Қытайда табылған Mei long динозавры – ұйықтап жатқан дракон. Эрте крест кезеңінде өмір сүрген, құс сияқты троодонтидтер тобынан. Палеонтологиялық жаңалық!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құрып кеткен динозавр түрі
Extinct species of dinosaur
Мей (t=寐) – 2004 жылы Қытайдың Ляонин провинциясындағы Исянь формациясынан палеонтологтар алғаш қазған, үйрек мөлшеріндегі троодонтид динозаврлар туысы. Мей ерте бор дәуірінде өмір сүрген. Оның жалғыз түрінің биномдық атауы Мей лонг (қытайша 寐 mèi және 龍 lóng) – «ұйықтаған дракон» дегенді білдіреді.
Mei (from t=寐) is a genus of duck sized troodontid dinosaur first unearthed by paleontologists from the Yixian Formation in Liaoning, China in 2004. Mei lived during the Early Cretaceous period. The binomial name of its only species, Mei long (Chinese 寐 mèi and 龍 lóng), means sleeping dragon.
Сипаттама
Мэй – троодонтидтер, құс сияқты, нәзік денелі манирапторлар тобы. Барлық троодонтидтердің бас сүйегінде ерекше белгілері бар, мысалы, төменгі жақ сүйегінде тістер тығыз орналасқан және тістердің саны көп. Троодонтидтерде орақ тәрізді тырнақтар мен ұстауға арналған қолдары болады, сондай-ақ құстар емес жануарлардың арасындағы ең жоғары инцефализация коэффициенттері бар, яғни олар мінез-құлқы жағынан жетілген және өткір сезімталдыққа ие. Типтік қазба – жас жануар, шамамен [ұзындығы] көлемінде, толық және үш өлшемді бөлшектерінде ерекше жақсы сақталған. Мұрыны алдыңғы аяғының бірінің астында қысылған, ал аяқтары денесінің астына жинақы түрде бүгілген, бұл қазіргі құстардың қоныс құйғандағы қалпына ұқсас. Бұл поза құстар мен динозаврлар арасындағы мінез-құлқылық байланыстың тағы бір дәлелі. Матрица тасының химиясы және демалыс күйі тірі жануардың жанартау күліне бірден көмілгенін көрсетеді. Екінші үлгі, DNHM D2154, да ұйықтап жатқан күйде сақталған. DNHM D2154 бірнеше жас ерекшеліктерін көрсетеді, соның ішінде еркін мойын қабырғалары, бірікпеген маңдай және мұрын сүйектері, қысқа мұрынды бас сүйегі, бірақ басқа да белгілері – барлық нейроорталық синостоздар мен сакральдың толық бірігуі, сүйек қабыршасының тығыз сыртқы қабаттары кішкентай, жетілген жануар екенін көрсетеді. Жақсылық пен қақпанның микроскоптық зерттеуі оның жетілуін растайды және екі жылдан асқан, өсуі баяулаған жануар екенін көрсетеді. Мэй бірнеше ерекше белгілерімен, соның ішінде өте үлкен мұрындық тесіктерімен троодонтидтердің ерекше түрі болып есептеледі. Ол троодонтид Sinovenator-ға ең жақын, бұл оны троодонтидтер (құс сияқты) отбасының негізіне жақын орналастырады. Базалық троодонтид ретінде, дамыған троодонтидтерден айырмашылығы, оның құс сияқты жамбас құрылымы көптеген дамыған манирапторлармен ортақ.
Mei is a troodontid, a group of small, bird like, gracile maniraptorans. All troodontids have many unique features of the skull, such as closely spaced teeth in the lower jaw, and large numbers of teeth. Troodontids have sickle claws and raptorial hands, and some of the highest non avian encephalization quotients, meaning they were behaviourally advanced and had keen senses. The type fossil is a young juvenile about long, complete and exceptionally well preserved in three dimensional detail, with the snout nestled beneath one of the forelimbs and the legs neatly folded beneath the body, similar to the roosting position of modern birds. This posture provides another behavioral link between birds and dinosaurs. The chemistry of the matrix stone and the resting pose indicate the living animal was probably buried instantly in volcanic ash. A second specimen, DNHM D2154, was also preserved in a sleeping posture. Although DNHM D2154 exhibits several juvenile like features including free cervical ribs, unfused frontals and nasals, and a short snouted skull, other attributes, full fusion of all neurocentral synostoses and the sacrum, and dense exteriors to cortical bone, suggest a small, mature individual. Microscopic examination of tibia and fibula histology confirms maturity and suggests an individual greater than two years old with slowed growth. Mei is notable as a distinct species of troodontid based on several unique features, including extremely large nares. It is most closely related to the troodontid Sinovenator, which places it near the base of the troodontid (bird like) family. As a basal troodontid, unlike advanced troodontids, it has a bird like hip structure shared with many advanced maniraptorans.
Палеоэкология
Мей 125,8 миллион жыл бұрын, Бор кезеңінің ерте аптиан сатысында өмір сүрген. Осы кезде Ляонин аймағында көптеген жанартаулар басым болды. Аймақ қылқан жапырақты орманмен жабылған, астыңғы қабатында папоротниктер және жылқықұйрық сияқты басқа да өсімдіктер өскен. Гинкго және араукария сияқты бірнеше түрлі ағаштар да кездесетін. Бұл жерде ең алғашқы гүлді өсімдіктер де табылды. Жанартау беткейлерінен төмен аққан өзендер мен арналар, сайлардағы көлдерге құятын. Аймақта құс сияқты кішкентай теропод динозаврлардың көптеген түрлері өмір сүрді, бірақ олардың көпшілігі Мейден сәл ірі болды. Бұл, әдетте, экологиялық нишалардың бөлінуіне алып келген. Дегенмен, шөп жейтін динозаврлардың тек бес немесе алты түрі және ертедегі сүтқоректілер мен птерозаврлардың кең әртүрлі тобы болды. Бас жыртқыш – 9 метрлік тираннозавроид Ютиранус, ол сауроподтардың екі немесе одан да көп түрімен қоректенген. Көбінесе жанартаулар атқылап, жануарларды күлге көміп, ал басқаларын көміртек газымен улап өлтірген, осының нәтижесінде қазбалардың жақсы сақталғандығына жетеді. Мей, ықтималда, орман төңірегіндегі кішкентай кесірткелер мен жәндіктермен қоректенген. Ол, мүмкін, ірі жыртқыштардан қорғану үшін ағаштарға шыққан, және ол барлық жейтін жануар емес. Аяқтарының ұзындығына қарағанда, ол жылдам жүгіретін. Оның ұя салу әдеттері туралы ештеңе белгілі емес. Мейдің алғашқы қазбасы табылғанда, ғалымдар оның құс сияқты ұйықтаған күйде жатқанын көріп, қызығушылыққа бөленді. «Мей Лонг» деген сөз қытай тілінде «ұйықтаған аждаһа» деген мағынаны білдіреді. Жануар көміртек газымен уланып, содан кейін күлге көмілген болуы мүмкін.
Mei lived in the Early Aptian stage of the Cretaceous period, about 125.8 million years ago. At this time, the Liaoning area was dominated by numerous volcanoes in a landscape that was covered in coniferous forest, with an understory of ferns and other plants like large horsetails. Several other trees were present, such as ginkgos and araucarias. Some of the earliest flowering plants were also found here. Rivers and streams coming down from the flanks of the volcanoes fed into lakes in the valleys. There were many species of small birdlike theropod dinosaurs living in the area, although most of them were slightly larger than Mei. This probably led to a lot of niche partitioning. There were only five or six species of herbivorous non theropod dinosaurs, however, and a large and varied fauna of early mammals and pterosaurs. The apex predator was the 9 meter long tyrannosauroid Yutyrannus, which would have preyed on the two or more species of sauropod. Often, volcanoes erupted, entombing animals in ash and suffocating others with carbon monoxide, which accounts for the high level of preservation of fossils. Mei probably fed on small lizards and insects on the forest floor. It probably climbed trees as well to shelter from larger predators, and was probably not omnivorous. Judging by the length of the legs, it was a fast runner. Nothing is known about its nesting habits. When the first fossil of Mei was discovered, scientists were charmed to see the fossil in a birdlike sleeping posture. Mei long means 'sleeping dragon' in Chinese. The animal had probably died from carbon monoxide poisoning, then became entombed in ash.