Австралияның Динозавр шығанағы: 106 миллион жылдық қазбалар тарихы
Dinosaur Cove
Австралиядағы Динозавр шығанағы – 106 млн жылдық динозавр қазбаларының маңызды орны. Крес тас формациясы, табиғат тарихы зерттеулеріне үлкен үлес қосады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австралияның Виктория штатындағы Динозаврлар шығанағы – континенттің оңтүстік-шығысында, Отуэй таулары теңізбен кездесетін, Отуэй мүйісінің батысына жақын, Ұлы Отуэй ұлттық паркіне іргелес орналасқан. Теңіз жағалауындағы қол жетімсіз жартастарда шамамен 106 миллион жыл бұрынғы Эумералла формациясының қазбаларды қамтитын қабаттары бар, бұл Австралиядағы және Оңтүстік Жарты шардың динозаврлардың табиғи тарихын зерттеуде маңызды жаңалықтарға әкелді.
The Dinosaur Cove in Victoria, Australia is a fossil bearing site in the south east of the continent where the Otway Ranges meet the sea to the west of Cape Otway, adjacent to Great Otway National Park (map). The inaccessible ocean front cliffs include fossil bearing strata of the Eumeralla Formation that date back to about 106 million years ago and has provided discoveries important in the research of the natural history of dinosaurs in Australia and the Southern Hemisphere as a whole.
Геологиялық уақыт сызығы
Алғашқы креда дәуірінде бұл аймақ Австралия Антарктидадан солтүстікке қарай бөліне бастаған кезде пайда болған үлкен жарақаты аңғарының ішіндегі су тасқыны жазығы болды. Құм, саз және лай жинақтары өлген жануарлар мен өсімдіктердің қалдықтарын жауып, кейде сақтап қалды. Жарық аңғары батқан сайын, шөгінділер басқа шөгінділермен жабылды, олар қысым астында тасқа айналды. Соңғы 30 миллион жылда бұл шөгінділер көтеріліп, Отуэй және Стрзелецкий тауларының жоталарын құрады, оларды қайтадан жер бетіне жақындатты. Тасқа айналған динозавр сүйектерінің ең көп табылуы, негізінен, кішкентай жануарлардың сүйектерін сақтаған ежелгі арналардың тар, жұқа (0,3 метрге дейін) қабаттарында кездеседі.
During the Early Cretaceous the location was a flood plain within a great rift valley that formed as Australia started to separate northward from Antarctica. Sand, mud and silt deposits covered and sometimes preserved the remains of dead animals and plants. As the rift valley sank, the deposits were overlaid by sediment, which turned to rock under pressure. In the last 30 million years the sediments have been uplifted to form the Otway Ranges and Strzelecki Ranges, bringing them near the surface again. The richest find of petrified dinosaur bones is confined to narrow thin (up to 0.3 m) layers, most likely ancient stream beds serving as repositories of the bones of smaller animals.
Ашу тарихы
1903 жылы геолог Уильям Гамильтон Фергюсон Инверлохтан батысқа қарай бірнеше шақырым жердегі жартасты жағалау участаларын картаға түсіріп, Австралияда табылган алғашқы динозавр қазбасын тапты. 75 жыл өткен соң, Динозаврлар шығанағының зерттелуі мен қазба жұмыстарын Том Рич пен Патрисия Рич басқарған еріктілер тобы жүргізді. Динозаврлар таксондары, Leaellynasaura amicagraphica және Timimus hermani, Ричтердің балалары Тим мен Лиэллиннің құрметіне аталған. Жартастың үстіндегі қабаттарды ашып көрсету үшін ауыр кен өндіру жабдықтары мен динамит қолданылып, жартасты жарып тастады. Геологиялық уақыт ішінде тау жынысы қысым мен температураның әсерінен қаттынып, кейін қайтадан жер бетіне шықты. Соның салдарынан, қазбаларды іздеудің әдеттегі тәсілі – әрбір кешенді балғамен сындырып, әр соққыдан кейін сүйек қималарын табу үшін барлық жаңа сынған беттерді тексеру болды. Сүйектері бар кез келген бөлік мұқият дайындау арқылы сүйекті алу үшін зертханаға жіберілді. 1980 және 90-шы жылдары Динозаврлар шығанағынан Leaellynasaura amicagraphica және Atlascopcosaurus loadsi сияқты гипсилофодонтидтерге ұқсас динозаврлар, сондай-ақ Coelurosaur және, мүмкін, каенагнатидтердің (Oviraptors туыстары) фрагменттері табылды. Бұл әртүрлі таксондардан құралған қазба жиынтығы "Австралияның полярлық динозаврлары" деп аталды, олардың бірі жақсы жарықтандырылмаған жағдайда көруге бейімделуге және ықтимал жылы қанды болуға қабілеттілігін көрсетті; бұл кейбір динозаврлардың полярлық қыс айларында қалай азық іздегенін түсіндіру үшін ұсынылды. Бұл динозаврлар полярлық ендіктерде өмір сүргенімен, кредалық климат қазіргіге қарағанда айтарлықтай жұмсақ болғанын атап өту керек, сондықтан Антарктика мен Арктика аймандарындағы температура қазіргі климаттан өте ерекше болды, себебі континенттердің теңсіз орналасуы теңіз ағыстарын және муссондық желдерді полярлық аймақтардың үстінен емес, айналасынан соқты, осылайша полюстердің маңында суық аймақтардың қалыптасуын тоқтатты.
In 1903, geologist William Hamilton Ferguson was mapping the rocky coastal outcrops a few kilometres west of Inverloch and uncovered the first dinosaur fossil ever discovered in Australia. 75 years later, the exploration and excavation of the Dinosaur Cove site was conducted by teams of volunteers overseen by Tom Rich and Patricia Rich. The dinosaur taxa, Leaellynasaura amicagraphica and Timimus hermani, are named for the children of the Riches', Tim and Leaellyn. Heavy mining equipment and dynamite was used to blast away overlying strata to uncover the fossiliferous rock layers in the cliff face. Over geological time since, the rock was pushed so deep that heat and pressure hardened it much, before it came again to the surface. As a result, a common way to look for fossils in it was to break each lump with a sledgehammer, and after each blow to examine all new broken surfaces for cross sections of bone. Any pieces that showed bone were sent to the laboratory to extract the bone by careful preparation. In the 1980s and 90s Dinosaur Cove yielded hypsilophodontid like dinosaurs as Leaellynasaura amicagraphica and Atlascopcosaurus loadsi, and a Coelurosaur, as well as fragments of what may be a caenagnathid (relatives of the Oviraptors). One fossil from this diverse taxa, collectively called the "polar dinosaurs of Australia", has been interpreted as showing possible adaptations to vision in low light conditions and possibly were warm blooded; this has been suggested as an explanation for how some of these dinosaurs foraged for food during the polar winter months. It is worth noting that although these dinosaurs lived at polar latitudes, the Cretaceous climate was significantly milder than today, so temperatures within the Antarctic and Arctic Circles were vastly different from the climate at these latitudes today, because the lopsided arrangements of the continents made sea currents and monsoon winds blow across the polar areas and not around them, and so stopped cold pools from developing around the poles.