Кіріспе

Жылан түрі
Speciesbox
| сурет = Morelia viridis.jpg
| сурет сипаттамасы = Берлин аквариумы
| мәртебесі = LC
| мәртебе жүйесі = IUCN3.1
| мәртебесінің сілтемесі =
| туысы = Morelia (жылан)
| түрі = viridis
| авторы = (Schlegel, 1872)
| синонимдері = *Python viridis
Chondropython azureus
Chondropython pulcher
Chondropython azureus
Chondropython viridis
Chondropython viridis
Chondropython viridis
Morelia viridis
Chondropython viridis
M[orelia]. viridis
| синонимдерінің сілтемесі = Индонезияның Ару аралдарынан жиналған екі мысалдан алынған. Оның отандасы Адольф Бернхард Мейер 1874 жылы «Кордо» деген жерден (кейін Биак аралындағы Коридо екені анықталды) алынған үлгі бойынша көк ағаш питонын Chondropython azureus деп сипаттады, сонымен қатар Chondropython туысын құрды (бірақ Morelia-мен ұқсастығын мойындады). Бұл үлгі Екінші дүниежүзілік соғыста жойылды. Сондықтан ол Morelia viridis болып өзгерді. 2013 және 2014 жылдары жарияланған митохондриялық және ядролық ДНК-ның екі зерттеуі әртүрлі нәтижелер көрсетті: біреуі Morelia түрін растады, екіншісі оны Балалар питоны Antaresia туысының ертерек тармағы ретінде қарастырды. Кейінгі зерттеушілер бұл соңғы нәтижені аномальды деп санады. Реймонд Хозер Австралиядағы популяцияны әйелі Шириннің құрметіне жеке Chondropython viridis shireenae түршесі деп сипаттады, себебі бұл таксонның омыртқа бойымен үнемі ақ жолақтары болды, ал Жаңа Гвинея мен Индонезиядан келген жыландарда мұндай белгі тек кейде кездеседі және молекулалық талдау осы ерекшелікті растайды. Лесли Роулингс пен Стивен Доннеллан 2003 жылы жасаған генетикалық зерттеуде көк ағаш питонының митохондриялық ДНК-сында екі анықталған желі анықталды: оңтүстік желі Австралия, Ару аралдары және Жаңа Гвинеяның орталық таулы аймағының оңтүстігіндегі популяцияларды қамтиды, ал солтүстік желі Жаңа Гвинеяның орталық таулы аймағының солтүстігіндегі және Фогелькоп түбегі мен Биак аралындағы популяцияларды қамтиды. Бұл екі желі шамамен 5 миллион жыл бұрын Жаңа Гвинеядағы орталық тау тізбегінің пайда болуымен бөлініп кеткен. Авторлар бұл Австралиядағы нашар көбейтуге себеп болуы мүмкін екенін болжады, егер адамдар білмей тұрып солтүстік және оңтүстік көк ағаш питондарын шағылыстыруға тырысса, өйткені олар тығыз байланысты емес. Екі таксонды сыртқы түрінен ажырату мүмкін емес.

Сипаттама

Жасыл ағаш питоны салыстырмалы түрде жұқа денелі болып сипатталады. Салыстырмалы түрде ұзын құйрығы жалпы ұзындығының шамамен 14% құрайды. Басы үлкен және мойнынан анық бөлінеді. Мұрыны ірі және бұрышты. Денесі тікбұрышты пішіндес, омыртқасы көрінеді. Бұл түрдің жалпы ұзындығы (құйрығын қоса есептегенде) , бірақ ірі ұрғашылары жете алады. Өлшемі де шығу тегіне байланысты өзгереді. Салмағы жануардың тамақтану деңгейіне тікелей байланысты. Еркектердің салмағы шамамен , ал ұрғашылардың салмағы шамамен , бірақ жабайыдағы түлкілер әдетте одан әлдеқайда жеңіл болады. Әсіресе салмағы шамамен болатын ірі түлкілер – міндетті түрде ұрғашылар, олар, көптеген жыландар сияқты, еркектерге қарағанда сәл ірі және ауыр болады.

Таралуы және мекендейтін ортасы

M. viridis Индонезияда (Мисуль, Салавати, Ару аралдары, Шоутен аралдары, Батыс Жаңа Гвинеяның көп бөлігі), Папуа-Жаңа Гвинеяда (теңіз деңгейінен 1800 метрге дейінгі жақын аралдарды қоса алғанда, Норманби аралы және Д’Энтрекасто аралдары) және Австралияда (Квинсленд, Кейп-Йорк түбегінің шығыс жағалауы бойымен) кездеседі. Түрінің анықталған жері "Aroe eilanden" (Ару аралдары, Индонезия). Бұл түр M. spilota-мен бірге таралған және екеуі бір экологиялық ортада бәсекелеседі. M. viridis-тің табиғи мекені жаңбырлы орман және оның жанындағы аймақтар, ал түр негізінен ағаштарда, бұталарда және тоғдарларда тіршілік етеді. Кейде оны жерде де кездестіруге болады. Бұл қасиет Оңтүстік Америкадағы жасыл ағаш боасымен (Corallus caninus) ортақ. Осы әдеттері мен ұқсас сыртқы түрінің арқасында, адамдар оларды табиғи ортасынан тыс жерде көргенде шатастырып алады.

Диета

Жасыл ағаш питондарының тамақтануы көбінесе кеміргіштер сияқты ұсақ сүтқоректілерден, кейде гекон мен скинк сияқты жорғалаушылардан тұрады. Бұрын бұл жылан, зөміргүлді боа сияқты, құстарды жейді деп есептелген; алайда, Свитак осы мәселе бойынша далалық зерттеу жүргізді. Ол 1000-нан астам жануардың асқазан мазмұнын тексергенде құс жемтігінің ешқандай белгісін таппады. Жемтік тұтқырына алу үшін жылан тұтқырына жататын құйрығымен бір тармаққа ілініп, S пішіндегі қозғалыстан шабуыл жасап, жемтігін қысып ұстайды. Табиғатта кездесетін мысалдар кішкентай ағаш діңдерінің түбіне оралып, жерге қарай бағытталған күтпеген шабуыл позициясында байқалып, суретке түсірілген, бұл жердегі сүтқоректілерді аулауға күтіп отырған болуы мүмкін.

Көбею

M. viridis жұмыртқа салатын түр, бір тоқымда 1-ден 25-ке дейін тірі жұмыртқа салады. Табиғатта көбеюі туралы ешқандай хабарлама жоқ, бірақ тұтқында жұмыртқаларды аналығы инкубациялап, қорғайды. Балапандар лимон сары түсті болып, күлгін және қоңыр немесе алтын немесе қызғылт-қызыл түсті сынық жолақтары мен дақтарымен туылады. Австралиядағы Iron Range ұлттық паркіндегі сары түсті жекелемелерде түс өзгерісі 5-10 күн ішінде жүреді, бұл шамамен бір жасқа сай келеді. Қызыл түсті жасөспірімдердің түсінің өзгеруі табиғатта байқалған жоқ.

Тұтқындық

Жасыл ағаш питоны көбінесе тұтқында өсіріліп, ұсталады, бірақ ол әдетте оның ерекше күтім талаптары мен жалпы ашуланшақ мінезіне байланысты күрделі түр деп саналады. Дегенмен, тиісті күтім жасалса, ол тұтқында жақсы өседі. Оның ересек және жас түстерінің әдемілігіне байланысты ол рептилиялар әуесқойлары мен өсірушілер арасында танымал. Бұл жабайыда заңсыз аулаудың көптеген жағдайларына әкеліп соқты, бұл оның табиғи популяциясына зиян келтірді. Тасымалдау жыландардың денсаулығы үшін қауіпті, және контрабанда кезінде олардың жартысына дейін қырылуы мүмкін деп есептеледі. Бұл түр Құрып кету қаупі төнген жабайы флора мен фауна түрлерінің халықаралық саудасы жөніндегі конвенциямен қорғалады, ол оны II қосымшадағы осал түрлер тізіміне енгізеді, бұл тізімде көрсетілген жабайыда ауланған жануарларды импорттау, экспорттау және сауда жасауды заңсыз етеді. 1999 жылы Индонезияда ұлттық заңнамамен толық қорғауға алынды.