Освалдо Круз: Бразилиялық дәрігер және бактериолог
Oswaldo Cruz
Освальдо Круз: бразилиялық дәрігер, бактериолог, эпидемиолог. Сары су ауруына қарсы күресіп, Oswaldo Cruz институтын құрған ғалым. Денсаулық сақтау тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бразилиялық дәрігер және бактериолог (1872–1917)
Brazilian physician and bacteriologist (1872–1917)
Освальдо Гонсалвес Круз (ozˈvawdu ˈkɾus; 5 тамыз 1872 – 11 ақпан 1917) – бразилиялық дәрігер, бактериологияның алғашқы зерттеушісі, эпидемиолог және қоғамдық денсаулық сақтау саласының маманы, Освальдо Круз институтының негізін қалаушы.
Oswaldo Gonçalves Cruz (ozˈvawdu ˈkɾus; August 5, 1872 – February 11, 1917), was a Brazilian physician, pioneer bacteriologist, epidemiologist and public health officer and the founder of the Oswaldo Cruz Institute.
Алғашқы жылдар
Освальдо Гонсалвес Круз 1872 жылдың 5 тамызында Сан-Паулу провинциясының шағын қаласы Сан-Луис-ду-Паратингада дәрігер Бенто Гонсалвес Круз бен Амалия Бульонес Круз отбасында дүниеге келді. Бала кезінде ол отбасымен Рио-де-Жанейроға көшті. 15 жасында Рио-де-Жанейроның Медицина факультетінде оқуға түсіп, 1892 жылы микробтардың таралуында судың рөлі туралы диссертация қорғап, медицина докторы атағын алды. Аурудың микробтық теориясын жасаған Луи Пастердің еңбектерінен шабыттанған ол төрт жылдан кейін Парижге барып, сол заманғы осы ғылым саласының көрнекті өкілдері біріккен Пастер институтында бактериология мамандығы бойынша тағылымдама өтті. Оның қаржылық жағын қайын атасы, бай португал саудагері қолдады.
Oswaldo Gonçalves Cruz was born on August 5, 1872, in São Luis do Paraitinga, a small city in São Paulo Province, to the physician Bento Gonçalvez Cruz and Amália Bulhões Cruz. As a child, he moved to Rio de Janeiro with his family. At the age of 15 he started to study at the Faculty of Medicine of Rio de Janeiro and in 1892 he graduated as a medical doctor, with a thesis on water as vehicle for the propagation of microbes. Inspired by the work of Louis Pasteur, who had developed the germ theory of disease, four years later he went to Paris to specialize in bacteriology at the Pasteur Institute, which gathered the great names of this branch of science of that time. He was financed by his father in law, a wealthy Portuguese merchant.
Бразилиядағы жұмыс
Круз Сантос портының Рио-де-Жанейроға таралу қаупі бар бубондық оба эпидемиясымен қиратылғанын анықтады және осы аурумен күресуге дереу кірісті. Рио-де-Жанейро мэрі Александр Ерсин және оның әріптестері Пастер институтында жасалған ауруға қарсы сарысу өндіретін зауыт салуға рұқсат берді. Ол институттан Бразилияға осы білімді жеткізе алатын ғалымдарды сұрады. Пастер институты мұндай адамның Бразилияда бар екенін хабарлады: Освальдо Круз. 1900 жылдың 25 мамырында бубондық обаға қарсы сарысулар мен вакциналар өндіруге арналған Федералды сарысу терапиясы институты құрылды, Барон Педро Афонсо бас директор, ал жас бактериолог Освальдо Круз – техникалық директор болып тағайындалды. Жаңа институт Гуанабара шығанағының батыс жағалауындағы Мангуинхос ескі шаруашылығында орналасты. 1902 жылы Круз институттың бас директоры лауазымын қабылдады және оның қызмет аясын кеңейтті, енді ол тек сарысу өндірісімен ғана шектелмей, сонымен қатар негізгі және қолданбалы зерттеулерге, адам ресурстарын дамытуға да бағытталды. Келесі жылы Круз Қоғамдық денсаулық сақтаудың бас директоры болып тағайындалды, бұл лауазым бүгінгі Бразилияның Денсаулық сақтау министріне балама болып табылады. Ол Федералды сарысу терапиясы институтын техникалық-ғылыми база ретінде пайдаланып, маңызды санитариялық науқандарды жылдам бастады. Оның алғашқы қиындығы – сары қызылша эпидемиясы болды, ол Рио-де-Жанейроға «Шетелдіктердің зираты» деген жаман ат берді. 1897 мен 1906 жылдар аралығында осы аурудан 4 мың еуропалық иммигрант қайтыс болды. Круз масаларды және олардың көбейетін орындарын жою, үйлерді дезинфекциялау және ауруларды оқшаулау сияқты жаңа әдістерді қолданды. Науқанға көптеген адамдар, оның ішінде дәрігерлер, әскерилер және кедейлер қарсылық көрсетті, бірақ науқан сәтті аяқталды. Круз бубондық обаға қарсы санитариялық науқанда да бастапқыда сәттілікке жетті, ол үшін аурудың тіркелуін міндеттеу, науас адамдарды оқшаулау, Мангуинхоста өндірілген сарысумен емдеу және қаланың тышқандарын жою шараларын қолданды.
Cruz found that the seaport of Santos was ravaged by an epidemic of bubonic plague that threatened to reach Rio de Janeiro, and engaged himself immediately in the combat of this disease. The mayor of Rio de Janeiro authorized the construction of a plant for manufacturing the serum against the disease which had been developed at the Pasteur Institute by Alexandre Yersin and coworkers. He asked the institution for a scientist who could bring this know how to Brazil. The Pasteur Institute responded that such a person was already available in Brazil: Oswaldo Cruz. On May 25, 1900, the Federal Serum Therapy Institute was created, intended for the production of sera and vaccines against the bubonic plague, with Baron Pedro Afonso as director general and the young bacteriologist Oswaldo Cruz as technical director. The new institute was established in the old farm of Manguinhos at the western shores of Guanabara Bay. In 1902, Cruz accepted the office of director general of the institute and soon expanded the scope of its activities, now no longer restricted to the production of sera but also dedicated to basic and applied research and to the building of human resources. In the following year, Cruz was appointed director general of Public Health, a position corresponding to today's Brazilian Minister of Health. Using the Federal Serum Therapy Institute as a technical scientific base, he embarked on a quick succession of important sanitation campaigns. His first challenge was a series of yellow fever endemics, which had earned Rio de Janeiro the sinister reputation of 'Foreigners' Grave'. Between 1897 and 1906, 4,000 European immigrants had died there from the disease. Cruz pursued the new technique of eradicating mosquitoes and their breeding grounds, fumigating houses, and isolation of the ill. There was opposition to the campaign by many, including physicians, the military, and the poor, but the campaign was successful. Cruz was initially successful in the sanitary campaign against the bubonic plague, to which end he used obligatory notification of cases, isolation of sick people, treatment with the sera produced at Manguinhos and extermination of the rats populating the city.
Ағу вакцинасының қайшылықтары
Ол халықтың қарсылығына байланысты шешекке қарсы кең ауқымды вакцинацияны іске асыруға қол жеткізе алмады. 1904 жылы елордада шешек эпидемиясы қауіп төндірді. Жылдың алғашқы бес айында 1800-нен астам адам ауруханаға түсті. Балаларды шешекке қарсы вакцинациялауды талап ететін заң 1837 жылдан бері күшінде болғанмен, ешқашан іске асырылмады. Сондықтан 1904 жылдың 9 маусымында Освальдо Круз ұсынған заң жобасы бойынша үкімет Конгреске шешекке қарсы міндетті вакцинацияны қайта енгізу туралы өтініш жасады. Бұл құралдың өте қатаң және ауыр шарттары халықты қорқытты. Крузға қарсы халықтың наразылығы күрт өсті, оппозициялық газеттер оған және жалпы федералды үкіметке қарсы күрес ашты. Парламент мүшелері мен еңбек одақтары наразылық білдірді. Вакцинаға қарсы лига құрылды. 10 қарашада Риода вакцинаға қарсы көтеріліс болды. Полициямен қақтығыстар, көшедегі шабуылдар, кедергілер мен атыс-шабыстар орын алды, себебі халық үкіметке қарсы наразылық білдірді. 14 қарашада әскери академияның курсанттары көтеріліске қосылды, бірақ қарқынды атыстан кейін таратылды. Үкімет төтенше жағдай режимін жариялады. 16 қарашада көтеріліс басылды, бірақ міндетті вакцинация тоқтатылды. 1908 жылы шешек эпидемиясының күшеюіне байланысты халық вакцинация пункттеріне көптеп ағылды. Шамамен 9000 адам қайтыс болды. Круз ақталып, оның еңбегі мойындалды.
He was not successful in implementing a widespread vaccination against smallpox, due to popular resistance to it. In 1904, a smallpox epidemic was threatening the capital. In the first five months of the year, more than 1,800 people had been hospitalized. A law imposing smallpox vaccination of children had existed since 1837 but had never been put into practice. Therefore, on June 9, 1904, following a proposal by Oswaldo Cruz, the government presented a bill to the Congress requesting the reestablishment of obligatory smallpox vaccination. The extremely rigid and severe provisions of this instrument terrified the people. Popular opposition against Cruz increased sharply and opposition newspapers started a violent campaign against this and the federal government in general. Members of the parliament and labor unions protested. An anti vaccination league was organized. On November 10, the Vaccine Revolt exploded in Rio. Violent confrontations with the police ensued, with strikes, barricades, and shootings in the streets, as the population rose in protest against the government. On November 14, the cadets of the Military Academy joined the revolt, but were dispersed after intense shooting. The government declared a state of siege. On November 16, the uprising was controlled, but the obligatory vaccination was suspended. In 1908, a violent smallpox epidemic made the people rush en masse to the vaccination units. Some 9,000 people died. Cruz was vindicated and his merit recognized.
Кейінгі жұмыстар
Халықаралық ғылыми қауымдастықта оның беделі бәсекесіз еді. 1907 жылы Берлинде өткен Гигиена және демография жөніндегі 14-ші халықаралық конгресс барысында Круз Рио-де-Жанейро қаласының санитарлық жағдайын жақсартқаны үшін алтын медальмен марапатталды. 1909 жылы ол Халық денсаулығы жөніндегі бас директор лауазымынан зейнетке шығып, өзін оның атымен аталатын Мангуинхос институтына толықтай арнады. Институттан ол елдің ішкі аймақтарындағы денсаулық және тұрмыс жағдайларын жақсырақ зерттеуге мүмкіндік берген маңызды ғылыми экспедицияларды ұйымдастырды, сондай-ақ аймақтарды мекендеуге үлкен үлес қосты. Круз Пара штатында сары қызыл ауруды түгелдей жойды. Оның Амазонас штатындағы санитарлық науқаны жұмысшылар арасында безгек пен сары қызылшадан болған көптеген өлімдерге байланысты тоқтатылған Мадейра-Маморе темір жолының құрылысын аяқтауға мүмкіндік берді. 1913 жылы Круз Бразилияның өнер және әдебиет академиясының мүшесі болып сайланды. 1915 жылы денсаулығына байланысты Освальдо Круз институтының директоры лауазымынан қалып, Рио-де-Жанейроның жанындағы таулы аймақтағы шағын Петрополис қаласына көшіп кетті. 1916 жылдың 18 тамызында ол осы қаланың мэрі болып сайланды және өзі жүзеге асыра алмаған кең ауқымды қала құрылысы жобасын жасады.
Among the international scientific community, his prestige was already uncontested. In 1907, on occasion of the 14th International Congress on Hygiene and Demography in Berlin, Cruz was awarded with the gold medal in recognition of the sanitation of Rio de Janeiro. In 1909, he retired from the position as director general for Public Health, dedicating himself exclusively to the Manguinhos Institute, which has been named after him. From the institute he organized important scientific expeditions, which allowed a better knowledge about the health and life conditions in the interior of the country and contributed to the colonization of regions. Cruz eradicated urban yellow fever in the state of Pará. His sanitation campaign in the state of Amazonas allowed the completion of construction of the Madeira Mamoré railroad, which had been interrupted due to the great number of deaths from malaria and yellow fever among the workers. In 1913, Cruz was elected a member of the Brazilian Academy of Arts and Letters. In 1915, due to health problems, he resigned from the directorship of the Oswaldo Cruz Institute and moved to Petrópolis, a small city in the mountains near Rio. On August 18, 1916, he was elected mayor of that city and outlined an extensive urbanization project he would not see implemented.
Өлім және мұра
1917 жылы 11 ақпанда таңертең 44 жасында Рио-де-Жанейро штатының Петрополис қаласында бүйрек жетіспеушілігінен қайтыс болды. Осуалдо Круздың қысқа, бірақ жемісті өмірінің нәтижесінде Бразилияда көптеген салаларда тәжірибелік медицинаның негізін қалаған, маңызы зор ғылыми және денсаулық сақтау институты құрылды. Ол институт бүгінгі күнге дейін Бразилия ғылымына, технологиясына және халық денсаулығына күшті әсер етеді.
In the morning of February 11, 1917, at 44 years of age, he died of kidney failure in Petrópolis, Rio de Janeiro state. As a consequence of the short, fruitful life of Oswaldo Cruz, an extremely important scientific and health institution was born, which marked the beginning of experimental medicine in Brazil in many areas. To this day it exerts a strong influence on Brazilian science, technology and public health.