«Doctor Who» сериалының «Fenric қарғысы» – 1989ж. шыққан, Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі Англиядағы шабуыл, болашақтан келген жаулар, және 7-ші Доктордың оқиғасы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фенрик қарғысы – британдық ғылыми фантастикалық телесериал «Доктор Ху»-дың 26-шы маусымының үшінші сериясы, ол алғаш рет 1989 жылдың 25 қазанынан 15 қарашасына дейін BBC1 арнасында апта сайын төрт бөлімде көрсетілді. Онда ежелгі зұлым күш Фенрик, болашақтан келген адамзат ұрпақтары – вампирлік Хемоворларды Англиядағы Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңіндегі теңіз әскери базасына шабуыл жасау үшін пайдаланады және оларды химиялық заттармен Жердегі тіршілікті улап жоюға бұйырады. Бұл оқиғаның тағы екі нұсқасы бар: 1991 жылғы бейнежазбада түпнұсқа баяндауға шамамен алты минуттық қосымша материал қосылды, ал 2003 жылғы DVD-де жаңа арнайы эффекттер, кейбір сахналардың қайта өңделуі және 12 минуттық эфирге шықпаған кадрлармен бірге «Арнайы басылым» толық метражды фильм ретінде ұсынылды. 2023 жылы «ТАРДИС әңгімелері» аясында тағы бір арнайы басылым жарық көрді.
The Curse of Fenric is the third serial of the 26th season of the British science fiction television series Doctor Who, which was first broadcast in four weekly parts on BBC1 from 25 October to 15 November 1989. In it, the ancient evil force Fenric uses the vampiric Haemovores, descendants of humanity from the future, to attack a World War II naval base in England and orders them to destroy life on Earth by poisoning it with chemicals. Two further versions of this story exist: the 1991 video release incorporated about six minutes of extra material into the original narrative, and the 2003 DVD included a 'Special Edition' edited into a single movie length feature, with new special effects, re editing of some scenes, and 12 minutes of unbroadcast footage. In 2023, an additional special edition was released as part of Tales of the TARDIS.
Сюжет
Жетінші Доктор мен Эйс Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Нортумберленд жағалауындағы Мейденс Пойнт маңындағы британдық теңіз базасына келеді. Базада нервтік газ және доктор Джадсонның неміс хабарларын шифрлауға, сондай-ақ катакомбадағы викинг руналарын оқуға арналған «Ультима» суперкомпьютері орналасқан. Руналар Фенрик туралы ескертеді, Доктор оны өзінің «қасқырларын» – оның күшімен бақыланатын адамдарды басқара алатын жан ретінде таниды. Доктор мен Эйс «Ультиманы» ұрлауға тырысатын құпия ресейлік отрядты табады. Эйс олардың басшысы капитан Соринге ғашық болып, Доктор оларды жасырын болуға ескертеді. Катакомбаларды зерттеу кезінде Доктор мен Эйс викингтердің қазыналарының арасында жарқыраған шығыс вазасын табады. База командирі Миллингтон оны тәркілеп, зерттеу үшін Джадсонға береді. Джадсон оны «Ультимаға» орналастырғанда, оны электр тогы соқтырып, Фенрик рухы оны басып алады. Фенрик жақын маңдағы теңіздегі Ежелгі Жанды шақырады, ол Хаемоворлардың әскерін базаға және жергілікті тұрғындарға шабуыл жасап, оларды Хаемоворларға айналдырады. Эйс Кэтлинге, оның жаңа туған баласы Одримен бірге қашуға кеңес береді. Доктор Фенрикті тоқтату үшін тұрақты шешім табу үшін оның назарын аудару мақсатында шахмат есебін құрастырады. Сорин келіп, Фенрикті өлтірмек болады, бірақ ол оның «қасқырларының» бірі екенін, Шығыс вазасын осы жерге әкелген викингтердің ұрпағы екенін біледі. Эйс келіп, Сориннің шахмат тақтасын зерттегенін көріп, шешімін ұсынады. Доктор тым кеш келеді, себебі Сорин өзін Фенрик ретінде таныстырып, Ежелгіге Докторға шабуыл жасауға бұйрық береді. Эйс Докторға деген сенімімен құрған психикалық тосқауыл Хаемоворды тоқтатады. Фенрик Эйске, ол оның «қасқырларының» бірі екенін, оны Айсвердке Докторға алып барған уақыт дауылдарын жасағанын және ол өз циклын жалғастырып, анасы Одридің қауіпсіздігіне көз жеткізгенін айтады. Эйс Докторға деген сенімінен айнып, бірақ шабуыл жасаудың орнына Ежелгі Фенрикті ұстап, оны газ камерасына апарып, өртеп жібереді. Доктор мен Эйс база жарылып, Фенрик пен Ежелгіні өлтіріп, Хаемоворлардың қаупін жойғанша қашып кетеді. Эйс анасын неге жек көретінін ойлап, судан қорқынышын жеңгеніне қуанып, Доктормен бірге кетер алдында бір сәт тоқтайды.
The Seventh Doctor and Ace arrive at a British naval installation near Maiden's Point on the Northumberland coast during World War II. The base contains a supply of nerve gas and the Ultima supercomputer used by Dr. Judson to decode German messages as well as Viking runes in the catacombs. The runes warn of Fenric, whom the Doctor recognizes as a being that can control his "wolves", individuals manipulated by his powers. The Doctor and Ace find a covert Russian squad attempting to steal Ultima. As Ace becomes smitten with their leader Captain Sorin, the Doctor warns them to lay low. Exploring the catacombs, the Doctor and Ace find a glowing Oriental vase among the Viking treasures, which is confiscated by the base commander Millington and given to Judson to study. As Judson places it within Ultima, he is struck by electricity and taken over by the spirit of Fenric. Fenric calls out to the Ancient One, a Haemovore in the nearby sea, who leads an army of Haemovores to attack the base and local residents, turning them into Haemovores. Ace warns Kathleen, a WRNS, to escape with her newborn child, Audrey. The Doctor sets up a chess problem, hoping to distract Fenric long enough to find a permanent solution to stop him. Sorin arrives and tries to kill Fenric but learns he is one of his wolves, a descendant of the Vikings that brought the Oriental vase here. Ace arrives, sees Sorin studying the chessboard, and offers the solution. The Doctor arrives too late as Sorin reveals himself as Fenric, commanding the Ancient One to attack the Doctor. A psychic barrier created by Ace's trust in the Doctor stops the Haemovore. Fenric tells Ace she is one of his wolves, having created the time storm that took her to Iceworld to meet the Doctor, and she furthered her own cycle by making sure Audrey, her mother, was safe. Ace's faith in the Doctor is shattered but, instead of attacking, the Ancient One grabs Fenric and takes him into the gas chamber and sets it aflame. The Doctor and Ace flee the base before it explodes, killing Fenric and the Ancient One and ending the Haemovore threat. Ace takes a moment to contemplate why she hates her mother and to celebrate overcoming her irrational fear of the water, before she and the Doctor depart.
Жалғастығы
Доктор Хемоворлардан қорғану үшін бұрынғы серіктерінің есімдерін жатқа айтады. Ол жатқа айтқан есімдердің көпшілігі естілмейді, бірақ кейбіреулерін аңғаруға болады, олардың ішінде Сьюзан, Барбара, Вики және Стивен – Бірінші Дәрігердің серіктері.
The Doctor chants the names of his former companions to ward off the Haemovores. Most of the names he chants are inaudible, but a few can be made out, including Susan, Barbara, Vicki, and Steven, companions of the First Doctor.
Алдын ала өндіріс
Жазушы Иан Бриггс доктор Джадсонды Алан Тьюрингтің өміріне негіздеген. Бриггс бұл әңгіменің DVD-ге шығарылуына арналған сұхбатында, сол кезде отбасылық бағдарламада кейіпкердің гомосексуализммен күресін көрсету лайықты деп есептелмегендіктен, Тьюрингтің өзінің нағыз жыныстық идентитігін ашық білдіре алмауынан туған ашуын Джадсонның мүгедектігіне байланысты көңілсіздігіне айналдырғанын айтты. Сол сұхбатта Бриггс Джадсон мен Миллингтонның екеуінің де гомосексуалды болғанын және олардың ортақ өткені болғанын көрсетуді ниеттенгенін, бірақ бұл аяқталған бағдарламада іске аспағанын мәлімдеді. Бұл әңгіменің бастапқы атауы «Фенриктің қасқырлары» (ал одан бұрын – «Қасқыр уақыты») болған. Фенрик өзінің қызметшілерін «қасқырлар» деп атайды (және қасқырлар скандинавия мифологиясында, әсіресе Фенрир деген құбыжында маңызды рөл атқарады). Алайда, Нейтан Тернер «қасқырлар» байланысы әңгіменің соңына жақын ғана ашылатынын, сондықтан тақырыптың көрерменге бастапқыда түсініксіз боларын ойлады. Әңгімеде әлемнің соңындағы соңғы шайқасқа қатысты скандинавиялық сенімдерге бірнеше сілтеме бар болғанымен, «Рагнарөк» сөзі сценарийден алынып тасталды, бұл өткен маусымдағы «Галактикадағы ең үлкен шоу» сериалындағы «Рагнарөк құдайларымен» шатасудың алдын алу үшін жасалды. Бұл оқиға кейбіреулер «Ас трилогиясы» деп атаған үш бөлімдік сюжеттік желінің екінші бөлімі болып табылады, ол Астың Доктормен танысқанға дейінгі өмірінің жайттарын зерттейді. Бұл қасақана трилогия емес, себебі Фенрик бастапқыда маусымды ашу үшін жоспарланған. Фенрик маусымның үшінші бөліміне көшірілді, өйткені оның қорқынышты тақырыптары қазан айында көрсетуге қолайлы деп есептелді.
Writer Ian Briggs based Dr Judson on Alan Turing. In an interview for the DVD release of this story, Briggs said that since at that time it was not considered appropriate to depict a character's struggle with homosexuality in a family programme, he transformed Turing's frustration at being unable to express his true sexual identity into Judson's frustration at being disabled. In the same interview, Briggs stated that he intended to suggest that both Judson and Millington were gay and had a shared past, although this was not realised in the finished programme. This story was originally going to be titled The Wolves of Fenric (and before that, Wolf Time). Fenric does refer to his servants as his "wolves" (and wolves play a strong role in Norse mythology, especially the monster Fenrir). However, Nathan Turner felt that as the "wolves" connection was not revealed until quite late in the story, the title would not initially make sense to the audience. Although there are several references in the story to the Norse belief in a final battle at the end of the world, the word Ragnarok was removed from the script to avoid confusion with the Gods of Ragnarok from the previous season's The Greatest Show in the Galaxy. This story is the second in what some have called the "Ace Trilogy", a three story arc that explores elements of Ace's past before she met the Doctor. This was not an intentional trilogy, since Fenric was originally intended to start the season. Fenric was moved to third in the season because its horror themes were seen as more fitting for airing in October.
Өндіріс
"Фенрик қарғысы" бастапқыда, көптеген "Doctor Who" сериалдары сияқты, студиядағы интерьерлер мен локациядағы экстерьерлердің қоспасы ретінде түсірілуі жоспарланған. Алайда, сценарийді оқығаннан кейін режиссер Николас Маллетт продюсер Джон Нейтан Тернерді осы сериалды толығымен локацияда түсіргеннің артық тиімді және реалистік болатынына көндірді. Түсірілімдер көзделген мерзімнен асып кеткендіктен, әңгімені төрт бөлімнен емес, бес бөлімге бөлу мүмкіндігі қысқа мерзімге қарастырылды. Бірақ Ян Бриггс бұған қарсы шықты, себебі бұл оқиғаның ағынына зиян келтіретінін ойлады. Оқиғаның орны Нортумберленд немесе Солтүстік Йоркширдегі Уитби маңында деп дауласады, алайда пастор Уэйнрайттың Дракуланың жағаға келгені туралы айтуы екінші нұсқаны көрсетеді. "Maiden's Point" атты ойдан шығарылған жердегі сахналар Дорсеттегі Lulworth Cove-те түсірілді. Сондай-ақ, түсірілім тобы Кентке сапар шегіп, шіркеудің астындағы зертхана ретінде қолданылған Lillesden Manor сарайында, миссис Хардекердің үйі ретінде көрсетілген Хокхерсттегі Roses Farm шаруашылығында және Сент-Джуд шіркеуі ретінде пайдаланған Хокхерсттегі St Lawrence шіркеуінде түсірілімдер жүргізді.
The Curse of Fenric was originally to have been shot, as with most Doctor Who serials, as a mixture of studio interiors and location exteriors. However, after reading the script, director Nicholas Mallett persuaded producer John Nathan Turner that given the settings involved, the serial could be made more effective and realistic by shooting the entire production on location. Shooting went over length to such a degree that consideration was briefly given to editing the story into five rather than four episodes. However, Ian Briggs strongly opposed this, feeling that the narrative flow would be badly disrupted. The setting of the story is disputed as either Northumberland or near Whitby, North Yorkshire, although Reverend Wainwright's mention of Dracula coming ashore there indicates the latter. The scenes set in the fictional location of Maiden's Point were shot on location at Lulworth Cove in Dorset. The production also visited Kent and filmed at Lillesden Manor which doubled as the laboratory under the church, Roses Farm in Hawkhurst, which doubled as Mrs Hardaker's Cottage, and St Lawrence Church in Hawkhurst which doubled as St Judd's Church.
Қалыптастыру жазбалары
Battlefield маусымның бірінші эпизодында Жойғыш рөлін ойнаған Марек Антон орыс әскері Вершинин рөлінде. Сәби Одри Шепард Буш Гриндегі Буш қонақ үйінің иелерінің ұлы болды, бұл жер "Доктор Ху" кеңсесіне жақын болғандықтан, түсірілім тобына жақсы таныс еді. Бұл сериалда Динсдейл Лэнден доктор Джадсон рөлінде, ал Николас Парсонс преподобный Уэйнрайт рөлінде қонақ ретінде пайда болады. Сондай-ақ, "Доктор Ху" сериалындағы қонақ рөлдердің тізілімін қараңыз. Бұл эпизодтағы екі Хаэмовор рөлін Сильвестр МакКойдың ұлдары Сэм мен Джо Кент Смит ойнайды. Энн Рид "Смит пен Джонс" атты оныншы Доктор эпизодында Флоренс Финнеган есімді плазма жегіш рөлінде "Доктор Ху" сериалына қайта оралды. Актриса Джанет Хенфри Софи Олдредтің анасымен мектепте оқыған дос болған. Оның Мисс Хардекер кейіпкері екі Деннис Поттер драмасындағы рөлдеріне, яғни мектеп мұғалімі рөліне үлгі алынған: "Stand Up, Nigel Barton" (1965) және "The Singing Detective" (1986). Хенфри "Ориент экспресстегі әйел" атты он екінші Доктор эпизодында миссис Питт рөлінде қайта пайда болды. Сильвия Симске бастапқыда Мисс Хардекер рөлі ұсынылған, бірақ ол "Жүрек жарығында" миссис Притчард рөлін ойнады.
Marek Anton, who played the Destroyer in the first story of the season Battlefield, is the Russian soldier Vershinin. The infant Audrey was the son of the proprietors of the Bush Hotel on Shepherd's Bush Green, familiar to the production team as it was near the Doctor Who offices. This serial features guest appearances from Dinsdale Landen as Dr Judson and Nicholas Parsons as Reverend Wainwright. See also list of guest appearances in Doctor Who. Two of the Haemovores in this story are played by Sylvester McCoy's sons: Sam and Joe Kent Smith. Anne Reid returned to Doctor Who as a Plasmavore named Florence Finnegan in the Tenth Doctor episode "Smith and Jones". Actress Janet Henfrey was a schoolfriend of Sophie Aldred's mother. Her character of Miss Hardaker was modelled on the part she played, again as a school teacher, in two Dennis Potter dramas: Stand Up, Nigel Barton (1965) and The Singing Detective (1986). Henfrey returned to the series as Mrs. Pitt in the Twelfth Doctor episode "Mummy on the Orient Express". Sylvia Syms was originally offered the part of Miss Hardaker but played the character Mrs Pritchard in Ghost Light.
Баспаға шығарылған
Ян Бриггстің романы 1990 жылдың қараша айында Target Books баспасынан жарық көрді. Романға кейіпкерлер туралы қосымша ақпарат және Доктордан кеткеннен кейін үлкейген Эйс туралы эпилог қосылған. Бұл Кейт Орманның "Virgin New Adventures" романындағы "Астың" кетуіне негіз болды, онда ол уақыт жарылымын бақылау үшін Парижде қалуды шешеді және бір кезде капитан Сориннің әулетінен біреумен қарым-қатынас құрады.
Ian Briggs novelisation was published by Target Books in November 1990. The novel features additional character information and an epilogue featuring an older Ace after she has left the Doctor. This formed part of the basis for Ace's departure in Kate Orman's Virgin New Adventures novel Set Piece, where she chooses to stay in Paris to monitor a time rift and at some point has a relationship with one of Captain Sorin's ancestors.
Үй медиасы
The Curse of Fenric 1991 жылы VHS форматында жарық көрді. Релизге қосымша алты минуттық көріністер енгізілді. 2003 жылғы қазан айында Ұлыбританияда екі дискілік жинақта DVD форматында шығарылды, бұл Doctor Who 40 жылдығына арналған мерекелік шаралардың бір бөлігі болды. Оған қоса, Сильвестр Маккой, Софи Олдред және Николас Парсонстың DVD түсіндірмелері, сондай-ақ 12 минуттық жарияланбаған материалдар қосылып, бір фильмге жинақталған "Арнайы басылым" да кірді. Бұл нұсқада арнайы эффектілер мен музыка Mark Ayres және қайтыс болған Николас Маллетттің жазбаларына сүйене отырып жаңадан өңделді; сонымен қатар, әңгіменің мағынасын ашып көрсету үшін бірнеше көріністер қайта монтаждалды. Ол 2010 жылғы 30 маусымда Doctor Who DVD файлдарының 39-шы саны ретінде де жарық көрді. Бұл фильм Time Lord Victorious жинағының бір бөлігі ретінде Blu-ray форматында шығарылды. Сериал 2020 жылғы 27 қаңтарда "The Collection Season 26" жинағының құрамында Blu-ray форматында жарық көрді. Онда The Curse of Fenric-тің түпнұсқа теледидарлық эпизодтарымен қатар, VHS нұсқасындағы эпизодтар және арнайы ұзақ нұсқасы да бар.
The Curse of Fenric was released on VHS in 1991. The release included six minutes of extra scenes. It was released on DVD in the United Kingdom in October 2003 in a two disc set, part of the Doctor Who 40th Anniversary Celebration releases with an additional DVD commentary by Sylvester McCoy, Sophie Aldred, and Nicholas Parsons, plus a 'Special Edition' edited into one movie length adventure including 12 minutes of unbroadcast material. This version has reworked special effects and music arranged by Mark Ayres based on notes by him and the late Nicholas Mallett; it also has several scenes re edited to produce a more coherent narrative. It was also released as part of the Doctor Who DVD Files in issue 39 on 30 June 2010. It was released on Blu ray as part of the Time Lord Victorious box set. The serial was released on blu ray on 27 January 2020 as part of "The Collection Season 26" box set. It features, not only the original TV broadcast episodes of The Curse of Fenric, but also the extended VHS release episodes as well as a special feature length extended edition.
TARDIS туралы әңгімелер
Эпизодтың арнайы нұсқасы 2023 жылдың 1 қарашасында BBC iPlayer-де, «Таэльс оф ТАРДИС» атты қосымша бағдарламасында көрсетілді.
A special edition of the episode aired on BBC iPlayer on 1 November 2023, in the spin off Tales of the TARDIS.
Саундтректің релизі
Марк Айрес музыкасы 1991 жылы Silva Screen Records лейблында CD форматында жарық көрді.
Mark Ayres's music was released on CD in 1991 by Silva Screen Records.