Кіріспе

АҚШ Әуе күштерінің Аризонадағы базасы

Люк Әуе күштері базасы – АҚШ-тың Аризона штатындағы Марикопа округінде орналасқан әуе күштері базасы. Ол Глендейл қаласының орталық бизнес ауданынан батысқа қарай 7 миль (11 км), ал Феникс қаласынан батысқа қарай 15 миль (24 км) қашықтықта жатыр. Люк Әуе күштері базасы – Әуе білім беру және оқу командасының (AETC) маңызды оқу базасы болып табылады, ол F-16 Fighting Falcon истребительдерін пилоттарға үйретеді. 2011 жылдың 31 наурызында F-35 Lightning II ұшағы Люкте F-16 ұшағының орнына негізгі оқу ұшағы ретінде қолданылатыны жарияланды, бірақ жаңа ұшақтың Люкке жеткізілу күні мен қайта ұйымдастыру жоспарлары туралы ақпарат берілген жоқ. 2013 жылдың 16 шілдесінде Әуе күштері Люк Әуе күштері базасында барлығы 144 F-35A Lightning II ұшағы орналасатынын мәлімдеді. Алғашқы F-35A Lightning II 2014 жылдың 10 наурызында базаға жеткізілді. Топырақ пен жер асты суларының ластануына байланысты бұл база суперфонд ретінде тағайындалған.

Фрэнк Люк кіші .

Люк әуе базасы екінші лейтенант Франк Люк (1897–1918) құрметіне аталған. Лейтенант Люк – қаһармандыққа лайық болған «Құрмет медалімен» марапатталған және Бірінші дүниежүзілік соғыста АҚШ-тың екінші үздік ұшқышы. 1897 жылы Фениксте дүниеге келген «Аризонаның шары бұзғышы» Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Франция аспанында 18 әуе жеңісіне қол жеткізді (соның 14-і неміс бақылау шары). Лейтенант Люк 1918 жылдың 29 қыркүйегінде Верден мен Стеней арасындағы Мурво қаласының үстінде, үш жау шарын жойғаннан кейін атып түсірілді. SPAD S. XIII ұшағының апатынан аман қалған лейтенант Люк екі мылтық алып, неміс әскерлеріне атқылап, өзі қаза болмас бұрын бірнешеуін өлтірді. Оның құрметіне Гавай аралдарындағы Оахудағы Люк Филд (қазіргі Форд аралы әскери-әуе базасы) аталған.

Шығу тегі

1940 жылы АҚШ Армиясы Аризона штатына АҚШ Әуе корпусының оқу алаңы үшін, конвенциялық истребительдердегі озық дайындыққа арналған жерді таңдау үшін өкіл жіберді. Финикс қаласы жер сатып алып, оны 1941 жылдың 24 наурызынан бастап үкіметке жылына 1 долларға жалға берді. 1941 жылдың 29 наурызында “Дел. Е. Вебб құрылыс компаниясы” сол кезде Литчфилд Парк әуе базасы деп аталған алғашқы ғимаратты қазу жұмыстарын бастады. База 37-ші ұшу-жаттығу қанатының (Advanced Single Engine), Батыс ұшу-жаттығу басқаруының, ӘУК ұшу-жаттығу басқаруының бақылауында болды. Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарында Люк Филдте 17 000-нан астам ұшқыш дайындалды, бұл оны АҚШ-тағы бір қозғалтқыштың озық ұшу оқу мектебінің ең ірісіне айналдырды. Негізінен AT 6 Texan ұшағында, сондай-ақ P 40 Warhawk истребительдеріне, кейін P 51 Mustang және P 47 Thunderbolt ұшақтарына көшумен бір миллионнан астам ұшу сағаты тіркелді. Соғыс жылдарындағы озық ұшу дайындығы курсы үнемі өзгертілсе де, Люктегі курс шамамен 10 аптаға созылып, ұшу жаттығулары мен жердегі оқуды қамтыды. 60 сағатқа жуық ұшу оқуы ұшу формациясы, навигация және аспаптық ұшу, сондай-ақ әуедегі акробатиканы қамтыды. 20 сағатқа жуық ұшу жаттығулары әуе және оқ ату дайындығына арналды. Жердегі оқу, яки озық ұшу курсы бойынша сыныптық оқу 100-130 сағат аралығында болды және ұшақтағы ұшу уақытымен үйлестірілді. Кадеттер таңертең ұшып, түстен кейін жердегі оқуға қатысты немесе таңертең жердегі оқудан кейін түстен кейін оқу миссияларын орындады. Люктегі оқу бағдарламасының ең жоғары нүктесінде кейбір студенттер кешкі сабақтарға қатысуға міндеттелді. Жердегі оқуға навигация, ұшу жоспарлау, радио жабдықтары, техникалық қызмет көрсету және ауа райы бойынша нұсқаулар кірді. 1944 жылдың 7 ақпанына дейін Люктегі ұшқыштар бір миллион сағат ұшу тәжірибесін жинады. Алайда, 1946 жылға қарай дайындалған ұшқыштардың саны 299-ға дейін азайды және база сол жылдың 30 қарашасында жабылды.

Әуе күштері Thunderbirds құрамасы

1953 жылғы 25 мамырда 3600-ші әуе демонстрациялық тобы ресми түрде ұйымдастырылып, Люк қаласында құрылды. Олар әлі күнге дейін ресми түрде осы атауды сақтап жүр, бірақ қазір АҚШ Әуе күштерінің Күнқұстары (Thunderbirds) деп танылады. Люктегі эскадрилья бастапқыда F-84G Thunderjet ұшақтарын пайдаланды, себебі ұшақ жақсы оқытылған пилоттардың қарапайым ұшақты қаншалықты оңай басқара алатынын көрсетуге қабілетті болуы керек еді. Ұшақ формациядағы маневрлерге тұрақты, көрсету кестесіне сәйкес сенімді және демонстрациялық команданың талаптарына сай берік болуы тиіс еді. Сонымен қатар, F-84G – АҚШ Әуе күштерінде ауада жанармақ толықтыру мүмкіндігіне ие болған алғашқы истребитель болды. Ұшақты жауынгерлік күйден демонстрациялық күйге өзгерту үшін техниктер қаруларын алып тастап, қару ұяларын жапты. 1955 жылы АҚШ Әуе күштері екінші ұшақ ретінде F-84F Thunderstreak ұшағын таңдады. Thunderstreak команда үшін алғаш рет түтін бактарымен және қызыл, ақ, көк түсті тежеу парашюттерімен жабдықталды. Сонымен қатар, жетекші ұшақтың қатты қыздыруына байланысты, радио антеннасын ұшақтың вертикальді қанатынан жылжыту қажет болды. Алғаш рет алмаз тәрізді көрсетілімдерге жеке орындаушы қосылды, бұл көрсетіліс уақытын 19 минутқа дейін ұзартты. 1956 жылғы 23 маусымда бөлім Невада штатындағы Неллис әуе базасына қайта орналастырылды.

F-15 Eagle дәуірі

1974 жылдың қарашасында әуе күштерінің ең жаңа жойғыш ұшағы – F 15 Eagle Льюкке жеткізілді. F-15 ұшақтарын даярлау үшін 555-ші тактикалық ұшқыштар даярлау эскадрильясы құрылды. Алайда, F 15A-ның алғашқы үлгілері қиындықтар туғызды, өйткені қозғалтқыштардың проблемалары олардың тиімділігі мен қолжетімділігін шектеді. 1976 жылдың маусымында екінші F 15 оқу эскадрильясы құрылды, 23 маусымда 4461-ші тактикалық ұрысшыларды даярлау эскадрильясы іске қосылды. 4461-ші TFTS активтері 1977 жылдың 1 шілдесінде 461-ші тактикалық ұрысшыларды даярлау эскадрильясы болып қайта тағайындалды. 550-ші TFTS 1977 жылдың тамызында F-4 ұшақтарын алмастырып, F-15 даярлау эскадрильясының үшіншісіне айналды. 1970 жылдар бойы қиындықтар туғызған F 15A-лар 1982 жылы жаңартылған F 15D-мен ауыстырылды. 1979 жылдың 25 тамызында TAC F 15 Eagle Replacement Training Unit операцияларын біріктіру үшін Льюкте 405-ші тактикалық оқу қанаты құрылды. 425-ші, 461-ші, 550-ші және 555-ші тактикалық ұшқыштар даярлау эскадрильялары оның құрамына кірді.

426-шы тактикалық ұшқыштар даярлау эскадрильясы 1981 жылдың қаңтарында F-4 Phantom II-ден F-15 даярлауына көшті, бұл TAC Air Defense Command оқу миссиясын қолдау үшін жасалды, бұл миссияны таратылған Aerospace Defense Command-тан мұрагерлік еткен болатын. 1990 жылдың 19 қарашасында 555-ші TFTS F 15C/D әуе қорғанысы тосқауылшыларын даярлауға көшті, себебі TAC F 15 ұшақтарын тосқауылшыларға тағайындады, ал 426-шы эскадрилья таратылды. 461-ші TFTS өзінің алғашқы F 15E Strike Eagle ұшағын 1988 жылдың шілдесінде алды, ал 550-ші TFTS 1989 жылдың наурыз айында екінші F 15E даярлау эскадрильясына айналды. 1991 жылдың 1 қазанында Люктегі "Objective Wing" жүйесі мен "Бір база, бір қанат" саясатын іске асыруға байланысты 405-ші ТТВ таратылды және F-15 ұшақтары 58-ші ТТВ-ға қайта тағайындалды. 1977 мен 1991 жылдар аралығында Люк әуе базасында басқа кез келген базадан көбірек ұшақ болды, соның арқасында база "Fighter Country" деген лақап атын алды, ол базаның айналасында кеңінен таралды. 1993 жылы аға лейтенант Джинни М. Флинн Люкте F 15E Strike Eagle ұшағында даярлауды аяқтаған алғашқы әйел болды. Стэнфорд университетінде аэроғарыш инженериясы бойынша магистр дәрежесін алғаннан кейін, ол 1992 жылдың желтоқсанында Лафлин әуе базасында UPT курсын бірінші болып аяқтады және АҚШ Әскери-әуе күштерінің бас штабының бастығы генерал Меррилл МакПик әйелдерге жауынгерлік ұшақтарда ұшуға рұқсат бергеннен кейін F 15 ұшағын таңдады.

Әуе қорғанысы командалығы

1959 жылы Әуе қорғанысы басқаруы Люк әуе базасында Жартылай Автоматты Жерлік Орта (SAGE) деректер орталығын (DC 21) құрды. SAGE жүйесі – Әуе күштерінің (кейін FAA) жалпы бақылау радар станцияларын әуе қорғанысының орталықтандырылған орталығымен байланыстыратын желі, кеңестік ядролық шабуыл туралы ерте ескерту және жауап беру мақсатында жасалған. Ол бастапқыда 1959 жылдың 15 маусымында құрылған Феникс әуе қорғанысы секторының құрамында болды. 1966 жылдың 1 сәуірінде таратылып, 27-ші әуе дивизиясы болып қайта аталды. DC 21 өзінің AN/FSQ 7 компьютерімен 1969 жылдың 19 қарашасына дейін 27-ші әуе дивизиясының құрамында болды, содан кейін таратылып, оның материалдық-техникалық базасы 26-шы әуе дивизиясына қосылды. DC 21 1983 жылдың 9 желтоқсанында технологияның дамуына байланысты SAGE жүйесінің қажетсіздігіне байланысты тоқтатылды.

Әуе күштерінің резерві

Әуе күштерінің резервтік даярлығы 1960 жылы Люк әуе базасында 302-ші әуе құтқару эскадрильясының құрылуымен басталды. 302-нің айрықша тарихы мен тегі болды, ол 302-ші истребитель эскадрильясы ретінде құрылды, екінші дүниежүзілік соғыс кезінде шайқасқа кірген төрт афроамерикандық истребитель эскадрильясының бірі. Ол 1944 жылдың 17 ақпанынан 1945 жылдың 20 ақпанына дейін Еуропа операциялық аймағында және Жерорта теңізі операциялық аймағында қатысты. Көп жылдар бойы 302-ші базадан түрлі әуе құтқару тікұшақтарын пайдаланды, іздеу-құтқару және медициналық эвакуация миссияларын орындады. 1974 жылы оның міндеті жауынгерлік іздеу-құтқару роліне дайындыққа өтті, сонымен бірге іздеу-құтқару жұмыстарын жалғастырды. 1987 жылы эскадрильяның міндеті тағы өзгерді, ол 302-ші тактикалық истребитель эскадрильясы ретінде истребитель рөліне ие болды және AFRES (қазіргі AFRC) 944-ші истребитель қанатына қосылды. 302-ші TFS 25/32 блокты F 16C Fighting Falcons истребительдерімен жабдықталды, олардың құйрық коды "LR" болды. 302-ші TFS қарсы әуе шабуылына қарсы тұру, кедергі жасау және жақыннан әуе көмегі миссияларына дайындықтан өтті. 1992 жылдың соңынан бері ол Ирак үстіндегі ұшуға тыйым салынған аймақты күшейту үшін бірнеше рет Түркияға, ал Балқандағы БҰҰ әуе операцияларын қолдау үшін Италияға жөнелтілді. 302-ші FS 2007 жылдың 2 қазанында F 22A Raptors истребительдеріне ауыстырылып, Нью-Мексикодағы Холломан әуе базасына көшірілді. 69-шы истребитель эскадрильясы 2010 жылдың 1 ақпанында Люкте қайта құрылды, 42-ші блокты F 16C истребительдерімен жабдықталды, құйрық коды "LF" болды, ал 69-шы FS-тің құйрығында қара жолақ болды. Бұрын 69-шы эскадрилья 1969-1983 жылдар аралығында Люкте активті қызметте болған, ол Батыс Германия Әуе күштерінің ұшқыштарын Lockheed F 104G Starfighter истребительдерінде оқытқан.

Батыс Германияның әуе күштері Люк қаласында жаттығу өткізеді

1957 жылдан 1965 жылға дейін Батыс Германия әуе күштерінің 830 ұшқышы F-84 ұшақтарында оқытылды. Солтүстік Еуропаның ауа райы және операциялық шектеулер оқу көлемін шектегендіктен, Лука әуе базасы таңдалды, себебі ондағы ұшу жағдайлары көбінесе идеалды болды. 1963 жылдың 4 сәуірінде АҚШ Әуе күштері мен Германия Федеративтік Республикасы бірегей ұшқыштарды даярлау бағдарламасы бойынша келісімге келді. Келісімнің бірі бойынша Батыс Германия Әуе күштері (GAF) және Батыс Германия Әскери-теңіз күштері (GN) студенттері Аризона штатындағы Уильямс әуе базасында Cessna T-37 Tweet және Northrop T-38 Talon реактивті ұшақтарында бакалавр ұшқыштарды даярлаудан өтуі керек болды. Екінші келісімде Льюк әуе базасында Lockheed F-104G Starfighter ұшақтарында жоғары деңгейдегі ұшқыштарды даярлау көзделді. Екі бағдарлама бір-бірімен байланысты болды. Уильямстағы негізгі ұшу курсын бітіргендер Льюктегі жоғары деңгейдегі оқуға дайындалды, нәтижесінде жас неміс ұшқыштары АҚШ-та шамамен екі жылдық қызметтен өтті. Льюктегі жоғары деңгейдегі оқу бағдарламаның ерекшелігі болды. 4510-шы Ұрыс Экипажының Оқу-Жаттығу Қанаты Льюктегі жоғары деңгейдегі ұшу оқуын қамтамасыз етуге міндеттелді. 1964 жылдың 20 ақпанында 4540-шы Ұрыс Экипажының Оқу Тобы (CCTG) құрылып, Люкте GAF оқуларын жүргізуге тағайындалды. Топ 1 сәуірде іске қосылды. 4540-шы CCTG-ны тағайындамас бұрын, 4518-ші Ұрыс Экипажының Оқу Эскадрильясы 1964 жылдың 1 наурызында іске қосылып, кейіннен іске қосылғаннан кейін 4540-шы CCTG-ға қайта тағайындалды. Екінші эскадрилья, 4519-шы Ұрыс Экипажының Оқу Эскадрильясы, топқа 1964 жылдың 1 шілдесінен бастап тағайындалды. Неміс бөлімшесінің атауы "2. Deutsche Luftwaffen Ausbildungsstaffel F 104 USA (2. DtLwAusbStff F 104 USA)" (2-ші Германия Әуе күштерінің Оқу Эскадрильясы F 104 USA) болды. Неміс меншігінде болған Starfighter ұшақтары АҚШ Әуе күштерінің белгілерін алып жүрді және оларға американдық сериялық нөмірлер берілді. 1964 жылдың шілде айының ортасына дейін Люкке 23 TF 104G және 12 F 104G тағайындалды. 1964 жылдың 26 тамызында 14 АҚШ F 104 нұсқаушы ұшқышы Льюкте өткізілген екінші сыныпты бітірді. Ұшақтар мен нұсқаушы ұшқыштардың жеткілікті санымен 1964 жылдың қазанында жоспарланған алғашқы жоғары деңгейдегі оқу курсын қабылдауға дайындық жүргізілді. Льюктегі ұшақтардың саны 1967 және 1968 жылдары ең жоғары деңгейге жетті. 1967 жылы 100 ұшақ, 62 F 104G және 38 TF 104G тағайындалды. 1968 жылы барлығы 102 ұшаққа дейін өсті, оның ішінде 61 F 104G және 41 TF 104G модельдері болды. 1969 жылдың 1 қазанында 58-ші Тактикалық Ұрыс Оқу Қанаты іске қосылып, 4510-шы CCTW-ді Льюктегі үйлестіруші бөлімше ретінде алмастырған кезде ұйымда үлкен өзгерістер болды. Сонымен қатар, 69-шы Тактикалық Ұрыс Оқу Эскадрильясы және 418-ші Тактикалық Ұрыс Оқу Эскадрильясы F-104 оқу бөлімшелері ретінде іске қосылып, 4518-ші CCTS және 4519-шы CCTS-ті алмастырды. 1975 жылы оқу қажеттіліктерінің төмендеуі флот көлемінің төмендеуімен сәйкес келді. Екі эскадрилья 1976 жылы біріктірілді, ал 418-ші TFTS 1976 жылдың 1 қазанында таратылды. Сондай-ақ, ұшақтың қызмет ету мерзімін ұзарту үшін сақтау бағдарламасы басталды. 1975 жылдың 30 қыркүйегіне қарай 13 ұшақ ұшуға жарамды сақтауда болды. Батыс Германия Әуе күштерінің ұшқыштарын F 104G-де оқыту 1982 жылдың соңына дейін жалғасты. Немістер 900-ден астам Starfighter ұшағымен 269 750 сағаттан астам ұшты және 1868 F 104 ұшқышын даярлады. 69-шы TFTS 1983 жылдың 16 наурызында таратылды. Льюктегі үшінші F 104G эскадрильясы, 4443-ші Ұрыс Экипажының Оқу Эскадрильясы, Батыс Германия эскадрильяларынан НАТО және басқа достық елдердің студенттерін даярлауға бағытталған Әскери Көмек Бағдарламасымен (MAP) байланысты болды. 1964 жылдың 22 мамырында TAC 4443-ші CCTS-ті Калифорния штатындағы Джордж Әуе базасындағы 831-ші Әуе дивизиясына тағайындалуынан босатты және оны 1964 жылдың 1 тамызынан бастап 4540-шы CCTG-ге қайта тағайындады. Бұл қадам барлық F104 оқуларын бір орында біріктірді. MAP қаражатымен сатып алынған F-104 ұшақтарына тіркеу мақсатында АҚШ Әуе күштерінің сериялық нөмірлері берілді, бірақ олар АҚШ белгілерін ешқашан таңбаламады. 1969 жылдың 15 маусымында 4443-ші CCTS таратылды.

Рөл мен операциялар

Люк әуе күштері базасы – 170 F-16 Fighting Falcon истребителіне оқу базасы. Люктегі басқарушы команда – Әуе білім беру және оқу командалығының 19-шы әуе күштеріне бағынатын 56-шы ұрыс қанаты (56 FW). Базада шамамен 7 500 әскери қызметкер және 15 000 отбасы мүшесі қызмет етеді. Үлкен Финикс аймағында 80 000 зейнеткер әскери қызметкер тұрады, база барлығы 100 000-нан астам адамға қызмет көрсетеді.

Қоғамдық қабылдау

2015 жылғы зерттеуге сәйкес, халық Лук әуе күштері базасындағы әскери операцияларды Аризона штатындағы басқа да әскери базаларға, мысалы Дэвис-Монтан әуе күштері базасына қарағанда жақсы қабылдаған. Бұл базаның төңірегіндегі мемлекеттік жердің қорғау аймағының болуына байланысты, ол базаға қатысты жақын орналасу мен жерді пайдаланудағы келіспеушіліктердің алдын алуға көмектеседі. Сонымен қатар, Глендейл қаласының жеке секторлары осы мемлекеттік жердің сақталуына, соның ішінде Аризона штатының қорғаныс экономикасына қолдау көрсетуде. Өйткені егер жақын орналасу базаның міндеттерін орындауына кедергі келтірсе, базаның әскери маңызы төмендеп, жабылу қаупі артады.

Барри М. Голдвотер әуе күштері полигоны

Люктің F-16 истребитель-ұшқыштарын даярлау миссиясының ажырамас бөлігі – Барри М. Голдвотер әуе күштері полигоны. Полигон Люк әуе базасының оңтүстік-батысында, Юма мен Тусон қалалары арасында, 8-тар жолының оңтүстігінде орналасқан, салыстырмалы түрде бұзылмаған Соноран шөлінен тұрады. Полигонның үстінде ұшқыштардың әуеде маневр жасауға және жердегі жауынгерлік нысандарды имитациялауға арналған әуе кеңістігі бар. Коннектикут штатының шамамен ауданындай болған кешеннің үлкен көлемі, тоғыз әуеден жерге және екі әуеден әуеге полигонда бір уақытта жаттығулар жүргізуге мүмкіндік береді. Люк әуе базасының полигонды басқару кеңсесі шығыс полигонының қызметін басқарады, ал Теңізшілер корпусының Юма әуе станциясы батыс бөлігіндегі операцияларды қадағалайды. GSU белгісімен көрсетілген бөлімдер – Географиялық жағынан бөлек бөлімдер, олар Люкте орналасқан болса да, басқа жерде орналасқан бас бөлімшеге бағынышты.