Кіріспе

Американдық тіл білімі маманы Айрин Росвита Хайм (30 қазан 1954 ж., Мюнхен, Германия) – тіл білімі маманы және семантика саласындағы жетекші эксперт. 1989 жылы Массачусетс технология институтына көшкенге дейін Остин қаласындағы Техас университетінде және UCLA-да профессор қызметін атқарды, қазір ол Лингвистика профессоры. Ол Тіл білімі және философия кафедрасының Тіл білімі бөлімінің басшысы болды.

Өмірбаян

Хеймнің ата-анасы неміс тілінде сөйлейтін, сол кездегі Чехословакияда туған, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Германияға эмиграциялаған. Ол Мюнхенде оқыды, сондай-ақ Констанц университетінде және Мюнхеннің Людвиг Максимилиан университетінде білім алды. 1978 жылы Мюнхен университетінде тіл білімі мен философия мамандығы бойынша, математиканы қосымша пән ретінде оқып, магистр дәрежесін алды. Осыдан кейін ол Массачусетс Амхерст университетінде докторлық диссертациясын 1982 жылы қорғады. Стэнфорд университетінде, MIT, Остиндегі Техас университетінде (1983-1987) және UCLA-да қысқа мерзімді докторантурадан кейін, ол 1987 жылы MIT-де факультеттік қызметке қабылданды, 1993 жылы доцент атағын алды және 1997 жылы толық профессор болып жоғарылатылды.

Зерттеу

Хеймнің 1982 жылғы "The semantics of definite and indefinite noun phrases" диссертациясы классикалық мәтін және формальды семантикадағы маңызды кезең болып саналады. Жұмыстың екінші тарауында ол (философ Дэвид Льюистің ойын дамыта отырып) "Мысық Афинада болмаса, ол Родоста болады" сияқты сөйлемдердегі "бір мысық" сияқты белгісіз зат есімдер сөз тіркестерінің сандық емес, тіпті еркін айнымалылар екенін, олардың экзистенциалды оператормен байланысқандығын айтты. Бұл операторды семантикалық амал арқылы сөйлемге қосады, ол экзистенциалды жабу деп аталады. Жұмыстың үшінші тарауында ол (не)анықталғандардың композициялық динамикалық теориясын жасады. Бұл еңбек Ханс Камптың шамамен сол кезде жазылған "Ақиқат теориясы және семантикалық бейнелеу" (1981) еңбегімен бірге динамикалық семантиканың ықпалды дәстүрінің негізін қалаушы жұмысы және алғашқы композициялық динамикалық фрагменті болды. Ол Анжелика Крацермен бірлесіп формальды семантиканың ықпалды оқулығы "Semantics in Generative Grammar" кітабының авторы, сондай-ақ Крацермен бірге "Natural Language Semantics" журналының негізін қалаушы редакторы.

Марапаттар

2010 жылы Ирен Хейм Констанц университетінің Zukunftskolleg аға стипендиясын алды. 2012 жылы ол Америка Лингвистикалық қоғамының мүшесі ретінде қабылданып алынды. 2014 жылы Хеймге "Семматика өнері мен шеберлігі" атты құрметті жинақ арналды. 2024 жылы ол Ханс Камппен бірлесіп Рольф Шок сыйлығымен марапатталды.