Леонард Гилленхааль: швед ғалымы және энтомолог

Кіріспе

Швед энтомологы Леонард Гилленхол (3 желтоқсан 1752 – 13 мамыр 1840) – швед ақсұлуы, әскери шенеунік және энтомолог.

Ерте өмір және ата-бабалары

Леонард Гилленхолл Швецияның батысындағы Вестергётландтағы Риббингсберг поместьесінде дүниеге келген. Ол Ханс Рейнхольд Гилленхоллдың (1724–1796), әскер офицерінің, және оның әйелі Анна Катарина Вальфельттың (1723–1799) ұлы болған. Тегі бойынша, ол швед аристократиясына жататын Гилленхолл әулетіне тиесілі болды.

Өмірбаян

Ол Скара қаласындағы Скара тривиальшколасына, болашақ ақын Йохан Хенрик Келлгренмен, кейін танымал натуралистер Андерс Дальмен және Адам мен Йохан Афзелиус ағайындыларымен бірге оқыды, және табиғат экскурсияларына қатысты. Достарының кейбіректері сияқты, ол 1769 жылы Линнейден білім алу үшін Упсалаға барды. Ол ешқашан тіркелмеді және Упсалада бір семестр ғана болды, содан кейін отбасының тілегі мен дәстүріне сәйкес әскери мансапқа ауысты, «Адельсфан» («Жұртшылық туы») атты атты әскер полкіне қабылданды, ал бірнеше жылдан кейін «драбанткåрен» (Гарде дю Корп) полкіне ауысты. Дегенмен, Гилленхол Линнеймен үлкен хат алмасып, әуесқой натуралист ретінде жұмысын жалғастырды. Ол 1799 жылға дейін әскери қызметте болды, содан кейін майор шенімен зейнетке шықты. Бұл оның барлық уақытын алған жоқ – Гарде дю Корптың түрлі бөлімшелері жыл сайын корольдік сарайда тек қысқа мерзімге ғана қызмет ететін болғандықтан – ол 1784 жылдан бастап өзі басқарып келген Вестергётландтағы Норра Ванга приходындағы Хёберг имениесінде жұмыс істеді. Ол Америка жүгерісі сияқты жаңа егістерді сынап, имениеді дамытты. Оның жастығынан бергі басты қызығушылығы энтомология болды, және ол 1775 жылы Гёталандтың батыс бөлігінен 1300-ге жуық, көбінесе анықталмаған, қоңыздар түрлерін жинады. Ол Хёбергке жеке энтомологиялық мұражай, кітапхана және кабинет салып, оны «Құрттар үйі» деп атады. Өлген кезде ол 400 қорапқа жиналған, дайындалған және анықталған жәндіктер коллекциясын Упсаладағы Швеция Корольдік Ғылым Академиясына қалдырды (кейін Упсала Университетінің Зоология Музейіне тапсырылды). Оның ең маңызды жарияланымдарының бірі – Швеция жәндіктерін сипаттаған «Insecta Suecica» еді, оны аяқтауға 30 жыл кетті және Ғылым Академиясының алтын медалімен марапатталды. Гилленхолдың тағы бір еңбегі – Histeridae қоңыздар тұқымдасын атауы. Ол сонымен қатар француз энтомологиялық қоғамының құрметті мүшесі болып сайланды. Ол Ваза Корольдік орденінің рыцары болып тағайындалды. Леонард Гилленхол – Шведенборгтың жазбаларын басып шығаруға және таратуға қолдау көрсеткен көрнекті шведенборгшы болды.

He went to school Skara trivialskola in the cathedral town of Skara together with, among others, the future poet Johan Henrik Kellgren, and later renowned naturalists Anders Dahl and the brothers Adam and Johan Afzelius, with whom he went on natural excursions. Like some of his friends, he went to Uppsala to study under Linnaeus in 1769. He never matriculated and remained in Uppsala only one semester, before switching to a military career in accordance with the wishes and traditions of the family, enrolling in the Adelsfanan ("Banner of Nobles") cavalry regiment, and a few years later transferring to the drabantkåren (Garde du Corps). Gyllenhaal, however, remained in contact with Linnaeus through an extensive correspondence and continued to work as an amateur naturalist. He remained in military service until 1799, when he retired with the rank of major. As this did not take all of his time – different detachments of the Garde du Corps served at the royal court for only brief periods each year – he worked on his father's estate Höberg in Norra Vånga parish in Västergötland, which he managed on his own from 1784. He developed the estate, experimenting with new crops such as the American maize. His main interest ever since youth was entomology, and already in 1775 he had collected some 1300 largely unidentified beetle species from the western part of Götaland. He built a private entomological museum, library and study on Höberg which he called the "Fly house". At his death, he had a collection of 400 boxes of prepared and identified insects, which he left to the Royal Swedish Society of Sciences in Uppsala (later deposited at the Uppsala University Museum of Zoology). His main publication was the Insecta Suecica, describing the insects of Sweden, which took him 30 years to complete and was awarded the gold medal of the Academy of Sciences. Another claim to fame for Gyllenhaal is the fact that he named the common beetle family of Histeridae. He was also elected an honorary member of the French Société entomologique. He was appointed a Knight of the Royal Order of Vasa. Leonard Gyllenhaal was a leading Swedenborgian who supported the printing and spreading of Swedenborg's writings.

Неке және балалылық

Ол Анна Хард аф Торесторпқа (1763-1845) үйленген. Ол Густав Ульрик Хард аф Торесторптың (1728-1800) және оның әйелі, баронша Элеонора Маргарет Флитвудтың (1738-1770) жалғыз баласы, швед генералы барон Джордж Флитвудтың және Бригитта Гилленстиернаның (1606-1653) шөбере қызы. Олардың алты ұлы мен бес қызы болды. Оның немересі, швед-американдық журналист Андерс Леонард Гилленхол (1842-1905), атасының сенімін сақтап, Шведенборгтың Жаңа Шіркеуінің мүшесі болды. Оның американдық тармақтағы ұрпақтарында актерлер Джейк және Мэгги Гилленхол бар.