Солтүстік Америка баджыры (Soltüstik Amerika badjıry)

Кіріспе

Солтүстік Американың баджеры түрлері

Америка баджеры (Taxidea taxus) – Солтүстік Америка баджеры, сыртқы түрінен Еуропа баджерыне ұқсас, бірақ олар тығыз туыс емес. Ол АҚШ-тың батыс, орталық және солтүстік-шығыс бөліктерінде, Мексиканың солтүстігінде және Канаданың оңтүстік-орталық аймақтарында, Британдық Колумбияның оңтүстік-батыс бөлігіндегі белгілі бір жерлерде кездеседі. Америка баджерынің мекендеу ортасы ашық далалармен және қолжетімді жемтің болуымен (мысықтар, сорылар және жерқазғыштар сияқты) сипатталады. Бұл түр, әсіресе құмды-сазды топырақты дала аймақтарын ұнатады, онда ол жемтісін қазу арқылы оңай табуға болады.

Сипаттама

Америкалық барс барстарға тән көптеген жалпы сипаттамаларды бөліседі; олардың денесі мығым, төмен орналасқан, қысқа, күшті аяқтары бар, ал үлкен тырнақтары (ұзындығы 5 см-ге дейін жетеді) және ерекше бастың белгілерімен оларды анықтауға болады. Америкалық барс морфологиялық ерекшеліктерге ие, олардың қазба жұмыстарында шебер болуына мүмкіндік береді, мысалы, конусты бас, құлақтардағы қылшықтар және көздердегі жыпылықтағыш жарғақтар. Америкалық барс күшті алдыңғы аяқтарына ие. Олар сонымен қатар бұлшықеттерді бекіту үшін күшті иық сүйегі мен үлкен сүйектік өскіндерге ие. Барстың алдыңғы аяқтарының механикалық тиімділігі арнайы шынтақ өскінімен және радиус және метакарпаль сияқты сүйектермен арттырылады. Жалпы ұзындығы бойынша, аталықтары аналықтарынан сәл ірілеу болады. Аналықтарының орташа салмағы шамамен, ал аталықтарының салмағы шамамен дейін жетеді. Т. t. jeffersonii сияқты солтүстік түршелері оңтүстік түршелерінен ауыр. Күзде, тамақ көп болған кезде, ересек аталық барс шамамен жете алады. Кейбір солтүстік популяцияларында аналықтарының орташа салмағы құрайды. Басынан басқа, американдық барс қалың, қылшықты немесе жүнді, сұр, қоңыр, қара және ақ түстің араласуынан тұратын түсімен жабылады, бұл оған қоңыр түстің әртүрлі теріс көрінісін береді. Бұл түс далалық ортада жасырынуға көмектеседі. Оның үшбұрышты бетінде ерекше қара-ақ үлгі, беттегі қоңыр немесе қара "белгілер" және мұрыннан басталып бастың түбіне дейін созылатын ақ жолақ бар. T. t. berlandieri түршесінде ақ жолақ дене бойымен, құйрықтың түбіне дейін созылады.

Диета

Америкалық барс – топырақ қазғыш ет жейтін жануар. Ол негізінен қалталы тышқандар (Geomyidae), жерсіңірлер (Spermophilus), кенелер (Talpidae), мармоттар (Marmota), дала тышқандары (Cynomys), пикалар (Ochotona), ағаш тышқандары (Neotoma), кенгуру тышқандары (Dipodomys), бұғы тышқандары (Peromyscus) және егеуқұйрықтар (Microtus) сияқты жануарлармен қоректенеді. Олар жемді олардың қуыстарына қазып, кейде туннель кіреберістерін түрлі заттармен бітейді. Америкалық барс – жыландардың, оның ішінде жалқау жыландардың маңызды жорасы болып саналады және Оңтүстік Дакотада олардың ең ірі жорасы болып есептеледі. Сондай-ақ, олар жерде ұялайтын құстарды, мысалы, жағалау қарлығашын немесе құм мартинін (Riparia riparia), және жер қазғыш сұлуқұсты (Athene cunicularia), кесірткелерді, қосмекенділерді, өліктерді, балықтарды, скунстарды (Mephitis және Spilogale), жәндіктерді (араларды және балды қоса алғанда) және жүгеріні (Zea mais), бұршақтарды, жасыл бұршақтарды, саңырауқұрақтарды және күнбағыс тұқымдарын (Helianthus) сияқты кейбір өсімдік тағамдарын жейді.

Мінез-құлық

Америкалық барс әдетте түнгі жануар, алайда адамдардың араласпаған шалқай аймақтарда олардың күндіз тамақ іздеп жүргенін көруге болады. Көктем айларында, наурыздың соңынан мамырдың басына дейін күндіз байқалатын барс көбінесе балаларына күтім жасап, күндіз тамақ іздеп, түнде олармен болатын анасы болады. Барс қыста ұйқыға кетпейді, бірақ қысқы айларда активтілігі төмендеуі мүмкін. Олар қыстың көп бөлігін 29 сағатқа дейін созылатын ұйқыға ұқсас күйлерде өткізеді. Температура нөлден жоғары болғанда олар қуыстарынан шығады.

Өмірлік цикл

Барс әдетте жалғыз өмір сүретін жануар, бірақ көбею маусымында жұптасу үшін аумағын кеңейтеді деп саналады. Жұптасу жаздың соңы мен күздің басында жүзеге асады, кейбір аталықтары бірнеше аналықпен көбейеді. Америкалық барс кешіккен ұрықтануға бейім, жүктілік желтоқсанға дейін немесе ақпанға дейін тоқтатылады. Балалар наурыздың соңынан сәуірдің басына дейін туады. Қолда ұсталған бір мысал кем дегенде 15 жыл 5 ай өмір сүрді. Олар орманды далаларда, шалғынды жерлерде, қалың бұталы жерлерде, ыстық шөлдерде және тау шалғындарында кездеседі. Кейде 12 000 фут (3658 м) биіктікте де кездеседі, бірақ көбінесе Сонора және Көшпелі өмір аймақтарында (қылқан жапырақты орманға тән биіктіктен төмен және жылырақ) табалады. Калифорнияда американдық барс негізінен ауыл шаруашылығы жерлеріндегі ашық шөптестер, қорғалатын жер қоры және ашық кеңістіктер, сондай-ақ шөптесін мекендейтін аймақтық, мемлекеттік және ұлттық парктерінің үйлесімі арқасында тіршілік ете алады. Олар кейде ашық шапарралда (өсімдік жамылғысы 50%-дан аз) және өзен жағалауында кездеседі. Пісіп-жетілген шапарралда сирек кездеседі. Манитобаның қауырсынды далаларында американдық барс мөлшері Ричардсонның сұр тышқандарының (Spermophilus richardsonii) мөлшерімен тікелей байланысты болды. Онтариода ол негізінен провинцияның оңтүстік-батыс бөлігінде, Эри көлінің солтүстік жағалауында, әдетте ауыл шаруашылығымен және орманды жерлермен байланысты ашық жерлерде қоныстанған. Брюс Грей аймағынан да бірнеше хабарламалар түскен. Америкалық барс мекендейтін аумақтың пайдаланылуы маусым мен жынысқа байланысты өзгереді. Мекенаймақтың әртүрлі бөліктері әртүрлі маусымдарда жиірек қолданылады және әдетте олжаның болуымен байланысты. Әдетте, аталықтардың мекенаймағы аналықтардан үлкен болады. 1972 жылғы зерттеуде радиожарықтандырылған американдық барс тіріген орташа жылдық мекенаймақ бір аналықтың мекенаймағы жазда, күзде және қыста болды. Линдзи американдық барс мекенаймағының орташа мөлшері Ута штатының шөптесін даласында бір шаршы мильге бірден (2,6 км²) дейін жететінін, онда 10 оя белсенді немесе жақында пайдаланылған екенін хабарлады. Канзаста олар үлкен көк шөп (Andropogon gerardi), кішкентай көк шөп (Schizachyrium scoparium) және үнді шөбі (Sorghastrum nutans) басым болатын биік шөптік далаларда көптеп кездеседі. Монтанада 24 жыл бұрын барс Глейшер ұлттық паркінде феску (Festuca spp.) шөптесінде кездесетін. Манитобада олар қауырсынның (Populus spp.) ішіндегі шөптесін кеңістіктерінде кездеседі, әсіресе күзде, кейде бірнеше күнге созылады. Қыста бір оя маусымның көп бөлігінде пайдаланылуы мүмкін. туралы хабарламалар келіп түскен. Аюлар (Ursus spp.) және сұр қасқырлар (Canis lupus) кейде американдық барс өлтіреді, ал пумалар (Puma concolor) 2019 жылғы зерттеуге сәйкес, ересектердің негізгі жыртқыштары болып табылады, оларды басқа етқоректілерге қарағанда жиірек аңдайды, тіпті радиожағалы пуманың негізгі олжасы болған жағдайлар да тіркелген. Американдық барс терісі үшін адамдар тарапынан ауланады. Оның терісі қылша және бояу шапақтарын жасау үшін қолданылады.

Badgers are normally solitary animals but are thought to expand their territories in the breeding season to seek out mates. Mating occurs in late summer and early fall, with some males breeding with more than one female. American badgers experience delayed implantation, with pregnancies suspended until December or as late as February. Young are born from late March to early April Juvenile dispersal movements are erratic. a captive example lived at least 15 years and five months. They may also be found in forest glades and meadows, marshes, brushy areas, hot deserts, and mountain meadows. They are sometimes found at elevations up to 12,000 feet (3658 m) but are usually found in the Sonoran and Transition life zones (which are at elevations lower and warmer than those characterized by coniferous forests). In California, American badgers are primarily able to survive through a combination of open grasslands of agricultural lands, protected land trust and open space lands, and regional and state and national park lands with grassland habitat. Badgers are occasionally found in open chaparral (with less than 50% plant cover) and riparian zones. They are not usually found in mature chaparral. In Manitoba aspen parklands, American badger abundance was positively associated with the abundance of Richardson's ground squirrels (Spermophilus richardsonii). In Ontario it primarily resides on the extreme southwestern portion of the province, restricted to the north shore of Lake Erie in open areas generally associated with agriculture and along woodland edges. There have been a few reports from the Bruce Grey region. American badger use of home range varies with season and sex. Different areas of the home range are used more frequently at different seasons and usually are related to prey availability. Males generally have larger home ranges than females. In a 1972 study, radiotransmitter tagged American badgers had an average annual home range of The home range of one female was in summer, in fall, and in winter. Lindzey reported average home ranges of Estimated density of American badgers in Utah scrub steppe was one per square mile (2.6 km2), with 10 dens in active or recent use. In Kansas, they are common in tallgrass prairie dominated by big bluestem (Andropogon gerardi), little bluestem (Schizachyrium scoparium), and Indian grass (Sorghastrum nutans). In Montana 24 years ago, badgers were present in Glacier National Park in fescue (Festuca spp.) grasslands. In Manitoba, they occur in grassland extensions within aspen (Populus spp.) parklands. especially in the fall, sometimes for a few days at a time. In winter, a single den may be used for most of the season. has been reported. Bears (Ursus spp.) and gray wolves (Canis lupus) occasionally kill American badgers, while cougars (Puma concolor), according to a 2019 study, apparently are the main predators of adults, hunting them much more frequently than the other carnivorans, with a documented case where the badger is one of the main prey of a radio collared cougar. American badgers are trapped by humans for their pelts. Their fur is used for shaving and painting brushes.

Қорғау мәртебесі

2000 жылдың мамыр айында Канаданың қауіп төндіретін түрлер туралы заңы Taxidea taxus jacksoni және T. t. jeffersonii екі түршесін де Канадада құрып кету қаупі бар түрлер тізіміне енгізді. Номинативті түрше 2012 жылдың қараша айында қосымша "ерекше қорғауға алынуға тиіс" деп танылды. Британдық Колумбияда мекендейтін T. t. jeffersonii түршесі кейін Оканаган аңғары-Карибу аймағындағы батыс және Шығыс Кутенейдегі шығыс деп екі топқа бөлінді, олардың әрқайсысы құрып кету қаупі бар тізімге енгізілді. T. t. jacksoni-дің канадалық популяциясы Ниагара түбегінің оңтүстігінде, АҚШ-пен шекараға жақын Оңтүстік-Батыс Онтарионың шағын ауданында басқа барсалардан оқшауланған, бірақ провинцияның солтүстік-батысында да популяция болуы мүмкін. Калифорния Балық және жануарлар қоры американдық барсаны Калифорнияның ерекше қорғауға алынуға тиіс түрі деп белгіледі.