Шерлок Холмс: «Жалғыз велошінің шытырман оқиғасы» – А.К.Дойлдің әйгілі повесі. Қаржылық қиындыққа тап болған ана мен қызының құпиясы Холмсты алаңдатады.🔍📚
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
"Жалғыз велосипедшідің оқиғасы" – сэр Артур Конан Дойл жазған 56 Шерлок Холмс әңгімесінің бірі. Ол 1905 жылы жарық көрген "Шерлок Холмс қайтып оралды" жинағына енген 13 әңгімеден тұрады. Алғаш рет бұл әңгіме 1903 жылғы 26 желтоқсанда АҚШ-та "Collier's" журналында, ал 1904 жылғы қаңтарда Ұлыбританияда "The Strand Magazine" журналында жарияланды.
"The Adventure of the Solitary Cyclist", one of the 56 Sherlock Holmes short stories written by Sir Arthur Conan Doyle, is one of 13 stories in the cycle collected as The Return of Sherlock Holmes (1905). It was first published in Collier's in the United States on 26 December 1903, and in The Strand Magazine in the United Kingdom in January 1904.
Сюжет
Холмс Фарнхэм, Суррейде тұратын Виолет Смиттен хабар алады, ол өзінің және анасының өміріндегі ерекше өзгеріс туралы айтады. Виолеттің әкесі жақында қайтыс болып, әйелі мен қызын мүсіркеуге лайық жағдайда қалдырды. Жаңалықтарда олардың қайда екенін сұрап хабарландыру шығарылды. Оған жауап бергенде, олар Каррутерс және Вудли деген есімді екі адаммен кездеседі, біріншісі жағымды адам болса, екіншісі – қатыгез мінезді. Олар Оңтүстік Африкадан келген еді, онда Виолеттің тағысы Ральф Смитпен таныс болған, ол да кедейлікте қайтыс болған және туыстарының жағдайына көңіл бөлгенін білді. Бұл Виолетті таң қалдырды, өйткені ол отбасымен бірге Смиттің Оңтүстік Африкаға кеткенінен бері бір сөз де естімеген еді. Каррутерс пен Вудли Ральфтің өлер алдында ағасының қайтысы туралы естігенін және оның қалғандарының жағдайына жауапкершілік сезінгенін түсіндірді. Каррутерс Виолетке он жасар қызына музыка сабақтарын беруге жылына 100 фунт стерлинг ұсынды, бұл қазіргі бағадан екі есе көп. Ол Каррутерстің демалыс күндері анасына баруға рұқсат беретінін айтқаннан кейін келісім берді. Бірақ мистер Вудли бір аптаға келгенше бәрі жақсы болды. Ол оған ұятсыз ұсыныстар жасады және Виолет оған тұрмысқа шықса, ол байлыққа ие болады деп мақтанды. Ол тіпті оны ұстап алып, сүйіс жасауды талап етті, нәтижесінде үй иесі Каррутерс оны қуды. Виолет Вудлиді содан бері көрген жоқ. Алайда, Виолетті Холмс қызметіне шақыруына себеп болған ерекше жағдай – ол теміржол станциясына барып-қайтқанда велосипедімен оның артынан еріп жүретін белгісіз адам. Белгісіз адам әрқашан одан қашықтықта қалады және із-түзсіз жоғалады, оған жақындамайды және әрқашан жалғыз жолмен жүреді. Виолет оны танымайды, бірақ оның қара сақалы бар. Холмс оның жанкүйерлері туралы сұрайды, және Вудли басқа, егер оны солай атауға болатын болса, ол тек Каррутерс екенін ойлайды, ол әрқашан оған қызығушылық танытқан сияқты. Виолет кеткеннен кейін Холмс бір үйдің музыка сабақтарына жылына 100 фунт төлейтінін, бірақ жылқы мен атқа тіркелген көлікке төлемейтінін байқайды. Ол доктор Ватсонды Суррейге жіберіп, не табуға болатынын білуге тырысады. Бұл әйелдің айтқаны шындық екенін және құпия адам жергілікті үйге, Чарлингтон Холлға кіріп, шығып отыратынын анықтаудан басқа ештеңе емес. Холмс Ватсонды оның нәтижесіз іздеуі үшін сөккендей болады. Олар сондай-ақ Виолеттен сол күні хат алады, онда Каррутерс оған ұсыныс жасағанын, бірақ ол Ковентридегі электр инженері Сирил Мортонға тұрмысқа шыққандықтан бас тартуға мәжбүр болғанын айтады. Холмс өзі Суррейге барады және өзінің қиындықтары үшін пабта төбелес шығарады; ол қайтып келгенде Ватсонға осы оқиғаны айтып, Суррейдегі тәжірибесін қызық деп санайды. Мырза Вудли пабтағы қонақ бөлмесінде болған сияқты, сөйлемде оның есімін естіген. Ол шығып, Холмс кім екенін және ол не қалағанын білуді талап етеді. Пікірталас күштеуге ұласады; Холмс бірнеше көкжиекпен шығады, ал Вудлиді үйге алып кетуге мәжбүр болады. Мейрамхана иесі Вудлидің апта сайын Чарлингтон Холлда тұратынын, оны Уильямсон жалға алып отырғанын, ол, айтуынша, дін қызметкері екенін айтады. Холмс Бейкер көшесінің 221B-ге бетін біршама бүлдіріп оралады, ал Виолеттен тағы бір хат келіп, оның жағдайы мистер Каррутерстің ұсыныстары мен мистер Вудлидің қайта пайда болуынан қиынға айналғанын айтады. Ол жұмыстан кетеді. Холмс бір интриганың бар екенін біледі және Ватсонға Виолеттің станцияға жетуіне көз жеткізу үшін олар Суррейге бару керектігін айтады. Каррутерс ақыры атқа тіркелген көлікке ие болды, сондықтан оған бұл жолы велосипедпен жүрудің қажеті жоқ. Виолет әдеттегіден ертерек пойызға түсіп қалуы мүмкін екенін түсінбеген Холмс Виолетпен кездесуге тым кеш екенін біледі. Атқа тіркелген көлік жолмен келеді, бірақ ол келген кезде ешкім жоқ: Виолетті ұрлап әкеткен. Холмс пен Ватсон бос атқа тіркелген көлікке отырып, ұрлаушыларды қуып жетуге тырысады. Олар құпия велосипедшімен бетпе-бет келеді, ол оларға револьверді тартады; бірақ екі тарап та бір жақта екенін тез түсінеді – екеуінің де ойы Виолеттің қауіпсіздігі. Велосипедші ұрлаушылар Вудли мен Уильямсон екенін мәлімдейді. Ол да осы жоспардан біраз хабардар. Топ алдымен бұталарда есінен танып қалған күйеу жігітті табады, содан кейін олар Charlington Hall аумағында іздеген үш адамды табады, ал көрінеу діннен айырылған дін қызметкері қалған екеуінің арасында үйлену рәсімін өткізеді. Келіннің аузындағы тұмсыққа қарап, ол қарсылық білдіреді. Вудлидің Виолетке үйленгені туралы мақтанышы құпия велосипедшіні, өзін Каррутерс деп таныстырады, револьверін шығарып Вудлиді атып, жаралайды. Интриганың түбінде оңтүстік Африкадағы тағысы Ральф тұр. Каррутерс пен Вудли кеткен кезде ол өліп жатқан еді; өлімінде мүсіркеуге лайық емес емес, шындығында, тағысы Ральф үлкен байлық жинаған. Ол сауатсыз болғандықтан, мұрагерлік заң бойынша мүлік Виолетке, Ральфтың ең жақын туысына өтеді. Екі алаяқ Англияға Виолеттің біреуіне үйленуі үмітімен келді – Вудли кемедегі карта ойынында осы мүмкіндікті жеңіп алды – және олар Уильямсонды жоспарға тартты, оған пайданың бөлігін уәде етті. Жоспар бұзылды, біріншіден, Вудли қатыгез болып шықты, екіншіден, Каррутерс Виолетке ғашық болды және бұрынғы серіктерімен енді істегісі келмеді. Ол оның Чарлингтон Холлдан велосипедімен өтетінін білгендіктен, оны жасырып, оның артынан еріп жүрді, онда Вудли мен Уильямсон оны күтіп отыруы мүмкін еді. Вудли мен Уильямсонға ауыр жаза күтеді, бірақ Вудлидің жаман беделіне байланысты Каррутерс бірнеше ай ғана сотталады. Холмс Каррутерске Уильямсонның өткізген «некесі» жарамсыз екенін қамтамасыз етеді; ол Виолеттің еркіне қарсы болды, сонымен қатар Уильямсон діннен айырылғандықтан, некені заңдастыруға құқығы жоқ.
Holmes is contacted by Miss Violet Smith of Farnham, Surrey about an unusual turn in her and her mother's lives. Violet's father has recently died and left his wife and daughter rather poor. There was an ad in the news asking about their whereabouts. Answering it, they met Mr. Carruthers and Mr. Woodley, the former a pleasant enough man, but the latter a bullying churl. They had come from South Africa, where they had known Violet's uncle Ralph Smith, who had now also died in poverty and apparently wanted to see that his relatives were provided for. This struck Violet as odd, since she and her family had not heard a word from Smith since his departure for South Africa 25 years ago. Carruthers and Woodley explained that before dying, Ralph had heard of his brother's death and felt responsible for his survivors' welfare. Carruthers began by offering Violet a job as a live in music teacher for his ten year old daughter at £100 a year, about twice the going rate. She accepted after Carruthers said that she could visit her mother on weekends. That went well until Mr. Woodley came to stay for a week. He made the most oafish advances to her, and boasted that if Violet married him she would have a life of luxury. He even grabbed her and demanded a kiss, precipitating expulsion by his host, Carruthers. Violet has not seen Woodley since. The specific thing that has brought Violet to seek Holmes's services, however, is the strange man who follows her on his bicycle as she cycles to and from the railway station for her weekend visits to her mother. The strange man always keeps his distance behind her and disappears without a trace, never letting her near him, and always along the same lonely stretch of road. Violet does not recognize him, but he has a black beard. Holmes asks her about her admirers, and other than Woodley, if he can be styled as such, she can only think of Mr. Carruthers, who, although a perfect gentleman at all times, seems attracted to her. After Violet leaves, Holmes observes that it is odd that a household would pay £100 a year for a music teacher but be too cheap to pay for a horse and trap. He sends Dr. Watson to Surrey to see what he can find out. This turns out to be virtually nothing, except to establish that the lady's story is true, and that the mystery man comes out of and goes back into a local house, Charlington Hall. Holmes upbraids Watson for his lackluster results. They also receive a letter from Violet that evening saying that Carruthers has proposed to her, but she had to refuse since she is already engaged to a man named Cyril Morton, an electrical engineer in Coventry. Holmes goes to Surrey himself, and gets into a fight in a pub for his troubles; when he returns and tells Watson what happened, he actually considers his experience in Surrey to be hilarious. It seems that Mr. Woodley was in the taproom at the pub and heard his name mentioned in conversation. He came out and demanded to know who Holmes was and what he wanted. The discussion escalated to violence; Holmes emerged with a few bruises, whereas Woodley had to be carried home. The innkeeper merely mentioned that Woodley is a regular weekend guest at Charlington Hall, which is rented by Williamson, who, rumor has it, is a clergyman. Holmes returns to 221B Baker Street with his face somewhat marred, and another letter arrives from Violet, saying that her situation has become impossible owing to Mr. Carruthers's proposals, and Mr. Woodley's reappearance. She is quitting. Holmes knows that some intrigue is afoot, and he tells Watson that they must get themselves to Surrey to see that Violet makes it to the station. Carruthers has at last acquired a trap, and she need not ride her bicycle this time. Failing to realize that Violet might take an earlier train than usual, Holmes discovers that he is too late to meet Violet. The trap comes along the road, but by the time it does, no one is in it: Violet has been abducted. Holmes and Watson board the empty trap in an attempt to go after the kidnappers. They come face to face with the mysterious cyclist, who pulls a revolver on them; however, both parties quickly realise that they are on the same side – both have Violet's welfare in mind. The cyclist declares that the abductors are Woodley and Williamson. He evidently knows something of the intrigue. The group first find an unconscious groom, who was driving the trap, in the bushes, and then they find all three persons that they have been seeking on the Charlington Hall grounds, with the apparently defrocked clergyman performing a wedding ceremony between the other two. The bride is somewhat unwilling, judging from the gag over her mouth. Woodley's boast of having married Violet leads the mysterious cyclist, unmasking himself as Carruthers, to pull out his revolver and shoot Woodley, wounding him. The intrigue does indeed involve Uncle Ralph in South Africa. He was dying when Carruthers and Woodley left; far from being penniless at his death, it is revealed that in reality, Uncle Ralph had amassed a large fortune. As he was illiterate, he would surely die intestate, and therefore Violet would inherit his wealth as Ralph's next of kin. The two crooks made their way to England in the hopes that one of them would get to marry Violet – Woodley having won the chance in a card game on the ship – and they had to draw Williamson into the plot, promising him a share of the lucre. The plan went awry when first, Woodley proved to be a brute, and next, Carruthers fell in love with Violet, and thereafter wanted nothing to do with his former confederates. He took to disguising himself and following her as she rode her bicycle past Charlington Hall, where he knew Woodley and Williamson might be lying in wait for her. Heavy penalties await Woodley and Williamson, but Carruthers only gets a few months due to Woodley's less than savory reputation. Holmes reassures Carruthers the "marriage" performed by Williamson was void; not only was it performed against Violet's will, but Williamson had been unfrocked and therefore had no authority to legalise a marriage.
Жариялану тарихы
"Жалғыз велосипедшідің оқиғасы" 1903 жылғы 26 желтоқсанда АҚШ-та "Collier's" журналында, ал 1904 жылғы қаңтарда Ұлыбританияда "The Strand Magazine" журналында жарияланды. Бұл әңгіме "Collier's" журналында Фредерик Дорр Стил салған бес суретпен, ал "Strand" журналында Сидни Пейджет салған жеті суретпен бірге шықты. Ол "Шерлок Холмс қайтып келді" атты әңгімелер жинағына енгізілді.
"The Adventure of the Solitary Cyclist" was published in the US in Collier's on 26 December 1903, and in the UK in The Strand Magazine in January 1904. The story was published with five illustrations by Frederic Dorr Steele in Collier's, and with seven illustrations by Sidney Paget in the Strand. It was included in the short story collection The Return of Sherlock Holmes,
Конан Дойль бұл әңгімеге өте қанағаттанбады және "Шерлок Холмс қайтып келді" жинағындағы ("Бос үйдің оқиғасы", "Норвуд құрылысшысының оқиғасы" және "Билеушілердің оқиғасы") алғашқы үш әңгіменің осы әңгімеден жақсырақ деп есептеді. Ол сондай-ақ, Вайолет Смит 1895 жылғы 23 сәуірде Холмске келгенін нақты айтқанда, повестьте қателік жібереді; сол жылғы 23 сәуір сейсенбі күніне келді.
The first version of the story was refused by the editor of The Strand Magazine because Holmes was not very involved in the plot. Conan Doyle was not very pleased with the story and believed that the first three stories of The Return of Sherlock Holmes ("The Adventure of the Empty House", "The Adventure of the Norwood Builder", and "The Adventure of the Dancing Men") were better than this story. He also commits a lapse in the narrative when he explicitly mentions Violet Smith's visit to Holmes occurring on Saturday, April 23, 1895; the 23rd of April that year fell on a Tuesday.
Кино және теледидар
Бұл әңгіме 1921 жылы Шерлок Холмс рөлін Эйл Норвуд ойнаған "Столл" фильмдер сериясының қысқа үнсіз фильмі ретінде бейімделді. Бұл оқиға 1968 жылы Питер Кушинг қатысуымен BBC сериалына бейімделді. Эпизод қазір жоғалып кетті. Джерреми Бреттпен Гранада телеарнасы түсірілген нұсқасы түпнұсқа әңгімеге салыстырмалы түрде адал болды; алайда, ол Холмстің химиялық тәжірибесінің нәтижесінде пәтерді түтін басқанда және өрт сөндірушілерді шақыруға себеп болғанда, комедиялық аяқтамаға ие. (Түтінсіз химиялық тәжірибе "Теңіз келісімінің оқиғасынан" алынған.)
The story was adapted as a 1921 short silent film in the Stoll film series starring Eille Norwood as Sherlock Holmes. The story was adapted for the 1968 BBC series with Peter Cushing. The episode is now lost. The Granada TV version with Jeremy Brett was relatively faithful to the original story; however, it has a comic relief ending when Holmes's chemical experiment causes the flat to fill up with smoke, and brings the fire brigade to the scene. (The chemical experiment – without smoke – is from "The Adventure of the Naval Treaty".)
Радио
Бұл әңгімені Эдит Мейзер америкалық "Шерлок Холмс оқиғалары" радио сериясының бір бөлігі ретінде бейімдеді. Эпизод 1931 жылғы 27 сәуірде эфирге шықты, онда Ричард Гордон Шерлок Холмс рөлін, ал Ли Ловелл доктор Уотсон рөлін сомдады. Сценарийдің жаңадан жасалуы 1936 жылғы 20 маусымда көрсетілді (Гордон Холмс рөлінде, ал Гарри Уэст Ватсон рөлінде). Мейзер бұл әңгімені американдық "Шерлок Холмс жаңа оқиғалары" радио сериясы үшін де бейімдеді, онда Базил Ратбоун Холмс, ал Найджел Брюс Уотсон рөлінде ойнады. Эпизод 1941 жылғы 26 қазанда эфирге шықты. Джон Гилгуд Шерлок Холмс рөлін, ал Ральф Ричардсон доктор Уотсон рөлін BBC Light Programme арнасында 1954 жылғы 30 қарашада эфирленген радиодағы бейімдеуде ойнады. Бұл қойылым сондай-ақ 1955 жылғы 27 ақпанда NBC радиосында көрсетілді. Майкл Хардвик бұл әңгімені 1952–1969 жылдар аралығындағы BBC Light Programme радио сериясының бір бөлігі ретінде бейімдеді, онда Карлтон Хоббс Холмс, ал Норман Шелли Уотсон рөлінде ойнады. Ол 1964 жылы эфирге шықты. 1978 жылы BBC радиосында Бари Фостер Холмс, ал Дэвид Бак Ватсон рөлінде ойнаған әңгіменің бейімделуі көрсетілді. Оны Майкл Бейквелл бейімдеді. "Жалғыз велосипедші" 1993 жылы BBC Radio 4 үшін Берт Кульс бейімдеді, ол 1989–1998 жылдар аралығындағы радио сериясының бөлігі болды, онда Клайв Меррисон Холмс, ал Майкл Уильямс Уотсон рөлінде ойнады, сонымен қатар Денис Квилли Боб Каррутерс, Сусанна Харкер Вайолет Смит, Дэвид Холт Джек Вудли және Питер Пенри Джонс Уильямсон рөлінде ойнады. Бұл әңгіме 2015 жылы америкалық радиошоу Imagination Theatre-дың "Шерлок Холмс классикалық оқиғалары" сериясының бір бөлігі ретінде бейімделді, онда Джон Патрик Лоури Холмс, ал Лоуренс Альберт Уотсон рөлінде ойнады.
The story was adapted by Edith Meiser as an episode of the American radio series The Adventures of Sherlock Holmes. The episode aired on 27 April 1931, with Richard Gordon as Sherlock Holmes and Leigh Lovell as Dr. Watson. A remake of the script aired on 20 June 1936 (with Gordon as Holmes and Harry West as Watson). Meiser also adapted the story for the American radio series The New Adventures of Sherlock Holmes, with Basil Rathbone as Holmes and Nigel Bruce as Watson. The episode aired on 26 October 1941. John Gielgud played Sherlock Holmes and Ralph Richardson played Watson in a radio adaptation of the story that aired on 30 November 1954 on the BBC Light Programme. The production also aired on NBC radio on 27 February 1955. Michael Hardwick adapted the story for the BBC Light Programme as part of the 1952–1969 radio series starring Carleton Hobbs as Holmes and Norman Shelley as Watson. It aired in 1964. An adaptation of the story aired on BBC radio in 1978, starring Barry Foster as Holmes and David Buck as Watson. It was adapted by Michael Bakewell. "The Solitary Cyclist" was dramatised for BBC Radio 4 in 1993 by Bert Coules as part of the 1989–1998 radio series starring Clive Merrison as Holmes and Michael Williams as Watson, and features Denis Quilley as Bob Carruthers, Susannah Harker as Violet Smith, David Holt as Jack Woodley, and Peter Penry Jones as Williamson. The story was adapted as a 2015 episode of The Classic Adventures of Sherlock Holmes, a series on the American radio show Imagination Theatre, starring John Patrick Lowrie as Holmes and Lawrence Albert as Watson.