Кіріспе

Лондондағы концерт залы

Queen Elizabeth Hall (QEH) – Англияның Лондон қаласындағы Оңтүстік жағалауда орналасқан музыкалық алаң. Мұнда классикалық, джаз және авангардтық музыка, сондай-ақ лекциялар мен би өнерлері көрсетіледі. 1967 жылы Бенджамин Бриттен дирижерлік еткен концертпен ашылды. Ғимарат 2015 жылдың қыркүйегінде екі жылға жөндеуге жабылып, 2018 жылдың сәуірінде қайта ашылды.

Сипаттама

QEH-де 900-нен астам орын бар, ал сол ғимараттағы Purcell Room-да 360 орын бар. Екі залды Ұлы Лондон Кеңесінің сәулет бөлімінің басшысы Хьюберт Беннетт басқарған команда, сондай-ақ Джек Уиттл, Ф. Г. Уэст және Джеффри Хорсфолл жобалаған. Олар үлкен Корольдік фестиваль залы (RFH) және Хейвард галереясы (1968 жылдың қазанында ашылған) өнер галереясымен бірге Саутбанк өнер орталығының құрамына кіреді. QEH-дің өзен жағасындағы террасасында William Pye-дың (1972) «Земран» атты тот баспайтын болаттан жасалған мүсіні орналасқан.

Кіріспе

QEH құрылысы RFH-тың көлемділігімен және айқындығымен бәсекелеспеу үшін ғимараттың жеке массаларын және элементтерін барынша көрнекті ету мақсатымен жоспарланған. QEH минималды безендіруді пайдаланады және ғимараттың әр деңгейінде еркін қозғалуға мүмкіндік береді. Бастапқы жоба бойынша, фойеден жоғары және төменгі қабаттарда (қауіпсіздік шараларына байланысты қазір рұқсат етілмейді, алайда 2011 жылы «Жазғы ойын-сауық фестивалі» үшін шатырлы терраса ашылды), екі залдың бүйірлері мен арт жағында және Хейвард галереясына көпірмен қосылу көзделген. Күшті формалары мен қатаң материалдары брутализм архитектурасының мысалы болып табылады, сонымен қатар дизайн бетонның икемділігін де көрсетеді.

Үй іші

Фойе бірінші қабатта орналасқан, ал фойе ғимараты сегізбұрышты темір бетон бағаналарға тіреліп тұр, төменгі жағында құрылған және V пішіндес. V пішінінің екі жағы QEH аудиториясымен құйма бетон түтіктер арқылы байланысқан, бұл ғарыш кемесінің докпен жалғануын еске салады. Аудиторияға бар-жоқ екі кіреберіс болғандықтан, көрермендердің кіруі мен шығуы қиынға түседі және келекестеуге алып келеді. Бұл фойедегі барлық мүмкіндіктерді бір деңгейге орналастыру шешімінің де салдары, тіпті аудиторияға кіреберіс деңгейіне елеулі түсу қажет болса да, ал Purcell Room деңгейіне көтерілу үшін баспалдақтар керек. Фойе Ватерлоо көпірінің бағыттары мен RFH солтүстік-шығыс жағы арасындағы бұрышты ескере отырып, дұрыс емес пішінге ие. QEH-нің ерекшелігі – фойе ғимаратының ішкі кеңістігі, оның жақындық сезімі және материалдарды ұқыпты пайдалануы, сондай-ақ Королева саябағына көрініс беретін террасасы. Бұл аймақтың 1960 жылдардағы ерекше салқыны 2000 жылдары жасанды бөліктердің енгізілуіне байланысты жоғалды, олар күндіз және кешкі уақытта әртүрлі іс-шаралар үшін кішігірім аймақтарды жасауға мүмкіндік берді. 2016-2018 жылдарғы жөндеу жұмыстары кезінде кең фойе қайта жаңартылды, мүгедектік мүмкіндігі шектеулі адамдар үшін қолжетімділікті жақсартуға көмектесті. Бар аймағы оңтүстікке қарай сыртқы террасаның бір бөлігіне дейін кеңейтілді, ал жаңа әйнектелген қабырғалар фойеге көбірек жарық кіргізді. Фойеге кіретін негізгі кіреберіс RFH террасасының солтүстік жағындағы жаяу жол деңгейінде орналасқан. Көрінетін әсерін бағалау үшін RFH солтүстік бұрышынан тікелей қарау керек. Бруталистік стильдегі кіреберіс бетон құрылымындағы көлденең жарықтан тұрады және алты жұп құйма алюминий есіктерге ие. Бастапқыда машинамен түсірілген қонақтарға (1980 жылдары Қозғалатын Бейнелер Мұражайының ғимараты салынар алдында Ватерлоо көпіріне жақын жерде көлік қозғалысы мүмкін болған) немесе Хейвард галереясының астындағы тұрақтан келгендерге арналған жер деңгейінде кішірек кіреберіс бар. Бұл кіреберіс де құрылымның астына бағытталған, бірақ қазір ол жабық. Ішкі баспалдақ осы төменгі кіреберістен фойе деңгейіне, бастапқы кассалар аймағынан өтеді. Дәретханалар фойе ғимаратының оңтүстік-шығыс қабырғасын алып жатыр және орталыққа қарай созылатын құрылымда орналасқан. Ғимараттың сыртқы түрі түнде әсіресе Хунгерфорд көпірінің жанындағы Алтын юбилейлік жаяу жол көпірінің шығыс жағынан жақындағанда жақсы көрінеді. Көп жылдар бойы жабық болғаннан кейін 2011 жылы шатырлы терраса мен Хайвард галереясына апаратын көпір қайта ашылды, Корнуоллдағы Едем жобасымен серіктестікке отырып, жаңа сыртқы галерея, шатырдағы бақ және кафе құрылды. Бұл бастапқы жобаның ең қызықты жаяу жүргіншілер қозғалысының мүмкіндіктерінің бірін қайта қамтамасыз етті. Шатырдағы террасаға Фестиваль Пирсінің жанындағы Королева саябағындағы батыс бұрышында орналасқан сыртқы бетон баспалдақ арқылы жетеді, ол сондай-ақ төменгі деңгейге және Фестиваль алаңына апаратын жолға шығады. QEH кіреберісі мен Хейвард галереясы арасындағы жаяу жолға жел блоктары мен кірпіштерден жасалған қарапайым мүгедектер пандусы қосылды.

Төменгі жапырақ

Фойе ғимаратының астындағы кеңістік 1970-ші жылдардың басынан бері скейтбордистер арасында танымал болды және ол Лондонның ең ерекше және танымал скейтбординг аймағы деп есептеледі. 1967 жылы жаяу жүргіншілерге арналған жол ретінде ашылған бұл жер, 1973 жылы скейтбордистер тарапынан қолданыла бастады, себебі архитектуралық ерекшеліктері скейтборд трюктеріне өте қолайлы болды. Скейтборд және BMX үшін арнайы жобаланған скейтпарктерден өзгеше, астыңғы кеңістік – бұл жасанды емес, табиғи түрде пайда болған орын, және пайдаланушылар оны әлі де көшедегі скейтбординг алаңы ретінде қарастырады. Қазіргі таңда бұл аймақты скейтбордистер, BMX-шілер, граффити суретшілері, теггерлер, фотографтар, және басқа да өнер шеберлері пайдаланады. Граффитидің фотоархивін The Graffiti Archaeology Project жобасынан табуға болады. Бұл ресми емес шара, әлеуметтік және өнер ортасы Southbank Centre-дің ерекше белгісі болғанымен, аймақты қайта құру ұсынылды. Алайда, Премьер-министр кеңсесінің мәлімдемесі (2008 жылдың тамызында Time Out журналында жарияланған) осы мақсаттар үшін астыңғы кеңістіктің маңыздылығын баса көрсетті. Southbank Centre, 120 миллион фунт стерлингтік «Фестиваль қанаты» жобасының аясында, астыңғы кеңістікке кафелер мен дүкендер орналастыруды көздеді, бұл Королева Елизавета залының үстіне салынатын жаңа ғимараттардағы жаңа өнер орындарын қаржыландыруға, сондай-ақ скейтбординг алаңын Хангерфорд көпірінің астындағы, шамамен 120 метр қашықтықтағы жаңа орынға көшіруге бағытталған шара еді. Бұл «Long Live Southbank» науқанына қарсы болды, ол 2014 жылдың басында қала әкімі Борис Джонсонның қолдауын алды, нәтижесінде «Фестиваль қанаты» жобасы тоқтатылды. (Толық мәлімет алу үшін Southbank Centre жазбасын қараңыз.) «Long Live Southbank» және Southbank Centre астыңғы кеңістікті жаңарту бағдарламасы туралы келісімге келді, ол кейіннен іске асырылды.

Шатыр

2012 жылдан бері «Лондонға арналған бөлме» атты уақытша құрылыс аудитория ғимаратының шатырында орналасқан. Архитектор Дэвид Конның жобалаған құрылысы «бір бөлмелі орнату» деп сипатталады және ғимараттың үстіне қонған қайық тәрізді көрінеді.

Соңғы өзгерістер

2005–06 жылдары Оңтүстік жағалау орталығы мен Өнер кеңесі QEH және Purcell бөлмесін екі жаңа залмен ауыстыруды немесе қайта құруды қарастырды, олардың әрқайсысы шамамен 1100 орындық болатын, біреуі классикалық музыкаға, екіншісі күшейтілген музыка мен заманауи би өнері қойылымдарына арналған. Бұл, шектеулі аумақ пен Корольдік фестиваль залының жақын орналасуын ескере отырып, күрделі сәулеттік қиындықтар тудырар еді. 2013 жылы Southbank Centre фестивальдық қанаты жобасы бойынша Feilden Clegg Bradley компаниясынан ұсыныстар сұралды, бірақ бұл жоба іске аспады. 2015–18 жылдары Королева Елизавета залы, Purcell бөлмесі және Hayward галереясы кіретін 1960 жылдардағы кешеннің ішкі жағы «Жұрақ кірсін» атты шара аясында Feilden Clegg Bradley архитектуралық бюросының жобасы бойынша толықтай жаңартылды. Жұмыс сыртқы қабырғаларын тазалауды немесе жөндеуді қамтымайды. Өнер кеңесі 10 миллион фунт стерлинг көмектесті, ал қалған қаражат демеушілік, мысалы, орындықтарға есім беру және жеке қайырымдалықтар арқылы жиналды. Бұл ғимараттардың ешқайсысы тізімде немесе қорғауға алынбағанмен, Оңтүстік жағалау орталығы болашақтағы даму жоспарына сәйкес осы аумақтың өзгеруіне мүмкіндік беру үшін үкіметке тізімге енгізу туралы өтініштерге үнемі қарсылық көрсетіп келеді. Алайда, жүргізілген қалпына келтіру және жаңару жұмыстарының деңгейі мен сапасы ғимараттың маңыздылығына сай келді.