bicameral legislature, the two bodies are often referred to as an upper and a lower house, where the latter is often regarded as more particularly the representatives of the people. The lower house is almost always the originator of legislation, and the upper house is the body that offers the "second look" and decides whether to veto or approve the bills. In the United Kingdom legislation can be originated in either house, but the lower house can ultimately prevail if the two houses repeatedly disagree. In most countries the lower house also has sole or predominant control over matters to do with finance and taxation. A parliament's lower house is usually composed of at least 100 members, in countries with populations of over 3 million. The number of seats rarely exceeds 400, even in very large countries. Among the countries with large lower houses are France, where the National Assembly has 577 members, and Japan, where the House of Representatives has 475 members. The upper house of a parliament customarily has anywhere from 20 to 200 seats, but almost always significantly fewer than the lower house. In the United Kingdom however, the lower house (the House of Commons) has 650 members, but the upper house (the House of Lords) currently has slightly more members than the lower house, and at one time (before the exclusion of most of the hereditary peers) had considerably more.
Палаталардың бірігуі
1953 жылға дейін Даниядағы Ригсдаг екі палатадан – "Фолкетинг" және "Ландстинг" – тұрды, бірақ содан бері бірпалаталы заң шығарушы органға айналды. Швецияда да осыған ұқсас жағдай болды, оның "Риксдағы" 1971 жылға дейін екі палаталы болды. Норвегия парламенті (Стортинг) 1814–2009 жылдар аралығында ресми түрде екі палатаға бөлінген, бірақ іс жүзінде бір палата ретінде жұмыс істеді, мұндай жағдай "Білікті бірпалаталылық" деп аталады.
Until 1953, the Rigsdag in Denmark was divided into two houses, the "Folketing" and "Landsting", but has since become a unicameral legislature. The same goes with Sweden, and its "Riksdag" until 1971. The Norwegian parliament (Storting) was officially divided in two chambers 1814–2009, but functioned as a single chamber in practice, a situation called Qualified unicameralism.
Төменгі қабат және комитет
Еден – толық құралымның атауы, ал комитет – әдетте еденге бағынышты, пікір алмасатын шағын құралым. Ұлыбританияда екі палатаның кез келгені заң жобасын толық қарау сияқты кейбір мәселелерді Комитетте емес, Палатаның отырысында қарастыруға құқылы.
The floor is the name for the full assembly, and a committee is a small deliberative assembly that is usually subordinate to the floor. In the United Kingdom, either chamber may opt to take some business such as detailed consideration of a Bill on the Floor of the House instead of in Committee.
Қауіпсіздік
Парламент палаталары орналасқан ғимараттар көбінесе ішкі полициямен жабдықталады, ал кейбіреулерінде мемлекеттік органдардың рұқсатысыз кіруге тыйым салынады.
The building that houses the Chambers of a Parliament is usually equipped with an internal police and in some, the public force is not allowed access without authorisation.