Audi R8: Ле-Ман прототипі және жарыс тарихы

Кіріспе

Le Mans Prototype жарыс машинасы 1999–2006 жылдар аралығында спорттық автокөлік жарыстарында қолданылған жарыс машинасы.

Audi R8 – 1999 жылы қолданылған Audi R8R (ашық LMP) және Audi R8C (жабық LMGTP) машиналарын қайта жасау нәтижесінде 2000 жылы спорттық автокөлік жарыстары үшін ұсынылған Le Mans Prototype спорттық прототипі. Ол өз класындағы ең табысты жарыс машиналарынң бірі болып есептеледі, 2000, 2001, 2002, 2004 және 2005 жылдары Ле-Манның 24 сағаттық жарысын жеңіп алды – барлығы қатысқан алты жылдың бесеуінде. 2000 мен 2005 жылдар арасындағы Ле-Мандағы жеңіс тізбегін 2003 жылы Volkswagen Group ұсынған Bentley Speed 8 жарыс машинасы ғана үзіп қалды. Бензинмен жұмыс істейтін Audi R8 жарыс машинасы 2006 жылы жаңа Audi R10 TDI дизельдік машинасымен ауыстырылды. Алайда, R10-ды одан әрі жетілдіру қажет болғандықтан, R8 Ле-Манның 24 сағаттық жарысына дейін бірнеше жарыста қолданылды.

1998 жыл: қиындық

1997 жылы спорттық автомобильдер жарысы, әсіресе Ле-Манның 24 сағаттық жарысы BMW, Mercedes Benz, Porsche, Toyota, Nissan Motors және тағы да басқалар сияқты өндірушілер арасында кең таралған болатын. Сол кезде Audi Sport басшысы Вольфганг Ульрих қатысу мүмкіндіктерін қарастыра бастады. Алдағы American Le Mans Series АҚШ нарығы үшін жаңа мүмкіндіктер ұсынғаннан кейін, Audi 1998 жылы V8 турбо қозғалтқышымен жабдықталған Audi R8R көлігімен 1999 жылы жарысу жоспарларын жариялады. Ол жарыстың барлық кезеңіне арналған, жеңіл салмағы мен кең доңғалақтары бар тиімді таңдау деп есептелгендіктен, Audi компаниясы Dallara-дан Joest Racing командасымен әзірленетін және басқарылатын ашық төбелі роудстерді тапсырыс берді. Алайда, 1998 жылдың күзінде GT1 гомологациясының қажеттілігі LM GTP прототиптеріне басымдық берілгеннен кейін, Porsche 911 GT1, Mercedes Benz CLK GTR және Toyota GT One сияқты жабық GT купелері табысқа жетті. Осыған жауап ретінде Audi компаниясы Тони Саутгейт басқаратын, жаңадан сатып алынған Норфолк қаласындағы Racing Technology Norfolk компаниясына сол қозғалтқышты пайдаланатын жабық кабиналы автомобиль құрастыруды тапсырды. ACO ережелері жабық прототиптерге үлкен ауа шектегіштерін орнатуға мүмкіндік берді, бұл қуатты арттырды (шамамен 600 а.к.), ал төмендетілген аэродинамикалық қарсылық жылдамдықты жоғарылатты. Бұл артықшылықты жарыс барысында теңестіру үшін LMGTP көліктері кішірек доңғалақтармен және отын бактерілерімен шектелді.

1999 ж.: R8R және R8C

Сынақ кезеңінен кейін екі R8R 1999 жылы Себрингтің 12 сағатында дебют жасады. BMW V12 LMR жеңіске жетті, бұл Франциядағы жарысқа үміт беретін жағдай болды. Joest Racing командасымен қатысқан, бұрын сынақтан өткен ашық корпусты Audi R8R жеңіске үміткер бола алмады және үшінші орынды иеленді. Соңғы сынақтар мен өзгерістерден кейін Audi Ле-Манға оралды. Жаңа дебют жасаған R8C жеткілікті жылдамдық танытпады және, өкінішке орай, механикалық қоробка ақауларына тап болды. Шеңберде жүріп өту уақыты көшбасшы LMP және LMGTP бәсекелестерінен 10 секундқа қалып қойды. Joest командасының R8R машиналары тұрақты түрде жүрді, бірақ поул позициясы үшін күресуге тым баяу болды. Mercedes Benz CLR машинасының және Toyota мен BMW көліктерінің жоғары жылдамдықтағы апаттарынан кейін Audi R8R машиналары #15 BMW V12 LMR және жапондық Toyota машинасынан кейін үшінші және төртінші орындарға табан тіреді. Осы тәжірибелерге сүйене отырып, Audi 2000 жылға дайындық үшін қайта құрылуға шешім қабылдады және Joest және Dallara компанияларымен бірлесіп жаңа R8 спайдерін құрастырды. Британдық R8C купесі пайдаланудан шығарылды, бірақ Audi-ге тиесілі Bentley R8C жабық кабиналы LMGTP тұжырымдамасын жасады және 2001 жылы Bentley EXP Speed 8 жарысына қатысып, 2003 жылы Bentley Speed 8 машинасымен жарысты жеңіп алды.

1999 ж.: бәсекелестердің орнынан кетуі

1999 жылы Ле-Мандағы ұятты оқиғадан кейін Mercedes GT жарыстарынан шығып, 2000 жылы DTM кузовты жарыс машиналарын қайтаруға, сондай-ақ F1-ге көшті. Toyota және BMW да F1-ге қатысты, бірақ BMW кем дегенде екі жыл бойы ALMS жарысында өнер көрсетті, онда Билл Ауберленнің ашық роудстері 2000 жылы Road Atlanta трассасында өткен Petit Le Mans кезінде "артқа тілдіктей" айналып кетті, ал 1998 жылы Яник Далмастың жабық кабиналы Porsche машинасы да осылай болған еді. BMW V12 LMR үлгісі одан әрі жетілдірілмесе де, неміс Schnitzer Motorsport командасы Joest командасымен шамалас тиімділік көрсетті. Дегенмен, BMW V12 LMR Audi R8-дің күшіне жете алмады және чемпионаттағы дерлік барлық жарыста одан жеңіліске ұшырады. BMW жоғарғы кластан шығып, GT класында BMW M3 машинасымен жарысқа қатысты, ALMS және WTCC жарыстарында, сондай-ақ 24 сағаттық Нюрбургринг жарысында үстемдік танытты. Бұл 2000 жылы Porsche-ді басты қарсылас ретінде қалдырды, алайда Porsche LMP жобасы жарысқа қатысу мүмкіндігіне ие болмай тұрып тоқтатылды. Сол кездегі әңгімелерге сәйкес, Фердинанд Пиех Porsche компаниясының тең иесі ретіндегі ықпалын пайдаланып, Volkswagen компаниясындағы басқарушылық лауазымын қолданып, олардан бас тартты. Бұл Volkswagen компаниясының Porsche Cayenne үлгісімен бірлесіп әзірлейтін VW Touareg SUV жобасына қатысты. Porsche V10 жарыс машинасының орнына Porsche Carrera GT жасалды.

2000: R8 көлігі

Audi R8 – Le Mans және American Le Mans Series LMP900 класына дайындалған спорттық жарыс машинасы. Автомобильді Audi Motorsport және Joest Racing әзірледі, ол 2000 жылы Себрингтің 12 сағаттық жарысында жеңіске жетті. R8 Le Mans-те бес рет (2000, 2001, 2002, 2004 және 2005) және American Le Mans Series-те алты рет қатарынан (2000 жылдан 2005 жылға дейін) жалпы маусым чемпионы атанды. R8 2000–2002 жылдары Ле-Манда үш рет жеңіске жетті, оны Audi Sport Infineon Team Joest ұсынды және Том Кристенсен, Эмануэле Пирро және Франк Биела басқарды. 2000 жылы алғашқы рет шыққанда команда 1:2:3 есебімен жеңіске жетті. Содан бері Audi R8 көптеген чемпионаттар мен жарыстарда жеңіске жетті, соның ішінде 2004 және 2005 жылдары Ле-Манда "жеке" командалар үшін де жеңістер болды. R8 3.6 литрлік Audi V8 қозғалтқышымен жабдықталған, ол VW әзірлеген жанармайды тікелей бүрку (Fuel Stratified Injection - FSI) тұжырымдамасының нұсқасы болып табылады. Бұл бір уақытта қуатын және жанармай үнемдеуін арттырады. FSI технологиясы Volkswagen Group-тың барлық брендтері бойынша қолжетімді өнімдерде кездеседі. R8 қозғалтқышының қуаты, ресми түрде 2000, 2001 және 2002 жылдары, 2003 және 2004 жылдары, ал 2005 жылы электр-пневматикалық басқару тізгіштері бар алты жылдамдықты Ricardo ретті беріліс арқылы артқы дөңгелектерге беріледі. Рейсми емес мәліметтерге сәйкес, Audi R8 командасы Ле-Манға (2000, 2001 және 2002) 610 ат күшімен шықты. Бұл көрсеткіштер жылдамдық бойынша айтылған, себебі машинаның екі еселенген ауа қабылдағыштарының арқасында 6500 айналымда 50 ат күші қосымша қуатқа ие болды. Осы қозғалтқыш нұсқасы үшін ресми айналым көрсеткіші 6500 айналымда 638 ат күшіне тең (516/5250*6500=638). Audi R8 құрылымы жарыс барысында бөлшектерді жылдам алмастыру үшін жасалған. Автомобильдің шассиі Lego құрастырғышына теңеуге болады – автомобильдің кез келген бөлігін тез ауыстыруға болады. Жарыс кезінде Joest командасы зақымданған R8 машинасының артқы трансмиссиясын үш минут 16 секунд ішінде толықтай ауыстыра алды.

The Audi R8 is a sports racing car prepared for the LMP900 class at Le Mans and in the American Le Mans Series. The car was developed by Audi Motorsport and Joest Racing, and debuted in 2000, winning the 12 Hours of Sebring. The R8 won Le Mans five times (2000, 2001, 2002, 2004, and 2005) and the overall season championship in the American Le Mans Series six times in a row (from 2000 to 2005). The R8 won a hat trick at Le Mans in 2000–2002, campaigned by Audi Sport Infineon Team Joest and driven by Tom Kristensen, Emanuele Pirro, and Frank Biela. First time out in 2000, the team won a 1 2 3 finish. Since then, the Audi R8 has won numerous championships and races, including further wins for "privateer" teams at Le Mans in 2004 and 2005. The R8 is powered by a 3.6 L Audi V8 with Fuel Stratified Injection (FSI), which is a variation on the concept of gasoline direct injection developed by VW; it maximizes both power and fuel economy at the same time. FSI technology can be found in products available to the public, across all brands in the Volkswagen Group. The power supplied by the R8, officially listed at about in 2000, 2001, and 2002, in 2003 and 2004, and in 2005, is sent to the rear wheels via a Ricardo six speed sequential transmission with an electropneumatic paddle shift. Unofficially, the works team Audi R8 for Le Mans (2000, 2001, and 2002) is said to have had around instead of the quoted 610 hp. The numbers were quoted at speed, and were due to the car making 50 extra horsepower due to twin ram air intakes at speeds over Official torque numbers were quoted for this version of the engine at at 6500 rpm. The equation for horsepower (torque divided by 5250, multiplied by rpm) for these numbers produces a horsepower rating of at the same 6500 rpm (516/5250*6500=638). The Audi R8's structure was designed from the beginning to expedite parts changes during the race. The car's chassis has been likened to a Lego model — anything on the car can be changed and changed quickly. During its campaign, the Joest pit crew was able to change the entire rear transaxle of a damaged R8 — a process which usually takes between one and three hours — in as low as three minutes and 16 seconds.

2003: Бентлидің үздік жолы

Bentley Speed 8, R8-ге шамалы негізделген, 2001 жылдан 2003 жылға дейін Ле-Манда жарысты, 2003 жылы жеңіске жетті, Audi R8-ден алынған V8 қозғалтқышының күшті өзгертілген 4.0 л нұсқасын пайдаланды. Bentley жарыс жобасын Team Bentley (Apex Motorsport) ұйымдастырды, сондай-ақ ұзақ жылдар бойы R8-ге қарсылас болған Joest Racing және Audi Sport UK көмегін алды. 2002 жылдан кейін Joest зауыт командасы R8 жобасынан бас тартып, оны жеке командаларға қалдырды. Рестрикторлардың өзгеруі R8-мен жарысқандардың қуатын 550 а.к. дейін төмендетті, бірақ максималды серпіліс күші шамалы өзгерді. Алдыңғы үш Ле-Ман 24 сағаттық жарысында R8-де жеңіске жеткен Том Кристенсенге Bentley Speed 8-ді жүргізу тапсырылды және ол команданы жеңіске жеткізуге көмектесті. (Кристенсен 2004 және 2005 жылғы жарыстарда Audi R8-де жеңіске жетті). Bentley Speed 8 мен Audi R8-нің ізбасары R10 TDI арасында белгілі бір ұқсастықтар бар.

2005: белсенді бәсекелестіктің аяқталуы

2005 жылғы маусымда оның көшбасшылық позициядағы уақыты аяқталып бара жатқандай болды. Audi Audi R10 TDI дизельдік қозғалтқышын дамытып жатқанын жариялады, ал басқа өндірушілер мен командалардың машиналары трассадағы жылдамдық бойынша ілесіп келе бастады. ACO R8-ді бақылауда ұстау қажет деп ойлады, сондықтан R8 қозғалтқышының құбыр диаметрін кішірейтеді, себебі автомобиль жаңа гибридтік регламенттерге сай келмеді, және жарыстарды бәсекелі ету үшін машинаға балласт салмағы қоюды талап етті. R8-дің қуаты 520 а.к. дейін шектелді. 2005 жылғы Ле-Ман жарысында Audi поул-позицияға ілікпеді; ең жылдам R8 жарысты үшінші орыннан бастады. Дегенмен, автомобиль барлық қарсыластарынан озып, Circuit de la Sarthe және Ле-Манның 24 сағатында бесінші мәрте жеңіске жетті. Бұл жеңіс Том Кристенсеннің қатарынан 24 сағаттық Ле-Манда алтыншы рет жеңіске жеткенімен де ерекшеленді, сондай-ақ ол жалпы есеп бойынша жетінші рекордын орнатты, бұл легендарлық жүргізуші Жакки Икстің 24 сағаттық Ле-Мандағы алты жеңісінен асып түсті. Бүгінгі күнге дейін R8 – ең жылдам бензинді LMP машиналарының бірі болып табылады, ол Ле-Ман трассасында 3:29 нәтиже көрсетті, бұл көрсеткішті Lola Aston Martin ғана жақсартып үлгерді. Алайда, R8 ең жақсы нәтижені 379 айналымда көрсетті, бұл Lola Aston Martin-нің ең жақсы көрсеткішінен (373 айналым) жоғары.

2006: R10 ТДИ

Жаңа бәсеке деңгейіне жауап ретінде Audi Audi R10 TDI деп аталатын жаңа үлгіні жасады. V12 қозғалтқышты турбодизельді машинасы 2006 жылғы Себрингтің 12 сағаттық жарысында тұңғыш рет жеңіске жетті, екі машина да бірінші қатардан старт алды. Дегенмен, полюльдік позициядағы R10 жылу алмастырғыштарындағы мәселені түзету қажеттілігінен пит-лейннен старт алуға мәжбүр болды. Эммануэле Пирро, Франк Биела және Марко Вернер дизельдік қозғалтқыштағы машинамен 24 сағаттық Ле-Ман жарысын жеңіп алған алғашқы жүргізушілер болып тарихқа енді. Audi R10 TDI Ла-Сарте трассасында 380 айналымды аяқтады, финиш сызығын Пирро басқарды. Француздық үштік – Себастьен Лёб, Эрик Хелари және Франк Монтаньи Pescarolo Judd No 17 машинасымен төрт айналым қалып, екінші орынға ие болды. Шотландиялық Аллан Макниш механикалық проблемаларға тап болғандықтан 13 айналым қалып, екінші Audi машинасымен үшінші орын алды. R8 2006 жылғы маусымның бірінші жартысында American Le Mans Series жарысына қатысып, 1 шілдеде Коннектикут штатындағы Лайм Рок Паркінде Макниш пен Капелло басқаруымен АҚШ-тағы соңғы рет өнер көрсетті. R8 мансабын сәнді түрде аяқтады, жарысты жеңіп, Audi R8 үшін American Le Mans Series жарысындағы 50-ші жеңіске қол жеткізді. R10 машиналары ALMS маусымының қалған бөлігіне, Юта штатындағы Миллер Моторспортс Паркінде өткен жарыстан бастап қатысты.

2007: R8 автомобильдері

Audi R8 атауы сонымен қатар 2003 жылғы Audi Le Mans quattro концепт-карының негізінде жасалған Audi R8 жол спортивтік машинасына да қолданылады. Серийлік өндіріс 2007 жылы басталды.