Су тартпайтын шапаншалар – жүзушілер үшін шаштан қорғау, жылдамдық арттыру, судан қорғау мақсатында қолданылады. Силикон, латекс немесе лайкрадан жасалған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жүзу шапқысы немесе жүзу қалпағы – әдетте силикон, латекс немесе ликрадан жасалған, тығыз, теріге жақын киім, оны демалыспен және жарысқа қатысатын жүзушілер басына киеді. Жүзу шапқыларын түрлі себептермен киеді: олар жүзушінің шашын бетінен ұстап тұру, судың қарсылығын азайту, шашты хлордан немесе күннен қорғау, шашты құрғақ ұстау, басты жылы ұстау немесе (кейде құлаққа тығындармен бірге) құлаққа су кірмеуі үшін киюге болады. Сондай-ақ, шапқыларды жүзу сабақтарындағы біліктілік деңгейін анықтау үшін де қолдануға болады.
A swimming cap, swim cap or bathing cap, is a tightly fitted, skin tight garment, commonly made from silicone, latex or lycra, worn on the head by recreational and competitive swimmers. Swim caps are worn for various reasons: they can be worn to keep hair out of the swimmer's face, reduce drag, protect hair from chlorine or sun damage, keep hair dry, keep the head warm, or (sometimes in combination with earplugs) to keep water out of the ears. Caps can also be worn to identify skill level in swimming lessons.
Тарих
20-ғасырдың басында жүзу қалпақтары резеңкеленген матадан жасалды. 1920 жылдары олар латекстен жасалды. Ең алғашқы иекбаулы қалпақтар сол кездегі ұшқыштардың былғары шлемдеріне ұқсас болғандықтан "ұшқыш стиліндегі қалпақтар" деп аталды. 1940 жылдары резеңке соғыс материалдарына қажет болғандықтан жүзу қалпақтары тапшы болды. Тұрақты толқынды шаш жасау уақытты қажет ететін және қымбат болғандықтан, көптеген әйелдер жүзер кезде шаштарын қорғауды қалады. 1950 жылдары әшекейленген қалпақтар сәнге енді, ал 1960 жылдары түрлі-түсті гүл жапырақтары бар жүзу қалпақтары танымал болды. 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басындағы ерлердің ұзын шаштары жүзу қалпақтарын жиі пайдалануға әкелді. 1970 жылдары жүзу қалпағын міндетті түрде кию талабы болмағандықтан, оны кию сәннен шықты. Жүзу қалпақтары әртүрлі стильдерде келеді: судың кірмеуі үшін ішкі жабылуы бар дәстүрлі иекбаулы түрлері, 1960 жылдарды еске түсіретін түрлі-түсті гүлді стильдер және басқа да графикалық суреттер. Жақында Токс Ахмед пен Майкл Чепмен дрейдтер, шаш тоқу немесе қосымша шаштар және көлемді шаштар үшін арнайы жүзу қалпағын жасады. Олар оны Soul Cap деп атады, бірақ оның үлкендігі мен құрылысының ерекшелігіне байланысты 2020 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында пайдалануға тыйым салынды. 2 қыркүйек 2022 жылы FINA осы арнайы қалпақты болашақ барлық жарыстарда пайдалануға рұқсат берді.
Swim caps were made of rubberized fabric during the early 20th century. By the 1920s, they were made of latex. The earliest chin strap caps were known as "aviator's style caps" as they resembled the strapped leather helmets of flyers of the day. During the 1940s, swim caps became scarce as rubber was needed for war materials. The permanent wave hairstyle took time to obtain and was expensive, so many women wanted to protect their hair while swimming. The 1950s saw decorated caps come into vogue, and during the 1960s, colorful flower petal swim caps became popular. Men's long hair styles of the late 1960s and early 1970s gave rise to increased use of swim caps. Without swim cap requirements, wearing swim caps fell out of fashion during the 1970s. Swim caps are available in different styles: the traditional chin strap type with inner sealing to keep out water and colorful floral styles reminiscent of the 1960s as well as other graphic prints. Recently, Toks Ahmed and Michael Chapman created a swim cap specifically designed for dreadlocks, hair weaves or extensions, and voluminous hair. They named it the Soul Cap, but it was banned at the 2020 Summer Olympics because of its size and configuration. On 2 September 2022, FINA approved the special cap's use for all future competitions.
Екі есе жабылу
Көптеген жүзушілер шаштарын құрғақ ұстайтын бассейн шапқысын табуда қиындық көреді. "Екі шапқы кию" – екі бассейн шапқысын бірдей кию – шапқының тығыз жабысуын қамтамасыз етеді. Ішкі силикон немесе латекс бассейн шапқысын құлақтарына жақын тартып кию, ал одан кейін ішкі тығызы бар екінші, дәстүрлі стильдегі шапқыны кию қажетті қорғанысты ұсынуы мүмкін. "Екі шапқы кию" ашық суда жүзуге қатысушылардың жылу сақтауы үшін де қолданылады. Барынша тегіс бет жасап, гидродинамикалық қарсылықты азайту үшін кейде ішкі латекс шапқы киіледі, содан кейін латекс шапқының үстінен жүзу көзілдірігі салынады, және соңында екі жағынан да тығыз силикон шапқы киіледі.
Many swimmers have trouble finding a swim cap that keeps their hair dry. "Double capping"—wearing two swim caps—can provide a tighter swim cap seal. An inner silicone or latex swim cap pulled low over the ears worn under a second traditional style chin strap swim cap with an inner seal may provide the protection desired. "Double capping" is also used by participants of open water swimming to provide warmth. In order to make as smooth a surface as possible for maximum streamlining, sometimes an inner latex cap is put on, followed by swim goggles over the latex cap, and then second snug silicone swim cap is fitted over both.
Ағылшын арнасында жүзу ережесі
Ағылшын "Channel Swimming and Piloting Federation" және "Channel Swimming Association" ресми ағылшын арнасының рекордтық жүзулері үшін "бір стандартты жүзу шапқысын" пайдалануға болатынын мәлімдейді. Шапқыш канал арқылы жүзушіге еріп жүретін ресми бақылаушыдан бекітілуі керек. Жылдар бойы ағылшын арнасының рекордтық жүзушілері қолданған "стандартты жүзу шапқыштарына" қатты резеңке "танк" стиліндегі шапқыштар, жамбас белбеуі бар қалыпты резеңке шапқыштар, жамбас белбеуі бар көпіршікті креп резеңке шапқыштар, силикон шапқыштар және латекс "жарысқа" арналған шапқыштар жатады. "Barracuda Hothead" сияқты неопрен құрамындағы немесе толығымен неопреннен жасалған шапқыштар ағылшын арнасында рекордтық жүзуге рұқсат етілмейді. Санта-Каталина каналы Калифорниядағы жүзу сияқты тағы да бірнеше ұзақ қашықтыққа жүзу жарыстарының рекордтық жүзулері үшін де ұқсас ережелер бар. Ашық суда жүзу үшін қолданылатын шапқыштар судың түсінен айқын ажыратылатын, көзге көрінетін түстерде болуы керек, сонда ғана бақылаушылар оларды қауіпсіз бақылай алады, ал кеме операторлары оларды көре алады.
The English "Channel Swimming and Piloting Federation" and the "Channel Swimming Association" state that "one standard swim cap" may be used for official English Channel record swims. The cap must be approved by the official observer who accompanies the swimmer on the pilot boat across the channel. "Standard swim caps" that have been used by English Channel swimmers of record over the years include solid rubber "tank" style swim caps, molded rubber swim caps with chin strap, bubble crepe rubber swim caps with chin strap, silicone swim caps and latex "racing" swim caps. Swim caps that have neoprene within the cap construction such as the "Barracuda Hothead", or that are completely made of neoprene are not allowed for record English Channel swims. Several other long distance swims such as the Santa Catalina Channel California swim have similar rules for record swims. Swim caps worn for open water swims should be of visible colors that contrast with the water so that observers may safely monitor them, and operators of vessels may see them.