2002 жылғы Тынық мұхитындағы «Кенна» дауыл: күшті 5-санатты қызыл дауыл, Мексика жағалауына соққан ең күшті дауылдардың бірі. Ауа райы, жылдамдық, зардаптары туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
2002 жылғы Тынық мұхитындағы 5-санатты дауыл, 2002 жылғы Тынық мұхиты даулы.
Category 5 Pacific hurricane in 2002
the Pacific hurricane of 2002
"Кенна" даулы Шығыс Тынық мұхиты аймағында тіркелген ең күшті тропикалық циклонның төртіншісі және сол кезде Мексиканың батыс жағалауына соққан ең күшті Тынық мұхиты даулының үшіншісі болды. "Кенна" 2002 жылғы Тынық мұхиты маусымындағы он алтыншы тропикалық депрессия, он үшінші тропикалық дауыл, жетінші дауыл, алтыншы ірі дауыл және үшінші 5-санатты дауыл еді. 22 қазанда Мексиканың оңтүстігінде тропикалық толқыннан пайда болғаннан кейін, болжаушылар дауылдың күшеюін күткеннен әлдеқайда аз күшейетінін болжады. Қолайлы жоғары атмосфералық жағдайлар мен жылы теңіз беті температурасына енген "Кенна" тез күшейіп, 25 қазанда 5-санатты дауылға айналды, желдің максималды жылдамдығы Пуэрто-Вальяртадан (Халиско штаты) оңтүстік-батысқа қарай 410 шақырым жерде тіркелді. Солтүстік-шығысқа бұрылып әлсіреген дауыл Сан-Бласқа (Наярит штаты) 4-санатты дауыл ретінде соқты, желдің жылдамдығы 220 км/сағ (140 миль/сағ) болды, ал 26 қазанда Сиерра-Мадре-Оксиденталь тауларында тарап кетті. "Кенна" даулының Мексикаға келтірген салдарынан, 101 миллион АҚШ долларына бағаланған зиян мен төрт адамның қаза болуына байланысты Тынық мұхиты дауылдарының тізімінен алынып тасталды. Дауылдың ең ауыр салдары Наярит штатындағы Сан-Блас пен Халиско штатындағы Пуэрто-Вальярта аралығында болды, онда 100-ден астам адам жараланып, мыңдаған үйлер мен кәсіпорындар зақымдалды немесе қирады. Сан-Бластағы ғимараттардың 95%-ы зақымдалды, ал Пуэрто-Вальяртаның жағалау аймақтарында жүздеген ғимараттар қирады.
Hurricane Kenna was the fourth most intense tropical cyclone on record in the Eastern Pacific basin, and at the time the third most intense Pacific hurricane to strike the west coast of Mexico. Kenna was the sixteenth tropical depression, thirteenth tropical storm, seventh hurricane, sixth major hurricane, and third Category 5 hurricane of the 2002 Pacific hurricane season. After forming on October 22 to the south of Mexico from a tropical wave, forecasters consistently predicted the storm to strengthen much less than it actually did. Moving into an area of favorable upper level conditions and warm sea surface temperatures, Kenna quickly strengthened to reach peak winds of as a Category 5 hurricane, on October 25, while located about 255 mile (410 km) southwest of Puerto Vallarta, Jalisco. Weakening as it turned to the northeast, the hurricane made landfall near San Blas, Nayarit as a Category 4 hurricane, with sustained winds of 140 mph (220 km/h), before dissipating on October 26 over the Sierra Madre Occidental mountains. The name "Kenna" was retired from the list of Pacific hurricane names due to its effects on Mexico, which included US$101 million in damage and four deaths. The worst of the hurricane's effects occurred between San Blas in Nayarit and Puerto Vallarta in Jalisco, where over 100 people were injured and thousands of homes and businesses were damaged or destroyed. 95% of the buildings in San Blas were damaged, and hundreds of buildings were destroyed along coastal areas of Puerto Vallarta.
Метеорологиялық тарих
Кенна дауылдың пайда болуына 16 қазанда Кариб теңізінен батысқа қарай қозғалған тропикалық толқын себеп болды, мүмкін бұл екі күн бұрын Барбадосқа жақын жерде өткен толқын болған шығар. Толқын 19 қазанда Тынық мұхитының шығысына кірді, ал толқын осі бойымен тропикалық бұзылыс біртіндеп жақсы ұйымдастырылды. Жағдайлар дамуды жалғастыруға мүмкіндік берді, ал Дворак жіктелуі 20 қазанның кешкі уақытында басталды. 22 қазанның таңында жүйе Мансанильодан оңтүстікке қарай 604 км жерде орналасқан 14-Е тропикалық депрессияға айналды. Депрессия тез арада жақсы ұйымдастырылды, орталыққа жақын жерде конвекция күрт артты, ал алты сағаттан кейін ол Кенна тропикалық дауылға айналды. Жоғары деңгейдегі ағын мен жолақты құрылымдар да ұйымда жақсарды. Су температурасы 29 °C (84 °F) жоғары болды және жаңартылған модельдік болжамдар вертикаль желдің аз мөлшерін күтіп отырды, сондықтан синоптиктер Кеннаның 22 қазаннан кейінгі 72 сағат ішінде күшейеді деп болжады. Дауыл батыс-солтүстікке қарай орта деңгейдегі жоғары қысым жүйесінің шетімен қозғалды және бастапқыда одан әрі күшеймеді, оның көп бөлігі сыртқы жаңбыр жолақтарымен байланысты болды. 23 қазанда сыртқы жаңбыр жолақтары таралып, конвекция орталыққа жақын шоғырланды, бұл күшінің тұрақты өсуімен сәйкес келді. 23 қазанның кешкі уақытында Кенна Мансанильодан оңтүстік-батысқа қарай 612 км жерде орналасқан кезде дауылға айналды. 24 қазанның таңында Кенна үлкен дауылға айналды және 24 сағат ішінде дауылдың жел жылдамдығы екі еседен астам артты. Содан кейін солтүстікке және солтүстік-шығысқа қарай үлкен тропосфералық ойықтың алдындағы ағысқа жауап ретінде бұрылып, Кенна 25 қазанның таңында Пуэрто-Вальяртадан оңтүстік-батысқа қарай 255 км жерде орналасқан кезде ең жоғары жел жылдамдығына жетті, бұл маусымның үшінші 5 категориялы дауылы болды. Дауылдың ең жоғары қарқынына жақын жердегі дауылға кірген «Hurricane Hunter» рейсі 913 мбар (hPa) қысымды тіркеді.
The origin of Hurricane Kenna can be traced to a tropical wave moving westward through the Caribbean Sea on October 16, possibly the same wave that passed near Barbados two days earlier. The wave entered the eastern Pacific Ocean on October 19, and a tropical disturbance along the wave axis gradually became better organized. Conditions favored continued development, and Dvorak classifications began late on October 20. Early on October 22, the system developed into Tropical Depression Fourteen E while located about 375 mile (604 km) south of Manzanillo, Colima. The depression quickly became better organized with a great increase in convection near the center, and six hours after forming it strengthened into Tropical Storm Kenna. Upper level outflow and banding features improved in an organization, as well. With warm water temperatures of over 29 °C (84 °F) and updated model forecasts anticipating light amounts of vertical wind shear, forecasters predicted Kenna to slowly intensify to reach winds of within 72 hours of October 22. The storm moved to the west northwest around the periphery of a mid level high pressure system, and initially failed to strengthen further with much of its convection being associated with outer rainbands. On October 23, the outer rainbands dissipated and convection became more concentrated near the center, which coincided with a steady increase in strength. Late on October 23, Kenna intensified into a hurricane while located about 380 mile (612 km) southwest of Manzanillo. Early on October 24 Kenna became a major hurricane, and in a 24‑hour period the hurricane more than doubled its windspeed from winds to After turning to the north and northeast in response to the flow ahead of a large mid to upper level trough, Kenna attained peak winds of early on October 25 while located about 255 mile (410 km) southwest of Puerto Vallarta, the third Category 5 hurricane of the season. A Hurricane Hunter flight into the hurricane while it was near peak intensity recorded a pressure of 913 mbar (hPa),
Жел жылдамдығының ең жоғары деңгейінен кейін, жақындап келе жатқан ойықтан соққан жел дауылды әлсіретті, ал ең жоғары қарқынына жеткеннен кейін алты сағат өткен соң Кенна дауылының жел жылдамдығы төмендеді. Кенна құрлыққа түскенге дейін 12 сағат ішінде қысым 27 мбар-ға өскеніне қарамастан, конвекциялық белсенділік күшейді. 25 қазанда Кенна дауылы Найарит штатындағы Сан-Бласқа жақын жерде 4 категориялы дауыл ретінде құрлыққа түсті, желдің күші шамамен 140 миль/сағ (220 км/сағ) болды. Кенна дауылы сол кезде Мексикаға соққан Тынық мұхитындағы ең күшті үшінші дауыл болды. Дауыл батыс Мексиканың таулы жерінде тез әлсіреп, 26 қазанда Сиерра-Мадре-Оксиденталь тауларында тарап кетті. Қалдықтары сол күні солтүстік-шығысқа қарай Мексика шығанағына және АҚШ-тың оңтүстік-шығысына қарай жалғасты, бүкіл аймаққа жаңбыр жауды. Мазатлан маңында 10 000, ал су тасқынына ұшырау қаупі бар аймақтарда 15 000 адам эвакуацияланды. Азаматтық билік ықтимал зардап шеккен аймақтардағы барлық мектептер мен кемежайларды жапты. Мексиканың Қызыл Кресті 215 тонна азық-түлік, су, киім-кешек және дәрі-дәрмек сияқты көмек құралдарын Халиско қаласындағы Қызыл Крест филиалына жіберіп, дауылға дайындалды. Юкатан түбегінен 10 тонна азық-түлік пен су жеткізілді. Латын Америкасы мен Оңтүстік Америка арасындағы экономикалық ынтымақтастық ұйымының өкілдері дауыл кезінде кездесу өткізіліп жатқан Лос-Кабос, Баха Калифорния Сур аймағында қауіпсіздік шараларын күзетіп отырды. Алғашқы болжамдар кездесуге қауіп төнгенін көрсетіп, үкіметке ықтимал баламалы орынға дайындалуға себеп болды.
Quickly after peaking, wind shear from the approaching trough weakened the hurricane, and by six hours after reaching peak intensity, the winds in Hurricane Kenna dropped to , after the eye nearly dissipated. Despite a 27 mbar increase in pressure in 12 hours, convective activity increased prior to Kenna making landfall. On October 25, Hurricane Kenna made landfall near San Blas in the state of Nayarit, as a Category 4 hurricane, with estimated sustained winds of 140 mph (220 km/h). Hurricane Kenna was at the time, the third most intense Pacific hurricane to strike Mexico. The hurricane rapidly weakened over the mountainous terrain of western Mexico, and the circulation dissipated on October 26 over the Sierra Madre Occidental mountains. The remnants continued northeastward into the Gulf of Mexico and the southeastern United States later that day, producing rainfall across the region. 10,000 near Mazatlán, and 15,000 near flood prone areas. Civil authorities closed all schools and docks in potentially affected areas. The Mexican Red Cross prepared for the storm by shipping 215 tonnes of relief supplies such as food, water, clothing, and medicine to the Red Cross branch in Jalisco. Assistance from the Yucatán Peninsula delivered 10 tonnes of food and water, as well. Officials took security measures in Los Cabos, Baja California Sur, where the Asia Pacific Economic Cooperation was meeting during the passage of the hurricane. Early forecasts indicated a possible threat to the meeting, causing the government to prepare for a potential alternate site.
Әсері
Кенна дауылының өтуіне қатысты ресми жер бетіндегі бақылаулар өте аз. Дауыл құрлыққа шыққанда Сан-Блас қаласында шамамен 4,8 метрлік (16 фут) дауыл толқыны болды. Толқын Пуэрто-Вальяртаға да әсер етті, шамамен 3 метрлік (10 фут) толқындар шығанақтан құрлыққа ағылды. Дауыл Islas Marías аралдарынан шамамен 97 километр (60 миль) шығысқа қарай өтетін кезінде көп мөлшерде жауын-шашын жаудырды. Аралдардағы желдің күші шамамен болды. Құрлықтағы ең жоғары өлшенген желдің күші Тепик, Наярит қаласында шамамен болды, ал Пуэрто-Вальяртадағы желдің күркіреуіне жетті. 1540 үйге зақым келтіріп, 8800 адам зардап шекті. Сол жерде ірі сауда кемелері жағалаудан 274 метр (900 фут) қашықтыққа дейін иеліктерінен алынып тасталды. Бір қарт әйел үйінің қабырғасы құлап, оның үстіне түскеннен қаза тапты. Наяриттің басқа аймақтарында ұшып келген бұйымдар Сантьяго Эскуинтлада бір адамды өлтірді. Сол жерде екі қарт адам суға батып, біреуі өзенге құлап кетті. Екеуі де дауыл кезінде үйлерінен қашып бара жатқанда қаза тапқан болуы мүмкін. Федералды билік дауылдың күшті желдері салдарынан кем дегенде 30 үнді ауылымен байланыс жоғалтты, бірнеше көлік құралдары қирады. Дауылдың салдарынан мұхит жағалауындағы 150 дүкен қирады, үш қонақ үй ауыр зақымдарға ұшырады. Қала портына келтірілген залал аз болды. Пуэрто-Вальяртада кем дегенде 52 адам, ал Сан-Бласта ондаған адамдар ұшып келген әйнек сынықтары мен басқа да бұйымдардан жарақат алды. Дауылдың жауыны Солтүстік Мексиканың аумағына таралып, шағын көшкін мен лайлы ағыстарға себеп болды.
Few official surface observations are available for the passage of the hurricane. Upon making landfall, Kenna was accompanied with an estimated 16 feet (5 m) storm surge in San Blas. The surge also affected Puerto Vallarta, with reports of 10 feet (3 m) waves rushing inland from the bay. The hurricane dropped about of precipitation while passing about 60 mile (97 km) east of the offshore archipelago, Islas Marías. There, sustained winds reached an estimated The highest recorded sustained wind on land was about at Tepic, Nayarit, with wind gusts at Puerto Vallarta reaching with 1,540 houses damaged and 8,800 people affected. There, large commercial shrimp boats were swept up to 900 feet (274 m) inland from their docks. An elderly woman died in the city when the wall of her house collapsed on her. Elsewhere in Nayarit, flying debris killed a person in Santiago Escuintla. There, two elderly men drowned, one by falling into a river. Both were believed to have been killed during the storm as they fled their homes. Federal authorities lost communications with at least 30 Indian villages due to the high winds of the hurricane. ruining several vehicles. The passage of the hurricane destroyed 150 stores near the ocean and extensively damaged three hotels. Damage to the city's port was minor. The hurricane injured at least 52 in Puerto Vallarta and dozens in San Blas from widespread flying glass and other forms of debris, Rainfall from the hurricane spread across northern Mexico, causing minor flash floods and mudslides.
Зейнеткерлік
2003 жылдың көктемінде Дүниежүзілік метеорологиялық ұйым «Кенна» атауын айналмалы шығыс Тынық мұхиты дауылдары тізімінен шығарып тастады, себебі бұл дауыл салдарынан адам өлімдері мен қираулар болды. Бұл атау енді ешқандай тропикалық дауыл үшін қайта қолданылмауы тиіс. «Кенна»ның орнына 2008 жылғы маусымда «Карина» атауы қойылды.
In the spring of 2003, the World Meteorological Organization retired the name Kenna from its rotating eastern Pacific name lists due to the deaths and damage this hurricane caused, and it will never be used again for another tropical cyclone. Kenna was replaced with Karina for the 2008 season.