Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Камчатка түбегіндегі ірі белсенді стратовулкан, Ресей.
Large active stratovolcano on the Kamchatka peninsula, Russia
Шивелуч, сондай-ақ Шевелуч деп те аталады, атауы "суэлич" деген сөзден шыққан, ол Ительмен тілінде "түтін шығаратын тау" деген мағынаны білдіреді. Бұл Камчатка крайындағы ең солтүстік белсенді жанартау. Шивелуч және Карымский – Камчатканың ең үлкен, ең белсенді және үздіксіз атқылап тұратын жанартаулары, сонымен қатар планетадағы ең белсенді жанартаулардың бірі. Шивелуч жыл сайын шамамен магманы шығарып, нәтижесінде оның шыңында жиі және ірі ыстық лавиналар мен лава күмбездері пайда болады. Бұл жанартаудан шығатын жанартау күлі Азия мен Солтүстік Американы байланыстыратын әуе трафигіне жиі кедерес келтіреді.
Shiveluch , also called Sheveluch, which originates from the name "suelich" which means "smoking mountain" in Itelmen is the northernmost active volcano in Kamchatka Krai, Russia. It and Karymsky are Kamchatka's largest, most active and most continuously erupting volcanoes, as well as one of the most active on the planet. Shiveluch erupts around of magma per year, which causes frequent and large hot avalanches and lava dome formations at the summit. Volcanic ash emissions from this volcano often disrupt air traffic connecting the Asian and North American continents.
География
Шивелуч Ключевская вулкан тобына жатады, ол Камчатканың орталық бөлігінде, Усть-Камчатсктың солтүстік-батысында орналасқан. Жанартауға ең жақын елді мекен – Ключи ауылы, ол таудан шалқап жатыр. Ауыл жеткілікті түрде кішкентай болғандықтан, үлкен жарылыс болған жағдайда оны жылдам эвакуациялауға болады. Шивелуч – Камчатканың ең ірі және ең белсенді жанартау құрылымдарының бірі.
Shiveluch belongs to the Kliuchevskaya volcano group, located in central Kamchatka northwest of Ust Kamchatsk. The nearest settlement from the volcano is Klyuchi, situated from the mountain. The settlement is small enough to evacuate rapidly in case of a major eruption. Shiveluch is one of Kamchatka's largest and most active volcanic structures.
Геологиялық тарихы
Шивелух 60-70 мың жыл бұрын Плейстоценнің соңында қалыптаса бастады, ал Голоцен кезеңінде кемінде 60 рет үлкен жарылыс болған. Химиялық құрамы бойынша субдукция аймағы лаваларының толық спектрі кездеседі: базальт, мафикалық андезит, екі пироксинді андезит, мүйізді-блентті гиперстен андезит, мүйізді-блентті андезит, мүйізді-блентті дацит, риолит.
Shiveluch began forming about 60,000 to 70,000 years ago during the Late Pleistocene, and it has had at least 60 large eruptions during the Holocene. Chemically a full spectrum of subduction zone lava types occur: basalt, mafic andesite, two pyroxene andesite, hornblende hypersthene andesite, hornblende andesite, hornblende dacite, rhyolite.
Қазіргі заманғы қызмет
1854 және 1964 жылдары үлкен лава күмбезі құлап, құрылымдық қираулардың (немесе құлаудың) қатты зардаптарына әкелген апатты жарылыстар болды. Ең соңғы вулкандық белсенділік кезеңі 1999 жылдың 15 тамызында Жас Шивелучтың атқылауымен басталды және 2024 жылға дейін жалғасуда.
Catastrophic eruptions took place in 1854 and 1964, when a large part of the lava dome collapsed and created a devastating debris avalanche. The most recent period of volcanic activity began with the eruption of Young Shiveluch on 15 August 1999, and continues as of 2024.
2023 жылдың сәуірінде атылуы
2022 жылдың ортасынан бастап вулканологтар Шивелучтың лавалық күмбезінің тұрақсыздығына байланысты үлкен жарылыс болады деп күтіп келді. 2023 жылғы 11 сәуірде жергілікті уақыт бойынша сағат 00:54-те күшті жарылыс болды. 28 наурыздан бастап экструзияның жалғасуы, фумарольдік белсенділік және күл шығарулар түрінде белсенділіктің прогрессивті өсуі байқалды. 11 сәуірдегі бастапқы пароксизмалық жарылыс кезеңінде жанартау газдар мен күлдің бұлтын шығарды, ол белгілі бір биіктікке жетіп, кең аумаққа тарады. Жарылыс колонналарының биіктігі стратосфераға жеткендіктен, 200 000 тонна күкірт диоксиді жоғарғы атмосфераға шығарылды. 12 сәуірден бастап жанартаудың белсенділігі азайды, бірақ жарылыс төмен қарқындылықтағы және биіктіктегі күл шығарулар түрінде жалғасты, сонымен қатар күшті фумарольдік белсенділік сақталды. 16 сәуірдегі инфрақызыл спутниктік суреттер жанартаудың жаңа кратерінің ішінде жаңа лавалық күмбез қалыптасып жатқанын көрсетті.
Since mid 2022, volcanologists were expecting an imminent large eruption of Shiveluch due to the unstable state of its lava dome. A strong eruption occurred on 11 April 2023 at 00.54 local time. A progressive increase in activity was observed since 28 March in the form of continued extrusion, fumarole activity, and ash emissions. During the initial paroxysmal explosive phase on 11 April, the volcano ejected a cloud of volcanic gas and ash that reached a height of and spread over an area of Because the height of the eruption columns reached the stratosphere, 200,000 tons of sulfur dioxide were released into the upper atmosphere. Since 12 April, the activity of the volcano decreased, but the eruption continued in the form of ash ejections of lower intensity and height, and strong fumarole activity continued. Infra red satellite images on 16 April showed that the volcano is forming a new lava dome inside its new crater.