Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Епархиялық епископтың көмекшісі
Assistant of the diocesan bishop
Коадъютор епископ (немесе епископ көмекшісі) – католик, англикан және (тарихи тұрғысынан) шығыс православие шіркеулерінде епархиялық епископқа епархияны басқаруда көмектесетін епископ. Коадъютор (латын тілінде "co assister" – "бірге көмектесу") – өзі епископ, бірақ сонымен қатар бас викарий болып тағайындалады. Дегенмен, коадъютор епископқа жалпы викарийға берілетін қарапайым биліктен артық билік беріледі, бұл оны діни рәсімдерден басқа барлық жағдайларда епархияның тең басшысы етеді. Көбінесе, коадъютор епископ епархиялық епископ зейнетке шыққанда, қызметтен алынғанда немесе қайтыс болғанда оның орнын автоматты түрде басады.
A coadjutor bishop (or bishop coadjutor) is a bishop in the Catholic, Anglican, and (historically) Eastern Orthodox churches whose main role is to assist the diocesan bishop in the administration of the diocese. The coadjutor (literally, "co assister" in Latin) is a bishop himself, although he is also appointed as vicar general. The coadjutor bishop is, however, given authority beyond that ordinarily given to the vicar general, making him co head of the diocese in all but ceremonial precedence. In modern times, the coadjutor automatically succeeds the diocesan bishop upon the latter's retirement, removal, or death.
Католик шіркеуі
Католик шіркеуінде коадъютор – епархиялық епископтың басқарудағы тікелей серігі ретінде Папа тағайындайтын, епархиялық епископтың болмаған жағдайында оны алмастыруға және епархиялық таққа оның қайтысы, отставкаға кетуі немесе басқа орынға ауысуы кезінде автоматты түрде мұрагерлікке ие болу құқығы бар адам (Канон 403§3). Епархиялық епископ коадъюторды бас викарий етіп тағайындауы керек және арнайы мандат талап ететін істерді "басқалардан бұрын оған сеніп тапсыруы керек" (Канон 406§1). Коадъютор "Коадъютор" атағын иеленеді, ал архиепископтың коадъюторы архиепископ мәртебесіне ие болады. Кейбір sui juris Шығыс Католик шіркеулері де коадъюторларды тағайындайды, бірақ оларды таңдау тәсілі әрбір шіркеудің епископтарды сайлау немесе тағайындау бойынша жеке заңына сәйкес келеді. Осылайша, ірі sui juris рәсімдеріндегі шіркеулердің патриархалды немесе ірі архиепископтық синодтары көбінесе Папаның келісімімен коадъюторларды сайлайды, ал Папа кіші sui juris рәсімдеріндегі шіркеулерде коадъюторларды жеке тағайындайды. Епархия, архепархия немесе метрополияның коадъюторы тиісінше епарх, архепарх немесе метрополит мәртебесіне ие. Епархия емес жеке шіркеулерде де коадъюторлар болуы мүмкін. Мүмкін, ең танымал мысал – Фернандо Ареас Рифанның 2002 жылы Сент-Джон Мэри Вианнидің жеке апостолдық басқарушысы болып тағайындалуы, бұл шіркеудің бұрынғы діни бірлестігінің қайта құрылуынан кейін бір жылдан аспайтын уақыт өткен соң болды. Қазіргі шіркеу тәжірибесінде коадъюторды тағайындаудың негізгі себебі – епархиялық епископтың денсаулығы нашарлаған немесе зейнеткерлікке шығуына байланысты реттелген ауысуды бастау. Мысалы, Миннесота штатының Дулут епархиясының епискобы Денис Марион Шнурр 2008 жылы Огайо штатының Цинциннати архиепархиясының архиепископының көмекшісі болып тағайындалды, бұл қартайған архиепископ Дэниел Эдвард Пиларчикты алмастыру үшін жасалды. Дегенмен, басқа жағдайлар да туындайды – коадъютор қоғамдық наразылық тудыратын, басқарудағы бұрыс әрекеттер немесе қызметтен шеттетуді қажет етпейтін мәселелер бойынша епархиялық епископтың шешімдерін жоюға құқылы болуы мүмкін. Жаңартылған Канондық құқық кодексі барлық коадъюторлардың мұрагерлік құқығына ие екенін белгілейді, сонымен қатар автоматты мұрагерлік қажет болмаған жағдайда коадъютордың орнына "ерекше өкілеттіктермен" көмекші епископты тағайындауды қарастырады. 1917 жылғы Канондық құқық кодексі мұрагерлік құқығы бар ("мұрагерлік құқығымен") және мұрагерлік құқығы жоқ коадъютор епископтар арасында айырма жасады, сондықтан коадъюторлар кейде мұндай құқықсыз тағайындалды, әдетте басқа да маңызды лауазымдарды атқаратын және кейбір көмекші епископтарды құрметтеу үшін үлкен епархиялардағы архиепископтар ретінде. Мұрагерлік құқығы жоқ коадъютордың мысалы ретінде Джон Дж. Магуайрді, Нью-Йорк архиепискобын (1965–1980) қараңыз.
In the Catholic Church, a coadjutor is a bishop with papal appointment as an immediate collaborator of the diocesan bishop in the governance of a diocese, with authority to substitute for the diocesan bishop in his absence and right to automatic succession to the diocesan see upon death, resignation, or transfer of the incumbent diocesan bishop (Canon 403§3). The diocesan bishop must appoint the coadjutor as vicar general and must "entrust to him before others" acts that require a special mandate (Canon 406§1). The coadjutor holds the title of "Coadjutor" of the see, and the coadjutor of an archdiocese has status as an archbishop. Some sui juris Eastern Catholic Churches also appoint coadjutors, but the manner of choosing them follows the norm of the particular law of each church for election or appointment of its bishops. Thus, the patriarchal or major archiepiscopal synods of the larger sui juris ritual churches typically elect coadjutors, with papal assent, while the pope typically appoints coadjutors in the smaller sui juris ritual churches personally. The coadjutor of an eparchy, archeparchy, or metropolis has the respective status of an eparch, archeparch, or metropolitan. Particular churches that are not dioceses also may have coadjutors. Perhaps one of the more widely known examples is the appointment of Fernando Arêas Rifan as Coadjutor of the Personal Apostolic Administration of Saint John Mary Vianney in 2002, less than a year after the reconciliation of the former Priestly Union of Saint John Mary Vianney formed this particular church. In modern church practice, the normal reason for appointment of a coadjutor is to begin an orderly transition with declining health or expected retirement of a diocesan bishop. For example, Bishop Dennis Marion Schnurr of the Diocese of Duluth, Minnesota, was named Coadjutor Archbishop of the Archdiocese of Cincinnati, Ohio, in 2008 to succeed aging Archbishop Daniel Edward Pilarczyk. However, other situations do arise—a coadjutor may have authority to override the diocesan bishop with respect to a matter of public scandal, mismanagement, or other some problem that does not warrant removal from office. The revised Code of Canon Law stipulates that all coadjutors have right of succession, while providing for the appointment of an auxiliary bishop "with special faculties" in lieu of a coadjutor when automatic succession is not indicated. The 1917 edition of the Code of Canon Law distinguished between coadjutor bishops cum jure succesionis ("with the right of succession") and those without, so coadjutors were sometimes appointed without such a right, usually as archbishops in particularly large dioceses who also held other important posts and to honor certain auxiliary bishops. For an example of a coadjutor without right of succession, see John J. Maguire, coadjutor archbishop of New York (1965 1980).
Англикандық Қауымдастық
Англикан қауымының кейбір провинцияларында епископ коадъютор (көбінесе осы атау қолданылады) – қазіргі епархиялық епископтың қайтыс болуы немесе зейнеткерлікке шығуы жағдайында оның орнына сайланатын немесе тағайындалатын епископ. Мысалы, Америка Құрама Штаттарындағы Епископ шіркеуінде епархиялық епископ зейнеткерлікке шығу ниетін білдірген кезде, ол белгілі бір мерзімге бірге қызмет ететін коадъюторды сайлау үшін арнайы епархиялық съезд шақыруы мүмкін. Епархиялық епископтың қайтыс болуы немесе зейнеткерлікке шығуымен коадъютор епархиялық епископ болады. "Суфраган епископ" епархиялық епископқа көмектесу және оның басшылығымен жұмыс істеу үшін сайланады, бірақ мұрагерлік құқығы болмайды. Австралия Англикан шіркеуінде епархиялық орынға мұрагерлік құқығы жоқ коадъютор епископтар болған.
In some provinces of the Anglican Communion, a bishop coadjutor (the form usually used) is a bishop elected or appointed to follow the current diocesan bishop upon the incumbent's death or retirement. For example, in the Episcopal Church in the United States of America, when a diocesan bishop announces the intent to retire they may call for a special diocesan convention to elect a coadjutor with whom they will serve jointly for a period of time. At the death or retirement of the diocesan, the coadjutor becomes the diocesan bishop. A "bishop suffragan" is elected to assist the Diocesan Bishop and to serve under the Diocesan's direction, but without inherent right of succession. There have been bishops coadjutor in the Anglican Church of Australia without the right of succession to the diocesan see.