Кіріспе

Мигель Роландо Ковиан (7 қыркүйек 1913 жыл - 5 ақпан 1992 жыл) - аргентиналық-бразилиялық физиолог, медициналық білім беруші және жазушы.

Ерте өмір және білім

Ковиан 1913 жылдың 7 қыркүйегінде Аргентинаның Санта-Фе провинциясындағы Руфино қаласында дүниеге келген. Ол Буэнос-Айрес университетінің медицина факультетінде оқыды, студент кезінде физиология кафедрасында оқытушының ассистенты болып жұмыс істеді. 1942 жылы бітіргеннен кейін, көп ұзамай физиологияны зерттеу саласында толық уақыт жұмыс істей бастады, бастапқыда белгілі аргентиналық физиолог Бернардо Гусеймен бірлесіп жұмыс жасады. Гусей кейіннен 1947 жылы медицина және физиология саласындағы Нобель сыйлығын алды, бұл сыйлық глюкоза метаболизмін реттеудегі гипофиз және ұйқы безінің арасындағы өзара әрекеттесуін зерттеуі үшін берілді. 1945 жылдан 1948 жылға дейін Ковиан Хуан Перонның диктаторлық режимінен саяси қуғын-сүргінге ұшырағандықтан Гусей мен оның әріптестері 1944 жылы құрған Буэнос-Айрес қаласындағы Эксперименттік биология және медицина институтында жұмыс істеді. Ол сол жерде тағы бір көрнекті физиолог, Эдуардо Браун Менендеспен де жұмыс істеді және 1948 жылы докторлық диссертациясын қорғады.

Қауымдастық

Докторлық дәрежесін алғаннан кейін Ковиан АҚШ-тың Балтимор қаласындағы Джонс Хопкинс университетінде Рокфеллер қорының докторантурадан кейінгі тағылымдамасына қатысты. Ол жерде ол Филип Бард, Карл Рихтер және Вернон Маунткасл сияқты бірнеше маңызды физиологтармен бірге гемидекортикацияланған жануарлардың физиологиясы және нейровегетативтік реттелу саласында жұмыс істеді. Үш жылдан кейін Аргентинаға оралып, Эксперименталды биология және медицина институтындағы жұмысын жалғастырды, онда 1952 жылы Аргентинаның алғашқы эксперименталды нейрофизиология зертханасын құрды.

Зерттеу

1955 жылы Ковиан лимбикалық жүйенің нейрофизиологиясы саласындағы зерттеулерімен әлемдік деңгейде танымал болды. Ол доктор Зеферино Ваздың шақыруын қабылдап, Сан-Паулу университетінің Рибейрао Претодағы (Сан-Паулу, Бразилия) жаңадан ашылған Медицина мектебінің факультетіне физиология кафедрасының меңгерушісі ретінде қосылды. Ол 1974 жылға дейін және 1978 жылдан 1982 жылға дейін осы қызметті атқарды. Ковианның білікті және адал басшылығымен кафедра Латын Америкасындағы ғылыми зерттеулер мен білім берудің маңызды орталықтарының біріне айналды, онда Эдуардо Кригер, Ренато Миглиорини, Сесар Тимо Иария, Хосе Антунес Родригес, Хосе Венансио Перейра Лейте және аргентиналық Мария Кармело Лико, Андрес Негро Вилар және Рикардо Ф. Марсеиллан сияқты көрнекті ғалымдар жұмыс істеді. Ковиан физиологиялық ғылымдардағы ғылыми және білім беру саласындағы прогрестің барлық жағына қатысты. Сондай-ақ, дәл сол жерде Ковиан Бразилиядағы алғашқы нейрофизиология зертханасын құрды.

Көшбасшылық

Ковиан ғылыми жетекші ретінде өте белсенді болды. Ол Бразилия физиология қоғамын құрушылардың бірі және оның президенті болды. Сондай-ақ, ол Рибейрао Прето медицина мектебінің аспирантура бағдарламаларын дамытуға зор үлес қосты және физиологияны оқытудың жаңа тәсілдерін енгізуде жаңашыл болды. Ол "Физиология және мінез-құлық" сияқты бірнеше халықаралық ғылыми журналдардың редакциялық алқаларында жұмыс істеді, "Ми зерттеулерінің прогресі" монографиялық сериясына қатысты, сонымен қатар Халықаралық ми зерттеу ұйымы мен Латын Америкалық физиологиялық ғылымдар федерациясы сияқты бірнеше халықаралық комитеттердің мүшесі болды.

Жүйелі зерттеу

Ковианның нейрофизиологиядағы ең маңызды жетістігі – көптеген әріптестерімен бірге шөлдеудің нейрондық негізін, гидроэлектролиттік гомеостаздың нейроэндокриндік реттелуін және аштыққа байланысты мінез-құлықты жүйелі түрде зерттеу болды, яғни жануарларға белгілі бір тағамдарды немесе диеталық компоненттерді іздеуге және тұтынуға мүмкіндік беретін мінез-құлық, және бұл қызмет көптеген сыртқы және ішкі факторларға тәуелді. Ковиан тобының зерттеу моделі – альбинос норвег егеуқұйрықтарында суды тұзды суға қарағанда таңдап ішуі, олар орталық нерв жүйесінің зақымданулары мен стимуляциялары, метаболизмдік белсенділікті өлшеу, эндокриндік жүйенің қызметін өзгерту, түрлі дәрі-дәрмектердің әсері сияқты көптеген тәсілдер мен құралдарды қолданып зерттеді. Ол сондай-ақ лимбикалық жүйенің (әсіресе септал аймақтың) көптеген мінез-құлықтар мен функцияларға, мысалы, қан қысымын реттеуге, репродуктивті мінез-құлықтың нейроэндокриндік реттелуіне және т.б. әсерін зерттеді.

Гуманистік

Ковиан сондай-ақ гуманист еді, ғылымның тарихы мен философиясы, медицина тарихы, эпистемология, дін, классикалық музыка және білімді өнерге терең қызығушылық танытты. Ол міндетті түрде 70 жасқа келгенде профессор-эмеритус атағымен зейнетке шықты, бірақ кафедрадағы кеңсесіне үнемі келіп тұрды.

Өлім

Көптеген әріптестері, шәкірттері және достары тарапынан құрмет көрген Ковиан 1992 жылдың 5 ақпанында инсульт салдарынан қайтыс болды.