Оңтүстік Африка геологы У.Г. Атерстон және оның ғылыми еңбектері
William Guybon Atherstone
Уильям Гайбон Атерстон (1814-1898) – оңтүстік африкалық геолог, дәрігер, табиғатты зерттеуші. Кап Парламентінің мүшесі, геологияның негізін қалаушылардың бірі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Оңтүстік Африка геологы (1814–1898)
South African geologist (1814–1898)
Уильям Гайбон Атерстон (1814–1898) – дәрігер, табиғатты зерттеуші және геолог, Оңтүстік Африка геологиясының алғашқы дамушыларының бірі және Кейп Парламентінің мүшесі.
William Guybon Atherstone (1814–1898) was a medical practitioner, naturalist and geologist, one of the pioneers of South African geology and a member of the Cape Parliament.
Өмір
Ол 1820 жылғы қоныс аударушылардың құрамында ата-анасымен бірге Оңтүстік Африкаға келді. Оның әкесі, доктор Джон Атерстон 1822 жылы Уитенега округінің хирургы болып тағайындалды. Кең қызығушылықтары мен ерекше қабілеттері бар Уильям алғашқы білімін доктор Джеймс Роуз Иннес академиясында, Уитенегада алды. Ол әкесінің шәкірті болды, содан кейін 1834–1835 жылдардағы Алтыншы шекара соғысында хирургиялық көмекші қызметін атқарды. 1836 жылы ол Дублинде медицина оқыды және келесі жылы М.Р.С.С. атағын алды, 1839 жылы Германияның Гейдельберг қаласында МD дәрежесін алып, сол жылы Грэмстаунға оралып, әкесімен бірге практикалық жұмыс істеді. Ол өкпе аурулары, жылқы аурулары және қызыл су ауруы (tick-borne fever) саласында зерттеулер жүргізді және 1847 жылы Еуропа мен Америкадан тыс жерде анестезия қолданып ампутация жасаған алғашқы хирург болды. Бұл операция 1847 жылдың 16 маусымында Олбэни округінің шерифінің орынбасары Ф. Карлайлға жасалды және толығымен сәтті аяқталды. Анестезиядан оянғаннан кейін пациент: «Не? Менің аяғым кесілді ме? Мүмкін емес! Мен сенбеймін! Бұл жасалған ең үлкен жаңалық!» деді. 1839 жылы ол геологияға қызығушылық танытты және осы күннен бастап ұзақ және табысты медициналық мансабының нәтижесінде пайда болған бос уақытын геологиялық ғылымды зерттеуге арнады. 1857 жылы ол Уитенеганың тау жыныстары мен қазбалары туралы еңбек жариялады. Сондай-ақ, ол Кару төсектерінен табылған көптеген рептилиялардың қазбаларын зерттеді және үлгілерін Британ мұражайына жіберді. Оларды сэр Ричард Оуэн сипаттады. 1867 жылы Питер МакОуэн мен Г. Галпиннің көмегімен Атерстон Хоптаун қаласының жанындағы Де Калктан табылған кристалды – Африкада алғаш рет табылған «Эврика» алмазы деп анықтады, бұл Оңтүстік Африканың алмасты өнеркәсібінің құрылуына ықпал етті. Ол Ягерсфонтейндегі жұмыстарды қолдады, сондай-ақ Кимберлидегі алмаз кеніне назар аударды. Ол Грэмстаун кітапханасының, ботаникалық бақтың және 1855 жылы Албани мұражайының құрылуына белсенді қатысты. Ол Шығыс Кейп, Намакваленд және Трансвааль аймандарына кеңінен саяхаттап, минералдар, қазбалар, өсімдік үлгілері мен тұқымдарын жинады және материалдарды Кьюдегі Хукерге жіберді. Ол жол салушы Эндрю Геддес Бейннің досы болды. 1863 жылы Ф.Р.С.С. және 1864 жылы Ф.Г.С. атағын алды. Ол 1881 жылдан 1883 жылға дейін Грэмстаунды парламент мүшесі ретінде өкілдік етті, содан кейін ол 1891 жылға дейін қызмет еткен Заң шығару кеңесіне сайланды. Оның құрметіне Atherstonea Pappe туысы және түрлі қазба рептилиялардың атаулары берілді. Ол 1895 жылы Йоханнесбургте Оңтүстік Африка Геологиялық қоғамын құрушылардың бірі болды. Ол 1898 жылдың 26 маусымында Грэмстаун қаласында қайтыс болды.
He arrived in South Africa with his parents as 1820 Settlers. His father, Dr John Atherstone, was appointed District Surgeon of Uitenhage in 1822. William, a young man of wide interests and outstanding ability, received his first training at Dr James Rose Innes's academy in Uitenhage, being at first apprenticed to his father and then serving as Assistant Surgeon in the Sixth Frontier War 1834–1835. In 1836 he studied medicine in Dublin and was admitted as M. R. C. S. the following year, obtaining an MD in Heidelberg, Germany in 1839, returning to Grahamstown in the same year and joining his father in practice. He carried out research in lung sickness, horse sickness and tick borne fever and was in 1847 the first surgeon outside Europe and America to perform an amputation using an anaesthetic. This operation, on 16 June 1847, was performed on the Albany Deputy Sheriff, Mr F Carlisle, and was completely successful. On recovering from the anaesthetic, the patient said "What? My leg is off? Impossible I can't believe it! It's the greatest discovery ever made". In 1839 his interest was aroused in geology, and from that date he devoted the leisure resulting from a long and successful medical career to the pursuit of geological science. In 1857 he published an account of the rocks and fossils of Uitenhage. He also studied many fossil reptilia from the Karroo beds, and sent specimens to the British Museum. These were described by Sir Richard Owen. Atherstone's identification, in 1867, with the help of Peter MacOwan and HG Galpin, of a crystal found at De Kalk near Hopetown, as the Eureka Diamond the first found in Africa led indirectly to the establishment of the diamond industry of South Africa. He encouraged the workings at Jagersfontein, and he also called attention to the diamandiferous pipe at Kimberley. He was partly responsible for the foundation of the Grahamstown library, botanical garden and, in 1855, the Albany Museum. He traveled widely in the eastern Cape, Namaqualand and the Transvaal, collecting minerals, fossils, plant specimens and seeds, sending material to Hooker at Kew. He was a friend of Andrew Geddes Bain of pass building fame. He was made F. R. C. S. in 1863 and F. G. S in 1864. He represented Grahamstown as Member of Parliament from 1881 to 1883 whence he was elected to the Legislative Council where he served until 1891. He is commemorated in the genus Atherstonea Pappe and in the names of various fossil reptiles. He was one of the founders of the Geological Society of South Africa at Johannesburg in 1895. He died at Grahamstown, on 26 June 1898.