Кіріспе

Тель-Авивтегі еврей тарихы және мәдениеті мұражайы, Израиль

Ану – Еврей халқы мұражайы (стильдесі ANU), бұрын еврей диаспорасының Нахум Голдманн мұражайы, Израильдің Тель-Авив қаласында, Рамат-Авивтегі Тель-Авив университетінің кампусының орталығында орналасқан. Еврейше «Ану» (wikt:אנו) «біз» дегенді білдіреді. Ану – Еврей халқы мұражайы – еврей халқының үздіксіз тарихын баяндайтын мекеме. 2021 жылдың 10 наурызында көпшілікке қайта ашылған бұл ұйым еврей қауымының тәжірибесін, жетістіктерін және рухын библей заманынан бастап қазіргі күнге дейін зерттеп, көрсетуге арналған. Білім беру бағдарламалары арқылы мекеме еврей халқын өз тамырларымен байланыстыруға және жеке және ұжымдық еврейлік үлгісін нығайтуға ұмтылады. Мұражай еврей тарихы мен қазіргі өмірдің көзімен қарағанда еврей мәдениетінің, сенімінің, мақсатының және іс-қимылының көп қырлы суретін ұсынады. 100 миллион долларға кеңейтілген мұражай, бұрынғы Бейт Хатфутсот – Еврей халқы мұражайының («Диаспора үйі» немесе «Бейт Хатфутсот») орнын басады, ол 10 жыл бойы жобаланып, салынды және 2021 жылдың 10 наурызында ашылды. Оған Израиль мемлекеті, Надав қоры және жеке қайырымдастықтар қаржы бөлді. Жаңару процесінің бірінші қадамы ретінде мұражай 2016 жылы уақытша көрмелер залын, Альфред Х. Мозе және отбасының синагог залын (синагогтардың модельдерімен), сондай-ақ «Еврей халқының батырлары – жол салушылары» балалар интерактивті көрмесін қосты. Музейдің жаңа атауы және «жаңа брендтік имиджі «ANU» – еврейше «біз» деген сөзді қосып, барлық жердегі еврей халқының әртүрлілігі мен ұжымдық рухын көрсетеді», – деді Мұражай басқармасының төрағасы Ирина Невзлин. «Бұл мекеменің трансформациясын іске асыру – үлкен құрмет, ол енді әлемдегі ең ірі және толыққанды еврей мұражайына айналды. Мұражай еврейлердің бірегей тарихын және болашағын тойлайтын еврейлік сәйкестігі мен мәдениетінің жаршысы болады». Израильдегі институт Дүниежүзілік еврей конгресінің негізін қалаушы және президенті Нахум Голдманның құрметіне аталған. Музейдің негізін қалаушылардың бірі Абба Ковнер мұражайдың тұрақты негізгі көрмесінің бастапқы тұжырымдамасын ұсынды. Ол еврей тарихы мен сабақтастығын бейнелейтін тақырыптық принципке негізделген, еврей өмірінің негізгі аспектілерін көрсететін алты тақырыпқа немесе «қақпаларға» сәйкес келеді: отбасы, қауымдастық, сенім, мәдениет, өмір және оралу. Үкіметтік бюджеттің қысқаруы және Израиль туризмінің төмендеуі мұражайда бюджеттік дағдарыс тудырды. Тель-Авивтің бұрынғы мэрі Шломо Лахат және бұрынғы премьер-министр Ариэль Шарон сияқты көптеген қоғамдық өкілдер мұражайды құтқаруға белсенді түрде атсалысты. 2005 жылы Израиль Кнессеті Бейт Хатфутсот заңын қабылдады, ол Бейт Хатфутсотты «Израильдегі және әлемдегі еврей қауымдастықтарының ұлттық орталығы» деп анықтады. Израиль үкіметі мен донор Леонид Невзлиннің (NADAV Foundation) қатысуымен, Claims Conference грантымен қалпына келтіру жоспары іске асырылды.

Көрмелер, бағдарламалар, білім беру және зерттеулер

Ану – еврей халқының мұражайы келушілерге еврей тарихы мен өмірі туралы көптеген мүмкіндіктер арқылы білуге мүмкіндік береді. Мұражайда төрт бөлімнен тұратын көрмелер бар, оның ішінде үш қабаттан тұратын жаңа көрмелер галереясы (2021 жылдың 10 наурызында ашылды), балалар галереясы, сондай-ақ уақытша көрмелер мен оларға байланысты бағдарламалар, конференциялар мен семинарлар ұсынылады. Мұражайдың дерекқорында еврейлер мен олардың тарихына қатысты фотосуреттер, фильмдер, музыка, генеалогиялық мәліметтер және отбасылық есімдердің іздеуге болатын архиві бар. Шамамен қырық жыл бойы жинақталған бұл деректер базасы қазір толыққанды цифрландырылып, мұражайда да, онлайн режимінде де қолжетімді. Мұражай сонымен қатар мұғалімдер мен студенттер үшін ресми және бейресми білім беру шараларын ұсынады, оларды мұражайда да, әлемнің түкпір-түкпіріндегі сыныптарда да пайдалануға болады. Кодекс 2023 жылдың наурыз айында аукционға сатылудан бұрынғы әлемдік турдың аясында Ану мұражайында көрмеге қойылды.

Басқару

Ирина Невзлин қазіргі уақытта директорлар кеңесінің төрағасы және NADAV қорының президенті болып табылады. Сенатор Джозеф И. Либерман (Құрметті төраға), Елші Альфред Х. Мозес (Тең төраға) және генерал-майор (отставкада) Етан Бен Элияху (Тең төраға) Губернаторлар кеңесіне кіреді.