Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Таиландтың Пханг Нга провинциясындағы адам қонысы
Human settlement in Phang Nga Province, Thailand
Кхао Лак (เขาหลัก, ) – Пханг Нга провинциясындағы негізгі таудың оңтүстігінде орналасқан шағын ауыл. Туроператорлар бұл танымал атауды туристік бағытталған, негізінен Таиландтың Пханг Нга провинциясының Такуа Па ауданындағы басқа ауылдардың орналасқан жері ретінде пайдаланады. "Кхао Лак" атауы сөзбе-сөз аударғанда "Басты тау" дегенді білдіреді. Бұл шыңды ежелгі теңіз саяхатшылары Тапламудегі қауіпсіз белімге бағытталғанда белгі ретінде пайдаланған. Лак тауы – төбелі, кішкентай таулы аймақтағы маңызды шыңдардың бірі (Кхао Лак Лам Ру ұлттық паркіндегі ең жоғары нүкте). Бан Кхао Лак кішкентай ауылы, бастапқы жағажай, Хат Кхао Лак және Кхао Лак шығанағы (Ао Кхао Лак) Тай Мюанг ауданының Лам Каен кіші ауданында орналасқан. Дегенмен, қазір Кхао Лак атауы аймақтағы көптеген басқа ауылдарды да қамтиды, көбінесе таудың солтүстік жағында, Такуапа ауданының Хуккхак кіші ауданында.
Khao Lak (เขาหลัก, ) is a small village in Phang Nga provice, located South of the main mountain. Tour operators like to use the popular name as location for a series of other villages, now tourist oriented, mainly in the Takua Pa District of Phang Nga Province, Thailand. The name "Khao Lak" literally translated means 'Main Mountain'. This was one of the peaks used by ancient sea farers as a landmark to guide them into the safe harbor at Thaplamu. Lak mountain is one of the main peaks in the hilly small mountainous region (maximum height in Khao Lak Lam Ru National Park. The tiny village of Ban Khao Lak, the original beach, Hat Khao Lak, and the bay of Khao Lak (Ao Khao Lak) actually all lie in the Lam Kaen sub district of Thai Mueang District. However the name Khao Lak has now grown to enclose many other villages in the area, mostly on the Northern side of the mountain in the Khukkhak sub district of Takuapa district.
Экономика
Цунамиден кейін Хао Лактың инфрақұрылымы мен экономикасы жаңғырды. Жағалаудағы курорттар қайта жараңдалды немесе жөнделді, ал жаңалары салынып жатыр немесе салынуда. 2016 жылы 104 тіркелген орналасу орнында 7822 қонақ бөлмесі болды. Жоғары маусымда (қараша–наурыз) бөлмелердің толу деңгейі 70-ден 90 пайызға жетеді. Уақыт өте келе Хао Лак аймағының экономикасы дамып, өзгерді. Бұрын қалайы кеніші экономикалық сектор ретінде маңызды рөл атқарды. Бүгінде басқа салалар көш бастады. Денеқұрлы өсіру азық-түлік өндірісіне үлес қосады, ал балық аулау табыс көзі болып қалады. Каучук плантациялары түрлі өнімдерге шикізат береді, ал пальма майы плантациялары да маңызды экономикалық фактор. Сонымен қатар, жеміс плантациялары, әсіресе мангостин, рамбутан және дуриан сияқты экзотикалық жемістерге арналған шаруашылықтар құрылды. Бүгінде туризм аймақтың басты табыс көзіне айналып, Хао Лактың экономикалық бейнесін қалыптастырды. Дегенмен, Covid-19 пандемиясы кезінде ауыл шаруашылығына көбірек назар аударылды. Бұл басымдық экономиканы тұрақтандыруға көмектесті және Хао Лактағы экономикалық секторлардың әртүрлілігі мен бейімделу қабілетін көрсетті.
Since the tsunami, Khao Lak's infrastructure and economy have bounced back. Coastal resorts have been reconstructed or repaired, and new ones have been built or are in the process of being built. In 2016, there were reportedly 7,822 hotel rooms at 104 registered accommodations. Occupancy rates range from 70 to 90 percent during the high season period (November–March). Over time, the economy in the Khao Lak region has evolved and changed. In the past, the tin mining played a significant role as an economic sector. Today, other industries have come to the forefront. Shrimp farms contribute to food production, while fishing continues to be a source of income. Rubber plantations provide raw materials for various products, and palm oil plantations are also an important economic factor. Additionally, fruit plantations, especially for exotic fruits like mangosteen, rambutan, and durian, have become established. Today, tourism has become the main source of income for the region, significantly shaping Khao Lak's economic landscape. However, during the Covid pandemic, there was an increased focus on agriculture. This emphasis has helped stabilize the economy in a time of uncertainty and showcases the diversity and adaptability of the economic sectors in Khao Lak.
Тарих
Хао Лактың айналасындағы көркейген аймақ бұрын Такола деп аталған. 1400 жылға дейінгі артефакттар бұл жердің ежелгі Теңіз Жібек жолының маңызды жағалау қаласы және сауда орталығы болғанын көрсетеді. 1987 жылы Хао Лак курортының қажу ағаштарының ішінде тоғыз шатыр табылды, бұл Тайланд жабайы табиғатының түрлерін жиі кездестіретін орманның ең әдемі бөліктерінің бірі. Хао Лак 1988 жылы Стефан Лоузе Верлаг баспасынан шыққан «Тайланд саяхатшыларына арналған нұсқаулықтың» екінші басылымында алғаш рет айтылды.
The lush area around Khao Lak was once called Takola. Artifacts dating back to 1,400 years show evidence it was a significant coastal town and trading post of the ancient Maritime Silk Route. In 1987, over nine huts were found inside cashew nut trees of Khao Lak Resort, which are one of the most beautiful areas of forest where species of Thai wildlife are a common sight. Khao Lak was mentioned for the first time in 1988 in the second edition of Traveller Handbuch Thailand by Stefan Loose Verlag.
2004 жылғы цунами
Хао-Лак 2004 жылғы 26 желтоқсандағы Үнді мұхитындағы жер сілкінісінен туындаған цунамиден Таиландтың ең көп зардап шеккен жағалау аймағы болды. Көптеген адамдар қаза тапты, оның ішінде көптеген шетелдік туристер де болды. Ресми мәлімет бойынша қаза болғандардың саны 4000-тан асты, ал жергілікті деректер 10 000-нан да көп деп хабарлайды. Бұл айырмашылықтың себебі – үкімет тарапынан толыққанды санақ жүргізілмегендігі және көптеген мұхажыр бірмәнділердің құжаттары жоқ болғандықтан, олар заңды тұрғындар ретінде танылмады. Цунами жағалаудың көп бөлігін қиратты. Кейбір қайта өсімдік отырғызу бағдарламалары іске қосылды және айналасындағы жасыл желектерді жаңартуда үлкен жетістіктерге қол жеткізілді. Жағалау өсімдіктері толқындардың күшін жұмсартуға көмектеседі деген зерттеулер нәтижесінде, жағалау өсімдіктерін қайта отырғызу және күтіп-баптау ландшафтты қалпына келтіру жұмысында басымдыққа ие болды. Цунами күші салдарынан Таиландтың 813 (Tor 813) әскери-теңіз кемесі Банг-Нянг жағажайынан құрлыққа қарай итеріліп кетті. Кеме патрульдеуде болып, корольдің немересі Бхуми Дженсенді күзетіп, ол Ла Флора курортының алдында водный мотоциклмен (джет-ски) жүріп жатқан еді. Құтқару жұмыстарына қарамастан, оны құтқару мүмкін болмады. Оның анасы, ханшайым Убол Ратана және әпкесі Ла Флораның жоғарғы қабатына қашып құтылды. Патрульдік кеме орналасқан жері қайта жаңартылды және 26 желтоқсан оқиғасына арналған мұражай ашылды. Қаза тапқандардың арасында танымал фин музыканты және тележүргізуші Аки Сиркесало мен оның отбасы, сондай-ақ шведтік рок-тобы The Watermelon Men гитарисі Имре фон Полгар болды. Сол кезде төрт жастағы қыз Хао-Лактан ағысып кетіп, 2005 жылдың тамызында оның денесі табылғанмен, бұқаралық ақпарат құралдарында қарқынды іздеу жұмыстары жүргізілді. Фильм режиссері және актер Ричард Аттенбороның үлкен қызы Джейн Холланд (туған аты Аттенборо) цунамиде бірнеше отбасы мүшелерімен бірге қаза тапты. Финляндияның бұрынғы президенті Саули Ниинистё және оның ересек ұлы электр тірегіне ілініп аман қалды. 2004 жылғы цунамиден кейін зардап шеккен жағалау аймағында ерте ескерту жүйесі орнатылды. 2012 жылдың сәуірінде Суматра аймағындағы жер сілкінісінен кейін жүйе сынақтан өтті. Естілетін дабыл сигналдары жергілікті халықты цунами қаупі туралы шамамен 2 сағат бұрын ескертті, бұл адамдарға құрлықтың жоғарырақ жатқан аймақтарына көшуге мүмкіндік берді. 2012 жылы түсірілген "Мүмкін емес" фильмі 2004 жылғы цунамиден аман қалған Мария Белонның отбасының шынайы оқиғасына негізделген және Хао-Лакта түсірілді.
Khao Lak was the coastal area of Thailand hardest hit by the tsunami resulting from the 26 December 2004 Indian Ocean earthquake. Many people died including many foreign tourists. The final death toll was over 4,000, with local unofficial estimates topping 10,000 due to the lack of accurate government censuses and the fact that much of the migrant Burmese population was not documented nor recognized as legal residents. Most of the coastal landscape was destroyed by the tsunami. Some replanting programmes have been initiated and a great deal has been accomplished in the rejuvenation of surrounding foliage. Studies suggesting that coastal vegetation may have helped buffer the effects of the waves have ensured that replanting and maintenance of the coastal vegetation have become a priority in the reconstruction of the landscape. The force of the tsunami beached Thai navy boat 813 (Tor 813) almost inland from Bang Niang Beach. It was on patrol, guarding Bhumi Jensen, a grandson of the king, as he was jet skiing in front of La Flora Resort. Despite rescue efforts, he could not be saved. His mother, Princess Ubol Ratana, and sister survived by fleeing to an upper story of La Flora. The area in which the patrol boat lies has been renovated and includes a museum dedicated to the events of 26 December. Others among the casualties were well known Finnish musician and TV host Aki Sirkesalo and his family, and Imre von Polgar, guitarist for the Swedish rock band, The Watermelon Men. Almost four years old at the time, a young girl was swept away at Khao Lak and remained the subject of a media covered intensive search despite being formally identified in August 2005 as a victim. Jane Holland (née Attenborough) the elder daughter of the film director and actor Richard Attenborough perished in the tsunami with several members of her family. Former President of Finland Sauli Niinistö and his adult son survived by clinging to a power pole. Since the 2004 tsunami, an early warning system has been installed along the affected coastline. In April 2012, it received its most recent test following an earthquake off the coast of Sumatra. Audible warning sirens alerted the local population to the possibility of a tsunami roughly 2 hours before estimated landfall, allowing the populace to move to higher ground inland. The 2012 film The Impossible is based on the true story of the family of María Belón, who survived the 2004 tsunami, and was also filmed in Khao Lak.
Әкімшілік
Хао Лак аймағы Пханг Нга провинциясының Такуа Па ауданының (амфое) Хук Хак кішкентай ауданының (тамбон) ішіне дерлік толығымен кіреді. Такуа Па ауданы сегіз кішкентай ауданға бөлінеді. Бан Хао Лак ауылы Хук Хак кішкентай ауданына кірмейді, бұл аймақ әдетте "Хао Лак" деп есептеледі. № Аты Тай тілінде Халқы 1. Такуа Паตะกั่วป่า 8,575 2. Банг Най Сиบางนายสี 99,979 3. Банг Сайบางไทร 72,606 4. Банг Муангบางม่วง 89,836 5. Там Туаตำตัว 61,631 6. Хок Кхианโคกเคียน 95,599 7. Хук Хакคึกคัก 74,638 8. Ко Хо Хаоเกาะคอเขา 5848
The Khao Lak region falls almost entirely within the Khuk Khak Sub district (tambon) of the Takua Pa District (amphoe) of Phang Nga Province. The Takua Pa District is divided into eight sub districts. The village of Ban Khao Lak does not fall within the Khuk Khak sub district, the area commonly thought of as "Khao Lak". No. Name Thai name Pop. 1. Takua Paตะกั่วป่า 8,5752. Bang Nai Siบางนายสี99,9793. Bang Saiบางไทร72,6064. Bang Muangบางม่วง89,8365. Tam Tuaตำตัว61,6316. Khok Khianโคกเคียน95,5997. Khuk Khakคึกคัก74,6388. Ko Kho Khaoเกาะคอเขา5848
Ауа райы
Хао Лактың ауа райы екі айқын маусымға бөлінеді. Қараша мен сәуір аралығындағы құрғақ маусым және мамыр мен қазан аралығындағы муссондық маусым. Хао Лак жыл бойы көбінесе жылы болады, орташа температура 28–32 °C шамасында. Құрғақ маусымда Хао Лакта алты аптаға дейін жаңбыр жаумай қалуы мүмкін. Бұл ауа райы тұрақталған негізгі туристік маусым. Осы кезеңде жел көбінесе шығыстан соғады, яғни қала жағалауға жақын таулардың батыс беткейінде орналасқандықтан желден қорғалған. Дегенмен, муссон маусымында жел бағытын өзгертіп, батыстан соғады, ол таулардан соғылып, ауданда қатты жел, толқындар мен дауылға ұқсас жағдайларды тудырады.
The weather in Khao Lak can be separated into two distinct seasons. The dry season between November and April, and the monsoon season from May to October. Khao Lak is mostly warm all year round with temperatures averaging around 28 °C to 32 °C. In the dry season it is not uncommon for Khao Lak to go without rain for around six weeks at a time. This is the main tourist season when the weather is more settled. During this time the wind generally comes from the East, meaning the town is sheltered by its position on the Western side of the mountains near the coast. In the monsoon season however the wind changes direction and comes from the West where it reflects off of the mountains and causes strong winds, waves and storm like conditions in the area.