Кіріспе

Холцминден (;) – Германияның Оңтүстік Төменгі Саксониясындағы қала. Холцминден ауданының орталығы. Везер өзенінің жағасында орналасқан, осы тұста Солтүстік Рейн-Вестфалия жерімен шекаралас.

Тарих

Холцминден алғаш рет 9 ғасырда Холтесмени деп аталады. Дегенмен, бұл атау қазіргі қалаға емес, 1922 жылы қала құрамына енген «ескі ауыл» Альтендорф ауылына қатысты. Людовик ІІ-нің (814–840) тұсында Францияның Корби аббаттығынан келген монахтар Германияның осы бөлігінде Соллингтегі Хетисте шағын монастырь құрды. Бұл жердің су жетіспеуіне байланысты өмір сүруге жарамсыз екені анықталған соң, ол тасталып, өзенге жақын жерде Corbeia nova (Корвей аббаттығы) жаңа монастыры ашылды. Ескі құжаттар Холтесмени (монастырь) монахтарына көптеген ізгі ниетті сыйлықтар берілгенін көрсетеді. Елді мекеннің 6-7 ғасырларда айналасындағы басқа елді мекендермен бірге пайда болған деп саналады. Холцминденге қалалық құқықтар берілгендіктен, оның тұрғындарына қосымша жеңілдіктер беріліп, айналағы аймақтан жаңа қоныс іздеушілер тартылды, нәтижесінде басқа ауылдар тасталып қалды. 1200 жылы қала Эверштейн князінің қорғауына алынды, ал 1245 жылы жарғы алды. Бұл жарғы Эверштейн графымен бекітілді. Қаланың гербінде ашық қала қақпасының ішінде Эверштейннің шарықтап тұрған арыстаны бейнеленген. 1408 жылдан бастап қала Вельфтер князьдеріне, ал 16 ғасырдан бастап Вулфенбюттель тармағының Брауншвейг князьдеріне қарасты. 16 ғасырдан 1942 жылға дейін Холцминден Брауншвейг-Люнебург құрамында болды. 1640 жылы, Отыз жылдық соғыс кезінде, қала императорлық әскерлермен қиратылды, және одан қалпына келгеніне көп уақыт кетті. 20 ғасырға дейін Холцминден шағын фермерлер мен шаруашылықтардың провинциалды қаласы болып қала берді. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Холцминден қала сыртында ірі азаматтық тұтқын лагері орналасқан, онда 1914–1918 жылдары 10 000-ға жуық поляк, орыс, бельгиялық және француз азаматтары, соның ішінде әйелдер мен балалар ұсталып тұрды; сонымен қатар, 1917–1918 жылдары 500–600 британдық және Ұлыбритания империясының офицерлері үшін кішігірім әскери тұтқын лагері де болды.

Экономика

Қолөнер мен шаруашылық қаладағы басты табыс көзі болмай қалды. Холзминден қазір көбінесе өнеркәсіптік қала. 19 ғасырдың соңында доктор Вильгельм Харман хош иіс және дәм өнеркәсібін дамытуға кірісті. 1874 жылы Фердинанд Тиманмен бірлесіп, ол конферил спиртінен ванилин синтездеуге қол жеткізді. Содан кейін тағы да көптеген өнімдер жасалды. Олардың кәсіпорнының қазіргі заманауи мұрагері – Symrise зауыты: Холзминден хош иіс және дәмдік заттар өндірісінің орталығы болып табылады, оның өнімдері әлемнің түкпір-түкпіріндегі косметика және тағам өндірісінде қолданылады. Жылыту және ыстық су жабдықтарын шығаратын Stiebel Eltron компаниясының бас кеңсесі Холзминден қаласында орналасқан. Owens Illinois қалада шыны зауытын иеленеді.

Дін

Бұрынғы Брауншвейг аймағының бір бөлігі болғандықтан, Хольмлинден протестанттық дәстүрді сақтайды. Алтендорфтағы Санкт-Пауль шіркеуі 1200 жылға дейін салынған, қаладағы ең көне шіркеу. Әсемдемесіз қарапайымдылығымен ол тыныштық тауып, ойша толқынуға арналған керемет орын. Қаладағы басқа шіркеулер Лютер, Әулие Михаил, Әулие Томас және Әулие Жозеф (католик) атымен аталады.

Көрікті жерлер

1609 жылғы Тилли үйі Йоханнис алаңында орналасқан. Оның әдемі ренессанс есігі Оттыз жылдық соғыстың өртінен зардап көрмеген. Император әскерлерінің қолбасшысы, Тилли графы Иоганн Церклас осы жерде бір түн өткізген деген әңгіме бар. Рейхспрезидентхаус қаланың ескі бөлігін Хафендамммен байланыстырады және 1929 жылы ашылды. Танымал Glockenspiel (каррильон) өте сүйікті, белгілі бір уақытта таныс әуендер орындайды. Лютеран шіркеуінің мұнарасы Холзминденнің символына айналды. Ішкі бөлігі 1577 жылы қайта жаңартылып, екі бөлмелі шіркеуге айналдырылды. Северинше Хаус – 1683 жылға дейін салынған, әсем безендірілген үй. Бұл буржуазиялық үйлердің ең ірісі, ерекше желбағымен әшекейленген және еңіс едендерімен танымал. Қаланың оңтүстігіндегі Император Вильгельм мұнарасында керемет көрініс ашылады.

Білім беру мекемелері

HAWK, қолданбалы ғылым және өнер жоғары мектебі, 1831/32 жылы Фридрих Людвиг Харманн Германиядағы алғашқы сәулет колледжі ретінде құрылған. Баушюле қазір қаланың маңызды нысаны болып табылады, және студенттік көптеген шаралар, мысалы, дәстүрлі шеберлер шеруі, Холцминденнің жылдық іс-шаралар тізіміне енгізілген. LSH, Internat Solling, 1909 жылы "Ақыл, жүрек және қол" қабілеттерін тең дамытуды көздеген білім беру реформасының аясында құрылған жекеменшік мектеп-интернат. Кампус Соллингтің батыс беткейіндегі кең ашық жерді алып жатыр. Кампе гимназиясы. Гимназия – академиялық білім беруге баса назар аударатын жоғары деңгейдегі орта мектеп. Басқа орта мектептер: доктор Джаспер Реальшюле және Йоханнес Фальк мектебі (Хауптшюле). Сонымен қатар, арнайы білім беретін мектеп (Förderschule), Везер жағасындағы мектеп (Schule an der Weser) және Анне Франк мектебі де бар.