Кіріспе

Дебет картасы, сондай-ақ чек картасы немесе банк картасы деп аталады, бұл қолма-қол ақшаның орнына сатып алулар үшін пайдаланылатын төлем картасы. Картаның беткі немесе артқы жағында банктің аты, карта нөмірі, карта иесінің аты және жарамдылық мерзімі көрсетіледі. Көптеген жаңа карталарда чип орнатылған, ол адамдарға картаны тікелей контактісіз (контактсыз) пайдалануға немесе картаны құрылғыға енгізіп, магниттік жолақты сүрту сияқты PIN-кодты енгізуге мүмкіндік береді. Дебет карталары несие карталарына ұқсас, бірақ сатып алу үшін қажетті сома карта иесінің банктік шотында болуы тиіс және сатып алу сәтінде сол шоттан саудагердің шотына тікелей аударылады.

Дебет карталары жүйелерінің түрлері

Қазіргі уақытта дебеттік карта арқылы төлем жүргізудің үш тәсілі бар: EFTPOS (онлайн дебеті немесе PIN дебеті деп те аталады), офлайн дебеті (қолтаңбамен төлеу деп те аталады) және электрондық әмиян картасы жүйесі. Бір физикалық картада осы үш тәсілдің барлығы да болуы мүмкін, сондықтан оны түрлі жағдайларда қолдануға болады. Бес ірі дебеттік карта желісі: UnionPay, American Express, Discover, Mastercard және Visa. Басқа карта желілері: STAR, JCB, Pulse және т.б. Дебеттік карталардың көптеген түрлері бар, олардың әрқайсысы белгілі бір елде немесе аймақта ғана қолданылады. Мысалы, Switch (Maestro-мен біріктірілгеннен кейін) және Ұлыбританиядағы Solo; Канададағы Interac; Франциядағы Carte Bleue; Германиядағы EC электрондық ақшасы (бұрын Eurocheque); Италиядағы Bancomat/PagoBancomat; Қытайдағы UnionPay; Үндістандағы RuPay; Австралия мен Жаңа Зеландиядағы EFTPOS карталары. Шекаралық үйлесімділік қажеттілігі және евроның енгізілуі осы карта желілерінің көпшілігін (мысалы, Швейцарияның "EC direkt", Австрияның "Bankomatkasse" және Ұлыбританиядағы Switch) Mastercard брендінің бөлігі болып табылатын, халықаралық деңгейде танылған Maestro логотипімен қайта таңбалауға алып келді. Кейбір дебеттік карталар (бұрынғы) ұлттық картаның логотипімен қатар Maestro логотипін де алып жүреді (мысалы, Германиядағы EC карталары, Ұлыбританиядағы Switch және Solo, Нидерландыдағы Pinpas карталары, Бельгиядағы Bancontact карталары және т.б.). Дебеттік карта жүйесін пайдалану операторларға өнімдерін тиімдірек ұсынуға және клиенттердің шығындарын бақылауға мүмкіндік береді.

Онлайн-дебет жүйесі

Онлайн-дебет карталары әрбір операцияның электрондық бекітілуін қажет етеді, ал дебеттер пайдаланушының шотінен дереу шегеріледі. Операция жеке сәйкестендіру нөмірімен (ПИН) аутентификациялау жүйесі арқылы қосымша қорғалуы мүмкін; кейбір онлайн карталар әрбір операция үшін мұндай аутентификацияны талап етеді, бұл оларды, әдетте, жақсартылған банкомат (ATM) карталарына айналдырады. Онлайн-дебет карталарын пайдаланудағы бір қиындық – сату нүктесінде (POS) электрондық бекіту құрылғысының және кейде ПИН-кодты енгізу үшін жеке ПИН-падтың қажеттілігі, бірақ мұндай жағдай көптеген елдерде барлық карталық операциялар үшін қалыпты жағдайға айналуда. Жалпы алғанда, онлайн-дебет картасы, оның қауіпсіз аутентификация жүйесі мен дереу жағдайының арқасында, офлайн-дебет картасынан артық деп есептеледі, себебі ол тек онлайн-дебет карталарын қолданатын операцияларды өңдеудегі кешігулермен байланысты мәселелерді шешеді. Кейбір онлайн-дебет жүйелері интернет-банкингтің стандартты аутентификация процестерін қолдана отырып, нақты уақыт режимінде онлайн-дебет операцияларын жүзеге асырады.

Желіден тыс дебеттеу жүйесі

Офлайн дебеттік карталарда ірі кредиттік карталардың логотиптері болады (мысалы, Visa), яғни банктер мен несиелік одақтарды пайдаланбай қаржылық операцияларын жүзеге асыратын адамдар үшін.

Артықшылықтар

Алдын ала төленген дебеттік карталардың артықшылықтары: қолма-қол ақшадан қауіпсіз болуы, бүкіл әлемде қолданылуы, несие картасы бойынша төлем жасау туралы уайымдамау немесе қарызға бату қаупінің жоқтығы, 18 жасқа толған кез келген адамның кредиттік тарихы тексерілмейтіндей өтініш беруі және қабылдану мүмкіндігі, сондай-ақ жалақы мен мемлекеттік төлемдерді картаға тегін түсіру мүмкіндігі. Жақындағы артықшылық – EMV технологиясының және тіпті контактісіз төлем мүмкіндігінің пайда болуы, бұл мүмкіндік бұрын тек банк дебеттік және кредиттік карталарында ғана болған.

Қауіптері

Егер карта беруші карта иесіне картадағы қалдық көру үшін қауіпсіз емес веб-сайт ұсынса, бұл шабуылшыға карта туралы ақпаратқа қол жеткізу мүмкіндігін береді. Егер пайдаланушы картасын жоғалтса және оны қандайда болсын тіркемесе, ақшасын жоғалтуы мүмкін. Егер провайдерде техникалық қиындықтар туындаса, ақша пайдаланушыға қажет болған кезде қол жетімді болмауы мүмкін. Кейбір компаниялардың төлем жүйелері алдын ала төленген дебеттік карталарды қабылдамайтын сияқты.

Түрлері

Алдын ала төленген карталар шығарушы компанияға қарай әртүрлі болады: ірі және нарықтық сегменттегі қаржы институттары (кейде компаниялардың бірлескен жобалары); қолданылу мақсаты (көлік картасы, әсемдік сыйлық карталары, саяхат картасы, денсаулықты сақтау шоты, бизнес, сақтандыру және т.б.); және аймақтар.

Үкіметтер

2013 жылдан бастап бірнеше қалалық әкімдіктер (Оукленд, Калифорния және Чикаго, Иллинойс сияқты) алдын ала төленген дебеттік карталарды ұсына бастады. Оуклендте бұл карталар муниципалдық ID картасының бөлігі ретінде беріледі (мемлекеттік жүргізуші куәлігін немесе DMV ID картасын алуға мүмкіндігі жоқ заңсыз көшіп келгендер сияқты адамдар үшін), ал Чикагода – алдын ала төленген қоғамдық көлік картасымен бірге. Бұл карталар орташа деңгейден жоғары комиссиялары үшін көп сынға ұшырады, мысалы, картамен жасалған әрбір сатып алуға артық біржолғы төлемдер қосылады. АҚШ федералды үкіметі банк шоттары жоқ адамдарға жәрдемақы төлеу үшін алдын ала төленген дебеттік карталарды пайдаланады. 2013 жылдың шілдесінде Мемлекеттік есепшілер қауымдастығы үкіметтердің алдын ала төленген карталарды пайдалануы туралы есеп жариялады. Есепте мұндай бағдарламалар үкіметтерге де, төлемдерді чекпен емес, алдын ала төленген карта арқылы алатын азаматтарға да көптеген артықшылықтар беретіні айтылды. Алдын ала төленген карталар бағдарламаларының тиімділігі көбінесе үнемделген қаражатқа байланысты, сонымен қатар алушыларға қолма-қол ақшаға оңай қол жеткізуге және қауіпсіздікті арттыруға мүмкіндік береді. Есепте сондай-ақ үкіметтер салық төлеушілер үшін айтарлықтай үнемдеуге және төлем алушылар үшін пайдаға қол жеткізу үшін қалған чектермен төлемдерді алдын ала төленген карталар бағдарламаларымен алмастыруды қарастыруы керек деп ұсынылған.

Мемлекеттік комиссиясыз банктік шоттардың әсері

2016 жылдың қаңтар айында Ұлыбритания үкіметі барлық адамдарға ақысыз негізгі банктік шоттар ұсынуды банктерге міндеттеді, бұл алдын ала төлем индустриясына маңызды әсер етті, оның ішінде бірнеше компаниялардың нарықтан кетуіне себеп болды.

Тұтынушыларды қорғау

Тұтынушылардың қорғалуы қолданылатын желіге қарай өзгереді. Мысалы, Visa және MasterCard төменгі және жоғарғы сомадағы сатып алуларды, қосымша төлемдерді және саудагерлер тарапынан кездейсоқ қауіпсіздік шараларын тыйымдайды. Кредиттік операциялар үшін саудагерлерге көбінесе жоғары комиссия алынады, себебі дебеттік желі арқылы жасалатын операциялар алаяқтық болу ықтималдығы аз. Бұл оларды клиенттерді дебеттік операцияларға итермелеуі мүмкін. Есеп айырысулар бойынша дау тудырған тұтынушыларға несие картасымен жүгіну оңайырақ болуы мүмкін, себебі ақша бірден олардың бақылауынан шығып кетпейді. Дебет картасымен жасалған алаяқтық операциялар да шотқа қатысты мәселелер тудыруы мүмкін, себебі ақша бірден алынады, бұл овердрафтқа немесе қайтарылмайтын чектерге әкелуі мүмкін. Кейбір жағдайларда, дебет картасын шығарған банктер даулы төлемдерді мәселе шешілгенге дейін дереу қайтарады, ал кейбір елдерде рұқсатсыз операциялар үшін тұтынушының жауапкершілігі дебеттік және несиелік карталар үшін бірдей болады. 2010 жылы Bank of America «дебет картасымен жасалған сатып алулар үшін овердрафт комиссиясын жойғанын» жариялады. Кейбір елдерде, мысалы, Үндістан мен Швецияда тұтынушылардың қорғалуы қолданылатын желіге қарамастан бірдей. Кейбір банктер сатып алудың ең төменгі және ең жоғарғы сомасын белгілейді, көбінесе тек онлайн карталар үшін. Дегенмен, бұл карта желілеріне байланысты емес, банк адамның жасына және кредиттік тарихына қатысты шешім қабылдайды. Клиенттер банкке төлейтін кез келген комиссиялар, операция кредиттік немесе дебеттік болғанына қарамастан, бірдей болады, сондықтан клиенттер үшін бір операция түрін таңдаудың артықшылығы жоқ. Дүкендер заңмен рұқсат етілген жағдайларда тауарлар мен қызметтер бағасына қосымша төлемдер қосуы мүмкін. Банктер картаны өткізген сәтте сатып алу жасалған деп есептейді, есеп айырысудың қашан жасалғанына қарамастан. Операцияның түріне қарамастан, сатып алу овердрафтқа әкелуі мүмкін, себебі ақша картаны өткізген сәтте шоттан шығып кеткені саналады. Сингапурдың қаржы және банк заңнамасына сәйкес, Сингапурден тыс жерлерде қолданылған Visa немесе MasterCard магниттік жолағы бар Сингапурдың барлық кредит және дебеттік карталары автоматты түрде бұғатталады. Бұл шараның мақсаты – алаяқтық әрекеттердің алдын алу және карта иесін қорғау. Егер клиенттер картаны жүгірту арқылы ұшақта немесе халықаралық деңгейде пайдаланғысы келсе, олар халықаралық қолдануды белсендіруі және қосуы керек.

Қаржылық қолжетімділік

Дебеттік карталар мен кепілдікпен қамтамасыздандырылған несие карталары әлі несие тарихын қалыптастырмаған студенттердің арасында кең таралған. Дебеттік карталарды шетелде жұмыс істейтін жұмыскерлер де өз отбасыларына, олардың да дебеттік картасы болған жағдайда, ақша жіберу үшін пайдалана алады.

Ауыспалы есеп айырысуды кейінге қалдыру мәселелері

Тұтынушы дебеттік операцияны дереу орындалатындай сезінеді: саудагерден рұқсат сұралғаннан кейін ақша тікелей оның шотінен алынады. Көптеген елдерде онлайн дебетпен сатып алу кезінде бұл дұрыс. Дегенмен, егер сатып алу "кредит" (офлайн дебет) опциясы арқылы жасалса, операция клиенттің шотында тек авторизациялық ұстанымды ғана қояды; қаражат транзакция келісілгенге дейін және клиенттің шотына түсетін болғанға дейін, әдетте бірнеше күннен кейін ғана алынады. Бұл әдеттегі кредиттік карта операциясынан өзгеше, онда операция шотқа түскеннен кейін бірнеше күннен соң, тұтынушы төлем жасамас бұрын тағы да бір айға дейін күте алады. Осы себепті, саудагер немесе шығарушы қате жасаған жағдайда, дебеттік операция кредиттік карта операциясына қарағанда ауыррақ салдарға (мысалы, есепшоттағы қаражаттың жетіспеуі/қаржыға қол жеткізе алмау/есепшоттың лимитінен асып кетуі) әкелуі мүмкін. Бұл АҚШ-та ерекше айқын, онда чекпен жасалған алаялық әр штат бойынша қылмыс саналады, ал кредиттік лимиттен асып кету қылмыс емес.

Интернет арқылы сатып алу

Дебеттік карталарды PIN-кодты пайдалана отырып немесе пайдаланбастан, Интернет арқылы да қолдануға болады. Интернеттегі транзакциялар онлайн немесе офлайн режимде жүзеге асырылуы мүмкін. Кейбір елдерде (мысалы, Швецияда) тек онлайн карталарды қабылдайтын дүкендер сирек кездеседі, ал басқа елдерде (мысалы, Нидерландыда) көптеп кездеседі. Мысалы, PayPal клиентке егер ол Нидерландтағы тұрғылықты мекенжайын енгізсе, онлайн ғана қолданылатын Maestro картасын ұсынады, бірақ егер сол клиент шведтік тұрғылықты мекенжайын енгізсе, онда мұндай мүмкіндік берілмейді. Интернеттен жасалған сатып алулар саудагер қауіпсіз онлайн PIN-код панелін қосса, тұтынушы PIN-кодын енгізу арқылы расталуы мүмкін, бұл жағдайда транзакция дебеттік режимде жүзеге асырылады. Әйтпесе, транзакциялар кредиттік немесе дебеттік режимде жүзеге асырылуы мүмкін (бұл кейде, бірақ әрқашан емес, түбіртекте көрсетіледі), және бұл транзакция онлайн немесе офлайн режимде жүзеге асырылғандығына ешқандай қатысы жоқ, себебі кредиттік және дебеттік транзакциялар екі режимде де жүзеге асырылуы мүмкін.

Әлемдегі дебеттік карталар

Кейбір елдерде банктер әрбір дебеттік картамен жасалатын операция үшін шағын төлем алады. Басқа елдерде (мысалы, Ұлыбританияда) саудагерлер барлық шығындарды өтемейді, ал клиенттерден ешнәрсе алынбайды. Дебеттік карталарын кез келген сомадағы операциялар үшін тұрақты түрде пайдаланатын көптеген адамдар бар. Кейбір (кішкентай) саудагерлер кішкентай төлемдер үшін дебеттік карталарды қабылдаудан бас тартады, себебі операция үшін төленетін комиссия сатудан алынатын пайданы жеңіп шығады, бұл саудагер үшін операцияны тиімсіз етеді. Кейбір кәсіпорындар қолма-қол ақша қолданылымы төмендеп бара жатқан қазіргі заманда да картамен төлемді қабылдамайды. Мұның себептері әртүрлі, соның ішінде шағын бизнестің салықтан қашуы да бар. 2019 жылы Ұлыбританияда тек қолма-қол ақшамен жасалған төлемдерден 35 миллиард фунт стерлинг салық түсім ретінде жоғалды. Шаштараздар, балық және картоп фри сататын дүкендер, қытай тағамдарын дайындау орындары, қара нарық және тіпті кейбір құрылыс алаңдары сияқты көптеген кәсіпорындар Ұлыбританияда қолма-қол ақшамен төлем жасаумен белгілі, яғни көп сомадағы ақша есептен шығып қалуы мүмкін.

Ангола

Ангола банктері ресми ереже бойынша тек бір маркадағы дебеттік карталарды ғана шығарады: Multicaixa, ол сонымен қатар банкоматтар мен POS терминалдарының жалғыз желісінің тауарлық атауы болып табылады.

Армения

АрCa (Армения картасы), Арменияда кең таралған ұлттық дебеттік (ArCa Debit және ArCa Classic) және кредиттік (ArCa Gold, ArCa Business, ArCA Platinum, ArCa Affinity және ArCa Co брендті) карталар жүйесі. 2000 жылы 17 ең ірі армян банкі құрған.

Австралия

Австралиядағы дебеттік карталар банкке байланысты әртүрлі атаулармен аталады: Австралия Коммонуэлс Банкі: Keycard; Westpac Banking Corporation: Handycard; Ұлттық Австралия Банкі: FlexiCard; ANZ Bank: Access card; Bendigo Bank: Easy Money card. Австралияда дебеттік карта арқылы төлем жасау әдетте EFTPOS деп аталады, ол өте танымал және 1980 жылдан бері қолданылып келеді. EFTPOS қолдауы бар карталар, картаны шығарған банкке қарамастан, барлық кредит карталарын қабылдайтын терминалдарда қабылданады, соның ішінде шетелдік банктер шығарған Maestro карталары және бұрын Коммонуэлс Банкі шығарған карталар. Көптеген бизнес оларды қабылдайды, барлығы 450 000 сату нүктесі терминалы бар. EFTPOS карталарын Giro Post жүйесіне қатысатын Australia Post бөлімшелерінде ақша салуға және алуға, сондай-ақ кейбір ірі сауда орындарында сатып алусыз ақша алуға болады, бұл банк филиалында жасалған транзакция сияқты, тіпті филиал жабық болса да мүмкін. Австралиядағы электрондық транзакциялар көбінесе Telstra Argent және Optus Transact Plus желісі арқылы өңделеді, бұл желі соңғы жылдары ескі Transcend желісін толықтай алмастырды. Көптеген алғашқы Keycard карталарын EFTPOS және банкоматтарда немесе банк бөлімшелерінде ғана пайдалануға болар еді, ал жаңа дебеттік карта жүйесі кредиттік карта сияқты жұмыс істейді, бірақ ол тек көрсетілген банк шотындағы қаражатты қолданады. Бұл жаңа жүйенің көптеген артықшылықтары бар, соның ішінде банктер арасындағы ақша аударудың екі-төрт күндік кешіктіруінсіз электрондық сатып алу мүмкіндігі. Австралияда электрондық несие картасымен транзакцияларды бекіту және дәстүрлі EFTPOS дебеттік картасын бекіту жүйелері қолданылады. Екеуінің арасындағы ең басты айырмашылық – EFTPOS транзакциялары жеке сәйкестендіру нөмірі (PIN) арқылы бекітіледі, ал несие картасымен транзакцияларды қосымша жабсырмасыз төлем механизмі арқылы бекітуге болады (200 доллардан астам сомада PIN қажет). Егер пайдаланушы дұрыс PIN-кодты үш рет қате енгізсе, карта кем дегенде 24 сағатқа бұғатталуы мүмкін, телефон арқылы қоңырау шалу немесе жаңа PIN-кодпен қайта белсендіру үшін филиалға бару қажет болады, саудагер картаны кесіп тастауы немесе банкомат жағдайында машинаның ішінде қалдыруы мүмкін, бұл жағдайда жаңа карта тапсыру қажет. Әдетте, несие картасымен жасалатын транзакциялардың шығынын саудагер төлейді, ал соңғы пайдаланушыға ешқандай төлем алынбайды (бірақ кейде 0,5–3% тұтынушы үстеме ақысы қолданылуы мүмкін), ал EFTPOS транзакциялары үшін банк тұтынушыға тиісті алымды тартады. Visa және MasterCard дебеттік карталарын енгізу және Резервтік банк EFTPOS және несие карталарының операторларының есеп айырысу ақысын реттеуі австралиялықтардың арасында несие карталарын қолданудың артуына және EFTPOS қолданылуының төмендеуіне әкелді. Алайда, есеп айырысу ақысын реттеу Visa немесе MasterCard атынан бөлшек саудагерлерге сауда қызметтерін ұсынатын банктерге қолма-қол ақша немесе EFTPOS орнына несие картасымен төлем қабылдау үшін қосымша ақы алуға тыйым салды.

Бахрейн

Бахрейнде дебеттік карталар Benefit банкаралық желісіне тиесілі. Дегенмен, Benefit басқа елдерде де, көбінесе ҒСҮ елдерінде қабылданады, бұл Сауд Арабиясының төлем желісі мен Кувейт KNET-іне ұқсас.

Бангладеш

Бангладеш 2023 жылдың 1 қарашасында "Taka Pay" атты алғашқы отандық карталық схемасын іске қосты. Осыған дейін банктер Visa, Mastercard, UnionPay сияқты халықаралық карталық жүйелерге тәуелді болды. Іске қосылған күнінен бастап 3 банк "Taka Pay" картасын шығаруда. Бұл банктер: Sonali Bank PLC, BRAC Bank PLC және The City Bank Limited. 5 банк (Dutch Bangla Bank Limited, Eastern Bank PLC, Islami Bank Bangladesh PLC, Mutual Trust Bank Limited және United Commercial Bank PLC) схемаға қосылды және жақын арада карталар шығара бастайды. Бангладеш Банкі барлық банктерді, мобильді қаржы қызметтерін ұсынушыларды және басқа да қаржы институттарын схемаға қосу жұмыстарын жүргізуде.

Бельгия

Бельгияда дебет карталары көптеген кәсіпорындарда, сондай-ақ көптеген қонақ үйлер мен мейрамханаларда кеңінен қабылданады. Кішкентай мейрамханалар немесе шағын сауда орындары көбінесе дебеттік карталарды немесе Payconiq жүйесін қабылдайды, бірақ әдетте несиелік карталарды қабылдамайды. Бельгияның барлық банктері банктік шот ашқан кезде дебет карталарын ұсынады. Әдетте, дебет карталарын ұлттық және ЕО банкоматтарында пайдалану тегін, тіпті олар картаны шығарған банкке тиесілі болмаса да. 2019 жылдан бері, кейбір банктер картаны шығарған банкке тиесілі емес банкоматтарды пайдаланғанда 50 центтен ақы алады. Бельгиядағы дебет карталары ұлттық Bancontact жүйесінің логотипімен және халықаралық дебет жүйесі Maestro-мен белгіленеді (қазіргі уақытта V Pay немесе Visa Electron карталарын шығаратын банктер жоқ, тіпті олар кеңінен қабылданса да). Maestro жүйесі көбінесе басқа елдерде төлемдер үшін қолданылады, бірақ бірнеше ұлттық карталық төлем қызметтері де Maestro жүйесін пайдаланады. Кейбір банктер Visa және MasterCard дебет карталарын да ұсынады, бірақ олар көбінесе онлайн банктерде болады.

Бразилия

Бразилияда дебеттік карталар cartão de débito (бірлік) немесе cartões de débito (көптік) деп аталады және 2008 жылы танымал болды. 2013 жылы 100 миллиондық бразилиялық дебеттік карта шығарылды. Дебеттік карталар 2000 жылдардың басында кең таралған чектерді ығыстырды. Бүгінде қаржы операцияларының көп бөлігі (мысалы, супермаркеттен азық-түлік сатып алу) дебеттік карталар арқылы жүзеге асырылады (және бұл жүйе Бразилияда қолма-қол ақшамен төлемдерді жылдам алмастыруда). Қазіргі кезде дебеттік картамен төлемдердің басым бөлігі карта мен ПИН комбинациясын пайдалана отырып жасалады, ал әрбір картада транзакция жасау үшін смарт-чип орнатылған. Бразилиядағы негізгі дебеттік карталар Visa (Electron карталарымен), Mastercard (Maestro карталарымен) және Elo болып табылады. «Төгіңіз төлеу» технологиясы Бразилияда кең таралды, картаңызды смарт-чиппен енгізіп, құпиянды терудің қажеті жоқ, жай ғана картаны төлем терминалына жақындатыңыз, ол дебеттік және кредиттік карталар үшін де жұмыс істейді. Samsung Pay, Google Pay және Apple Pay сияқты кейбір виртуалды әмияндарды сатып алу кезінде қолдануға болады, сізге тек ұялы телефоныңызды немесе сағатыңызды төлем терминалына жақындату жеткілікті. Әдетте, ПИН кодсыз төлеуге рұқсат етілген сома қауіпсіздік үшін төменгі деңгейде болады, бірақ күнделікті қажеттіліктер үшін өте ыңғайлы. Соңғы кезде кейбір банктердің (Itaú, Bradesco, Mercado Pago және Nubank сияқты) интернет-банкинг платформасында виртуалды карталар пайда болды. Олар сізге карта нөмірін, жарамдылық мерзімін және онлайн төлемдер үшін қолданылатын CVV кодын ұсынады. Сондай-ақ, 48 сағат ішінде ғана жұмыс істейтін уақытша виртуалды карта нөмірі де бар. Itaú банкінің мәлімдемесіне сәйкес, оны қауіпсіздік мақсатында беймәлім сайттарда сатып алу үшін пайдалануға болады, себебі деректердің жария болу жағдайында, ағып кеткен карта нөмірі жұмыс істемейді.

Болгария

Болгарияда дебеттік карталар дерлік барлық дүкендерде, сондай-ақ ірі қалалардағы қонақ үйлер мен мейрамханаларда қабылданады. Шағын мейрамханалар мен кішкентай дүкендер көбінесе тек қолма-қол ақшаны қабылдайды. Болгарияның барлық банктері банк шотын ашқан кезде дебеттік карта ұсынады, оған қызмет көрсету ақысы қосады. Болгарияда ең көп таралған карталар – байланыссыз төлемді қолдайтын (және Chip&PIN немесе магниттік жолақ пен PIN) Debit Mastercard және Visa Debit (біраз жыл бұрын Maestro және Visa Electron ең көп таралған болатын). Барлық POS терминалдары мен банкоматтар Visa, Visa Electron, Visa Debit, VPay, Mastercard, Debit Mastercard, Maestro және Bcard карталарын қабылдайды. Сонымен қатар, кейбір POS терминалдары мен банкоматтар Discover, American Express, Diners Club, JCB және UnionPay карталарын да қабылдайды. Болгариядағы POS терминалдарының басым бөлігі байланыссыз төлемдерді қолдайды. Болгарияда кредиттік карталар да кең таралған. Смартфондармен/сағаттармен POS терминалдары арқылы төлеу де жиі қолданылады.

Канада

Канадада Interac Direct Payment (IDP) деп аталатын бүкіл ел бойынша EFTPOS жүйесі бар. 1994 жылы қолданысқа енгізілгеннен бері IDP елдегі ең танымал төлем тәсіліне айналды. Бұрын дебеттік карталар 1970 жылдардың соңынан бастап банкоматтарды пайдалану үшін қолданылып келді, ал Саскачеван және Альбертадағы несиелік кооперативтер 1977 жылдың маусым айынан бастап алғашқы картаға негізделген, желілік банкоматтарды енгізді. Кез келген жерде несиелік картаны қабылдайтын жерде қолданылатын дебеттік карталар алғаш рет 1982 жылы Канадада Саскачеван несиелік кооперативтерімен таныстырылды. 1990 жылдардың басында Interac жүйесінің қауіпсіздігін, дәлдігін және мүмкіндігін бағалау үшін Канаданың ең ірі алты банкі арасында пилоттық жобалар жүргізілді. 1990 жылдардың соңында бөлшек саудагерлердің шамамен 50%-ы Interac-ты төлем құралы ретінде ұсынды. Көптеген шағын сауда орындары, мысалы кофеханалар сияқты бөлшек саудагерлер, жылдам қызмет көрсету үшін IDP ұсынуға қарсылық көрсетті. 2009 жылы бөлшек саудагерлердің 99%-ы IDP-ні төлемнің баламалы түрі ретінде ұсынады. Канадада дебеттік карта кейде "банк картасы" деп те аталады. Бұл банк шығарған клиенттік карта, ол ақша аудару, шот қалдығын тексеру, төлемдер жасау және т.б. сияқты банк шоттарына қол жеткізуді қамтамасыз етеді, сондай-ақ Interac желісіне қосылған сату операцияларын жүзеге асыруға мүмкіндік береді. 1994 жылы ұлттық деңгейде іске қосылғаннан бері Interac Direct Payment кеңінен таралды, сондықтан 2001 жылы Канадада қолма-қол ақшаға қарағанда дебеттік карталар арқылы көбірек операциялар жасалды. Бұл танымалдылықтың себептері екі негізгі факторға байланысты болуы мүмкін: қолма-қол ақша алып жүрудің ыңғайлылығы және желідегі банкоматтардың (АБМ) және тікелей төлем қабылдайтын сауда орындарының болуы. Дебеттік карталар сақталған құндық карталарға ұқсас, өйткені олар картаны шығарған банкке тиесілі белгілі бір соманы көрсетеді. Айырмашылығы, сақталған құндық карталар көбінесе анонимді болады және тек шығарушыда ғана қолданылады, ал дебеттік карталар әдетте жеке тұлғаның банк шотына байланысты және Interac желісінде кез келген жерде қолданылуы мүмкін. Канадада банк карталарын POS терминалдары мен банкоматтарда пайдалануға болады. Соңғы жылдары Interac Online енгізілді, бұл көптеген ірі канадалық банктердің клиенттеріне белгілі бір саудагерлермен онлайн төлем жасау үшін дебеттік карталарын пайдалануға мүмкіндік береді. Кейбір қаржы институттары өз клиенттеріне АҚШ-та NYCE желісінде дебеттік карталарын пайдалануға рұқсат береді. VISA кредит карталарын негізінен ұсынатын бірнеше канадалық қаржы институты, соның ішінде CIBC, RBC, Scotiabank және TD, Interac дебеттік картасына қосымша Visa Debit картасын шығарады, екі желілік брендті карталар (CIBC, Scotia және TD) арқылы немесе клиенттің қолданыстағы Interac дебеттік картасымен бірге қолданылатын "виртуалды" карта ретінде (RBC). Бұл клиенттерге Interlink желісін онлайн, телефон арқылы және халықаралық операциялар үшін, ал Plus желісін халықаралық банкоматтарда пайдалануға мүмкіндік береді, себебі Interac бұл жағдайларда жеткілікті қолдау көрсетпейді.

Канададағы тұтынушыларды қорғау

Канададағы тұтынушылар барлық дебеттік карта қызметтерін ұсынатын провайдерлер келіскен ерікті кодекспен қорғалады, ол – Тұтынушылар дебеттік карта қызметтері бойынша Канада кодексі (кейде «Дебеттік карта кодексі» деп аталады). Кодекс сақталуын Канаданың Қаржылық тұтынушылар агенттігі (FCAC) қадағалайды және тұтынушылардың шағымдарын қарастырады. FCAC веб-сайтында көрсетілгендей, 2005 жылы күшіне енген кодекске енгізілген өзгерістер қаржы институтына даулы операция үшін тұтынушының кінәлі екенін дәлелдеу міндетін жүктейді, сондай-ақ қаржы институты операцияны тергеп-тексеру кезінде шотты тоқтатып қою мерзімін шектейді.

Чили

Чилиде Redcompra (Сатып алу желісі) деп аталатын EFTPOS жүйесі бар, ол қазіргі уақытта ел бойынша кем дегенде 23 000 орналасқан жерде қолданылады. Бұл жүйе арқылы тауарларды ірі қалалардағы көптеген супермаркеттерде, сауда дүкендерінде, пабтар мен мейрамханаларда сатып алуға болады. Чили банктері Maestro, Visa Electron және Visa Debit карталарын шығарады.

Колумбия

Колумбияда Redeban Multicolor және Credibanco Visa деп аталатын жүйе бар, қазіргі уақытта ел бойынша кем дегенде 23 000 мекемеде қолданылады. Осы жүйе арқылы тауарларды ірі қалалардағы көптеген супермаркеттерде, бөлшек сауда дүкендерінде, пабтар мен мейрамханаларда сатып алуға болады. Колумбиялық дебеттік карталар: Maestro (PIN-кодты), Visa Electron (PIN-кодты), Visa Debit (кредиттік карта ретінде) және MasterCard Debit (кредиттік карта ретінде).

Дания

Даниялық Dankort дебеттік картасы Данияда кең таралған. Ол 1983 жылдың 1 қыркүйегінде енгізілді және бастапқы операциялар қағаз негізінде жүргізілгеніне қарамастан, Dankort тез арада кеңінен танылды. 1985 жылы алғашқы EFTPOS терминалдары енгізілді, ал 1985 жылы Dankort транзакцияларының саны алғаш рет 1 миллионнан асты. Бүгінде Dankort негізінен ұлттық Dankort-ты халықаралық танылған Visa-мен (жөн ғана "Visa/Dankort" картасы ретінде белгіленеді) біріктіретін Multicard түрінде шығарылады. 2008 жылдың қыркүйегінде 4 миллион карта шығарылды, оның ішінде 3 миллионы Visa/Dankort карталары болды. Сондай-ақ Visa Electron дебет картасы мен MasterCard картасын алу мүмкіндігі бар. 2007 жылы Dankort жүйесінің Дания операторы PBS (қазір Nets деп аталады) жалпы 737 миллион Dankort транзакциясын өңдеді. Олардың 4,5 миллионы бір ғана күннің ішінде - 21 желтоқсанда өңделген. Бұл қазіргі рекордтық көрсеткіш болып қала береді. 2007 жылдың соңында 3,9 миллион Dankort картасы болған. CB карталарының көпшілігі дебет карталары, дебет немесе кейінге қалдырылған дебет. CB карталарының 10%-дан азы несиелік карталар болды. Францияның банктері әдетте дебет карталары үшін жылдық алымдар алады (карты арқылы төлем жасау банктер үшін өте тиімді болғанымен), бірақ олар жеке клиенттерден чек кітапшалары немесе чектерді өңдеу үшін ақы алмайды (чектер банктер үшін өте қымбат болса да). Бұл теңгерімсіздік Францияда 1990 жылдардың басында чип пен ПИН-кодты дебеттік карталарды біржақты енгізуден басталады, ол кезде бұл технологияның құны қазіргіден әлдеқайда жоғары болды. Ұлыбритания мен АҚШ-та кездесетін кредиттік карталар Францияда сирек кездеседі және оған ең жақын эквивалент - кейінге қалдырылған дебеттік карта, ол қалыпты дебеттік карта сияқты жұмыс істейді, бірақ барлық сатып алу операциялары айдың соңына дейін кейінге қалдырылады, осылайша клиентке 1 мен 31 күн аралығында "пайызы жоқ" несие беріледі. Банктер кейінге қалдырылған дебеттік карта үшін көбірек ақы алады. Франциядағы дебеттік карталардың көпшілігі CB логотипімен таңбаланады, бұл бүкіл Францияда қабылдануға кепілдік береді. Банктердің көпшілігі қазір Visa немесе MasterCard маркалы карталарды шығарады, сондықтан карталар CB және Visa немесе Mastercard желілерінде де қабылданады. Францияда төлем карталары нақты брендіне қарамастан Carte Bleue ("көк карта") деп аталады. Carte Bleue 2010 жылы Visa сатып алған карта бренді болды, ол енді қолданылмайды. Сатып алынғанға дейін Carte Bleue-нің басты ерекшелігі Visa-мен келісімге келу болды, бұл карталарды екі желіде де пайдалануға мүмкіндік берді. Францияның көптеген шағын саудагерлері белгілі бір сомадан төмен транзакциялар үшін дебеттік карталарды қабылдаудан бас тартады, өйткені саудагерлердің банктері транзакция үшін алатын ең төменгі ақы. Дегенмен, дебет карталарын қолданудың артуына байланысты, шағын сома үшін дебет карталарын қабылдайтын саудагерлер саны артып келеді. Францияда саудагерлер дебет және несие карталарын ажыратпайды, сондықтан екеуі де бірдей қабылданады. Францияда сауда-саттыққа ең төменгі мөлшерді белгілеу заңды, бірақ саудагерлер оны анық көрсетулері керек. 2016 жылдың қаңтар айында Францияда барлық дебеттік карталардың 57,2% -ында байланыссыз төлем чипі болды. Бір транзакцияның ең жоғары сомасы бастапқыда 20 евроға белгіленді, ал барлық байланыссыз төлемдердің ең жоғары мөлшері күніне 50-100 евроны құрайды. Бір операцияға арналған лимит 2017 жылдың қазан айында 30 евроға дейін өсті. COVID-19 пандемиясына байланысты, бір транзакция бойынша лимит 2020 жылдың мамыр айында Франция үкіметі мен Еуропалық банктік биліктің талаптарымен сәйкес 50 евроға дейін көтерілді.

Жауапкершілік және электрондық карталар

Франция заңдарына сәйкес, банктер түпнұсқа картаның көшірмесімен жасалған кез келген операцияға және картасыз (телефон арқылы немесе интернетте) жасалған кез келген операцияға жауапты болады. Сондықтан, егер аталған шарттар орындалса, банктер карта иесіне кез келген алаяқтық операцияның құнын қайтаруға міндетті. Осылайша, карталық алаяқтықпен күрес банктер үшін маңыздырақ. Нәтижесінде, француз банктерінің веб-сайттары әдетте "e card" қызметін ("электрондық (банктік) карта") ұсынады, онда жаңа виртуалды карта жасалады және физикалық картамен байланыстырылады. Мұндай виртуалды картаны бір рет ғана және карта иесі белгілеген максималды сомаға қолдануға болады. Егер виртуалды картаның нөмірі ұсталса немесе күткеннен артық сома алуға тырысылса, операция тоқтатылады.

Германия

Германияда дебет картасымен төлем жүйесі бар, оны girocard деп атайды, ол әдетте V Pay немесе Maestro брендімен бірге, картаны шығарған банкке байланысты болады. Соңғы жылдары Visa Debit және Mastercard Debit карталары да жиі қолданылады. Тарихи тұрғыдан алғанда, EFTPOS танымал бола бастағанға дейін Eurocheque картасы арқылы мүмкіндіктер болған, бұл бастапқыда қағаз чектер үшін жасалған авторизациялық жүйе. Онда нақты чекке қол қоюдан өзге, клиенттер қауіпсіздік үшін картаны да көрсетуі керек болды. Бұл карталарды банкоматтарда және PIN-код енгізу арқылы карта арқылы электрондық ақша аудару үшін де пайдалануға болады. Қазір мұндай карталардың жалғыз қызметі осылар: Eurocheque жүйесі (брендпен бірге) 2002 жылы неміс маркасынан евроға ауысқанда тоқтатылды. 2005 жылдан бастап көптеген дүкендер мен жанармай құю станциялары EFTPOS терминалдарымен жабдықталған. Өңдеу комиссиясын бизнес иелері төлейді, сондықтан кейбірі 5 немесе 10 евродан аз сомадағы төлемдерді дебет картасымен қабылдамайды. Комиссия төлеуден жалтарған кәсіпкерлер көптеген жағдайда тікелей дебетті пайдаланады, ол электрондық тікелей дебет (Elektronisches Lastschriftverfahren, қысқартылған ELV) деп аталады. Сату нүктесі терминалы картадан банк коды мен шот нөмірін оқиды, бірақ Girocard желісі арқылы транзакцияны өңдеудің орнына, клиенттің төлемді мақұлдауы үшін қол қоятын форманы басып шығарады. Бірақ бұл әдіс желі арқылы тексеруді немесе төлем кепілдігін қамтамасыз етпейді. Сонымен қатар, клиенттер себеп көрсетпестен дебет ноталарын банкке қайтара алады. Бұл дегеніміз, ақша алушының алдану және төлем қабілетсіздігі тәуекелі бар. Кейбір кәсіпкерлер тәуекелді азайту үшін жеке тізімдерді пайдаланады немесе ірі сомадағы төлемдер үшін Girocard-қа ауысады. 2000 жыл шамасында Geldkarte ("ақша картасы") деп аталатын электрондық әмиян картасы енгізілді. Ол стандартты дебет картасының алдыңғы жағындағы смарт-карта чипін пайдаланады. Бұл чипке 200 евроға дейін салуға болады, және ол орташа және өте кішкентай төлемдерді жасауға арналған құрал ретінде жарнамаланды, тіпті бірнеше евро немесе центтік төлемдерге де қолданылады. Мұндағы басты фактор – банктер өңдеу комиссиясын алып тартпайды. Бірақ ол өнертапқыштар күткендей танымал болған жоқ. 2020 жылдан бастап бірнеше серіктес Geldkarte қабылдаудан бас тартты, ол енді шығарылмайды және жақын арада толығымен қолданудан шығарылады.

Гвинея-Бисау

"UEMOA" дегенді қараңыз.

Грекия

Грекияда 2015 жылы капитал бақылау шаралары енгізілгеннен кейін дебеттік карталарды пайдалану күрт өсті.

Гонконг

Гонконгтағы жинақ / ағымдағы шоттарға арналған банк карталарының көпшілігі EPS және UnionPay жүйелерімен жабдықталған, олар дебеттік карта ретінде жұмыс істейді және саудагерлерде тауарлар мен қызметтерді сатып алу үшін қолданылуы мүмкін, мұнда қаражат байланысты шоттан дереу алынады. EPS – Гонконгта ғана қолданылатын жүйе және саудагерлер мен мемлекеттік мекемелерде кеңінен қабылданады. Дегенмен, UnionPay карталары шетелде кеңінен қабылданатындықтан, тұтынушылар банк картасының UnionPay мүмкіндігін тікелей банк шотынан төлем жасау үшін пайдалана алады. Гонконгта Visa дебеттік карталары сирек кездеседі. Британдық банк компаниясы HSBC-нің еншілес компаниясы Hang Seng Bank-тың Enjoy картасы және американдық Citibank-тың ATM Visa картасы – Гонконгта қолжетімді Visa дебеттік карталарының екеуі. Гонконгта дебеттік карталарды пайдалану деңгейі салыстырмалы түрде төмен, себебі Гонконгта несие карталарының қолданылуы кең. 2017 жылдың бірінші тоқсанында айналымда 20 миллионға жуық несие картасы болды, бұл ересек халқының санынан 3 есе көп. Несие карталары арқылы 145 800 мың транзакция жасалса, дебеттік карталар арқылы 34 001 мың транзакция жасалды.

Венгрия

Венгрияда дебеттік карталар несие карталарынан гөрі әлдеқайда көп таралған және танымал. Көптеген венгрлер тіпті өздерінің дебеттік карталарын ("betéti kártya") қателікпен несие картасы ("hitelkártya") деп атайды. Дегенмен, ең көп қолданылатын тіркес – қарапайым банк картасы ("bankkártya").

Үндістан

2016 жылдың желтоқсан айында қазіргі үкімет ақша реформасын өткізгеннен кейін ақшасыз төлемдердің саны артып, қазір көптеген жерлерде карта төлеуге болады. Дебеттік карталар негізінен банкоматтарда қолданылды. RBI төлемдердің өңдеу ақысының қажеттілігі жоқ екенін жариялады, сондықтан транзакцияларға ешқандай төлем алынбайды. Үндістандық дебеттік және кредиттік карта пайдаланушыларының шамамен жартысы Rupay картасын қолданады. Кейбір үндістандық банктер Visa дебеттік карталарын шығарады, ал кейбір банктер (SBI және Citibank India сияқты) Maestro карталарын да шығарады. Дебеттік карта арқылы жасалатын төлемдер Үндістанда және шетелде Rupay, Visa немесе MasterCard желілері арқылы, тікелей банк арқылы емес, жүзеге асырылады. Ұлттық төлемдер корпорациясы (NPCI) RuPay деп аталатын жаңа картаны ұсынды. Бұл Сингапурдың NETS және Қытайдың UnionPay карталарына ұқсас. Үндістанда COVID-19 жұқтырғандардың саны артып келе жатқандықтан, банктер байланыссыз төлемдерге, мысалы байланыссыз дебеттік картаға, байланыссыз кредиттік картаға және байланыссыз алдын ала төленген картаға көшті. Әлеуметтік арақашықтық сақтау және карантин шараларының нәтижесінде төлем тәсілдері Үндістанда күрт өзгеріп жатыр, адамдар қолма-қол ақшадан гөрі цифрлық төлемдерді көбірек пайдаланады.

Индонезия

Индонезиялық дебеттік карталарды шығаратын шетелдік брендтерге Visa, Maestro, MasterCard және MEPS кіреді. Индонезияда қызмет ететін жергілікті дебеттік карталар желілеріне Debit BCA (және оның Prima желісіне сәйкес Prima Debit) және Mandiri Debit жатады.

Ирак

Ирактың екі ірі мемлекеттік банкі – Рафидаин Банкі мен Рашид Банкі, Ирак Электрондық Төлемдер Жүйесімен (IEPS) бірлесіп, "Халықаралық Ақылды Карта" компаниясын құрды. Бұл компания 2008 жылдан бері "Qi Card" деп аталатын ұлттық кредит картасын әзірлеп, шығарып келеді. Компанияның веб-сайтында былай делінген: "Qi Card шешімінің алғашқы іске қосылғаннан кейін екі жыл ішінде 1,6 миллион карта иесіне қол жеткіздік, 2010 жылдың соңына дейін 2 миллион карта шығаруға мүмкіндігіміз бар. Ай сайын шамамен 100 000 картаны шығару – Qi Card шешімінің үлкен табысының дәлелі. Бұған параллель, 2015 жылға дейін 30 мыңға жуық сауда нүктелері желісі арқылы бөлшек сауда дүкендеріне кеңейту жоспарлануда".

Қазіргі жүйе (2022 жылдың желтоқсаны)

Ирландиядағы барлық дебеттік карталар тек чип пен ПИН кодымен жұмыс істейді. Нарықта Visa Debit карталары басым, Ирландиядағы "Үш үздік" банк – Allied Irish Banks, Bank of Ireland және Permanent TSB Visa Debit-ті пайдаланады, сондай-ақ нарықтан шығып бара жатқан Ulster Bank та. Басқа қаржы институттары, мысалы EBS, An Post Money және кейбір несие одақтары Mastercard Debit карталарын қолданады, KBC банкі де дебеттік карталарын ұсынады. 2 миллионнан астам абоненты бар Revolut, Mastercard және Visa Debit карталарының арасында таңдау жасау мүмкіндігін ұсынады. Ирландиялық дебеттік карталар көбінесе көп функциялы болып келеді және банкомат картасының мүмкіндіктерін біріктіреді. Кейбір банктер осал немесе егде жастағы клиенттерге тек қана сұраныс бойынша банкомат картасын ұсынады. Бұл практика сирек кездеседі және әрбір жағдай жеке қарастырылады. Онлайн сатып алулар үшін карталар банк мобилді қосымшасымен бірге, Еуроодақтың Төлем қызметтері туралы директивасының (PSD2) талаптарына сәйкес, күшті клиенттің аутентификациясымен қолданылады. Көптеген ирландиялық дебеттік карталар 50 евроға дейінгі сатып алулар үшін жақындату арқылы төлем жасау мүмкіндігіне ие және тиісті белгімен белгіленген. Бұрынғы лимит 30 евро болған, бірақ COVID-19 пандемиясының салдарынан қолма-қол ақшамен жұмысты азайту және картамен төлемдерді көбейту үшін 50 евроға дейін арттырылды. Кейбір банктер, мысалы AIB, 18 жасқа толмағандар сияқты белгілі бір шот иелеріне жақындату арқылы төлем жасау мүмкіндігін ұсынбайды. 3-5 жақындату транзакциясынан кейін банк карта пайдаланушыдан чип пен ПИН коды арқылы аутентификация үшін ПИН-код енгізуді сұрайды. Apple Pay және Google Pay көптеген сауда орындарында жақындату арқылы төлем жасау әдісі ретінде қолдауға ие, себебі олар бірдей технологияны пайдаланады. Алайда, құрылғы пайдаланушыны сәйкестендіргендіктен, сатып алу сомасына шектеу қойылмайды. Кейбір жағдайларда 500 евро сияқты сомаға шектеулер қойылуы мүмкін, бірақ бұл қауіпсіздік мақсатынан гөрі саудагердің техникалық шектеулеріне байланысты болуы мүмкін. Карталар көбінесе онлайн режимінде өңделеді, бірақ картаны шығарған банк белгілеген ережелерге байланысты кейбір карталар офлайн режимінде де өңделуі мүмкін. Көптеген карта эмитенттері сыйлық карталары/ваучерлер ретінде немесе онлайн қауіпсіздік пен анонимділікті арттыру үшін, мысалы CleverCards сияқты, алдын ала төленген дебеттік карталар шоттарын ұсынады. Олар бір реттік немесе қайта толтырылатын болуы мүмкін және көбінесе MasterCard таңбасымен белгіленген. One4All ваучерлері, әсіресе компаниялар қызметкерлеріне Рождествода сыйлайтын танымал ваучер, алдын ала төленген дебеттік картаның тағы бір түрі. Алайда, бұл төлем әдісі ретінде One4All карталарын қабылдауды таңдаған және Visa немесе Mastercard таңбасымен белгіленбеген сауда орындарымен шектеледі.

Бұрынғы жүйе (2014 жылғы 28 ақпаннан бастап қолданылмайды)

1996 жылы ирланд банктері көп жылдар бойы қолданылып келген банкоматтар мен чек кепілді карталары жүйесін кеңейту мақсатында Laser жүйесін іске қосты. Қызмет енгізілгеннен кейін, банкомат, чек және дебеттік картаның мүмкіндіктерін біріктіретін, сондай-ақ MasterCard Cirrus немесе Visa Plus арқылы халықаралық банкоматтарды және кейде British Link банкомат жүйесі арқылы төлемдер жасау мүмкін болды. Оның функционалдығы британдық Switch картасына ұқсас еді. Жүйе алғашқыда «сырғытып, қолтаңба қою» принципімен жұмыс істейтін карта ретінде іске қосылды және Ирландияда несие картасы сияқты қолданылуы мүмкін болды, стандартты карта терминалдарымен (онлайн немесе оффлайн, бірақ көбінесе онлайн өңделеді) үйлесімді болды. Оны карта иесінің қатысуынсыз телефон, пошта немесе интернет арқылы, сондай-ақ үлестік төлемдерді өңдеу үшін де пайдалануға болады. Laser сонымен қатар «ақша қайтару» қызметін ұсынды, яғни клиенттер саудагерлерден (мүмкіндігі болса) транзакциясымен бірге ақша сұрай алатын еді. Бұл қызмет саудагерлерге кассадағы ақша мөлшерін азайтуға және тұтынушыларға банкоматтарды пайдалану қажеттілігінен құтылуға мүмкіндік берді. 2002 жылы Laser Еуропадағы басқа несиелік және дебеттік карталармен бірдей EMV «Чип және ПИН» қауіпсіздік стандартын қабылдады. 2005 жылы кейбір банктер клиенттерге Maestro логотипімен бірге шығарылған Laser карталарын ұсынды. Бұл оларды шетелдегі POS терминалдарында пайдалануға мүмкіндік берді, бірақ интернет-төлемдер көбінесе Laser-ді қабылдайтын сайттармен шектелді. 2006 жылдан бастап ирланд банктері Laser жүйесін бірте-бірте халықаралық жүйелермен, негізінен Visa Debit-пен алмастыра бастады. 2014 жылдың 28 ақпанына дейін Laser Card жүйесі толыққанды тоқтатылды және енді саудагерлерде қабылданбайды.

Израиль

Израильдегі банк карталары жүйесі жаңадан келгендерге қысыңқырау болуы мүмкін, себебі ол әртүрлі карта түрлерінен алынған мүмкіндіктердің жиынтығынан тұрады. Кредиттік карта деп аталатын нәрсе көбінесе байланысты банктің ағымдағы шотындағы кейінге шегіліп алынатын дебеттік карта болып табылады. Бұл Израильдегі ең көп таралған карта түрі, Франциядағы жағдайға ұқсас, бірақ «дебеттік карта» термині жиі қолданылмайды. Барлық карталар дерлік cartis ashrai (כרטיס אשראי) деп аталады, яғни «кредиттік карта», бұл термин картаның нақты сипаттамасына сәйкес келмеуі мүмкін. Оның басты ерекшелігі – байланысты банк шотына тікелей байланыс (әдетте осы шот арқылы шығарылады), ал картада жасалған барлық операциялардың сомасы ай сайын белгілі бір күні банк шотынан толығымен шегіліп алынады, қалдық соманы кейінге жылдыру мүмкіндігі жоқ. Шындығында, кейбір операциялар (мысалы, онлайн және/немесе шетел валютасындағы) операция жасалған сәтте тікелей байланысты банк шотынан шегіліп алынуы мүмкін. Мұндай шектеулі несие клиенттің банктегі активтері мен сенімділігіне байланысты беріледі, оны кредит картасы компаниясы емес, банк береді. Карта әдетте банкоматтан дереу ақша алуға және шот балансын тексеруге (дебеттік карталар сияқты), саудагерлер ұсынатын (Бразилияда да қолданылады) үстеме төлемсіз бөліп төлеуге, пайызы бар бөліп төлеу жоспарларына/кейінге шегіліп алынатын төлемге/айналымдық несиеге мүмкіндік береді, бұл операция жасалған жерде белгілі бір мәмілеге қатысты (эмитент бергендіктен, пайыз алынады), сондай-ақ несиелерді қоса алғанда, автоматтандырылған/сұрау бойынша несие схемаларының әртүрлі түрлеріне мүмкіндік береді, олардың кейбіреулері айналымдық несиеге немесе кейбір кредит карталары ұсынатын ұзартылған төлем опцияларына ұқсас. Осылайша, «нағыз» дебеттік карта 1994 жылдан бері қолданыста болғанымен, Израильде кеңінен таралмаған. Оны Израильдегі екі кредит компаниясы ұсынады: бірі – «Израильдік кредит карталары» (ICC), «CAL» деп белгіленеді (иврит тіліндегі аббревиатурасынан жасалған), ол оны тек Израильде жарамды Visa Electron картасы түрінде шығарады. Ол негізінен Израиль поштасы (пошта бөлімшесі) банкі арқылы ұсынылады (заң бойынша, ешқандай кредит ұсынуға құқығы жоқ) немесе оның негізгі иесі – Израиль Дисконт Банкі арқылы ұсынылады (онда ол «Discount Money Key» картасы ретінде таңбаланады). Бұл брендті Израиль Дисконт Банкінің дебеттік картасы Visa Electron немесе MasterCard Debit карталары ретінде бүкіл әлемде жарамды карта ретінде ұсынылады. Екінші және көбірек таралған дебеттік картаны «Isracard» консорциумы өзінің серіктес банктеріне ұсынады және «Direct» брендімен таныстырады. Ол тек Израильде, өзінің жергілікті жеке брендімен «Isracard Direct» (2002 жылға дейін «Electro Cheque» деп аталған, ал жергілікті бренд Isracard көбінесе тек жергілікті пайдалану үшін MasterCard ретінде қарастырылады) ретінде жарамды. 2006 жылдан бері Isracard халықаралық нұсқасын да ұсынады, ол «MasterCard Direct» брендімен, бірақ одан аз таралған. Бұл екі дебеттік карта брендтері Израильде оффлайн режимінде жұмыс істейді (яғни операция несие карталары жүйесі арқылы жүзеге асырылады және ресми түрде карта иесінің шотынан бірнеше күннен кейін ғана шегіліп алынады, бірақ ағымдағы шотта дереу көрініс табады). 2014 жылы Isracard Direct картасы (тек Израильде жарамды нұсқасы) Isracash ретінде қайта іске қосылды, бірақ бұрынғы суббренд әлі де сатылуда және ICC Visa Electron-ды Израиль поштасы банкінің дебеттік картасы ретінде алмастырды. Жалпы алғанда, банктер жаңа клиенттеріне кейінге шегіліп алынатын дебеттік карталарды үнемі ұсынады, ал «нағыз» дебеттік карталар көбінесе кредит ала алмайтындарға ғана ұсынылады. Соңғылары орташа тұтынушы үшін тартымды емес, себебі олар кредит компаниясынан ай сайынғы төлемді және әр күндік дебет үшін банктік шоттан төлемді талап етеді. Isracard Direct ICC Visa Electron дебеттік картасына қарағанда әлдеқайда таралған. Негізінен Visa карталарын шығаратын банктер өз клиенттеріне Visa Electron кейінге шегіліп алынатын дебеттік карталарының (Visa Basic немесе Visa Classic деп аталады) электрондық пайдалануын ұсынады, тек уәкілетті операцияларды ғана талап етеді, кейде тіпті айналымдық несие картасы түрінде. Израильде кредит/дебет карталарымен жасалатын операциялар PIN-кодты қажет етпейді (банкоматтан басқа), және EMV чипі бар смарт-карталар соңғы жылдары ғана шығарыла бастады, Израиль Банкі 2013 жылы банктер мен кредит карта компанияларына клиенттерді 3,5 жыл ішінде EMV қауіпсіздік стандарты бар кредит карталарына ауыстыруды тапсырды.

Италия

Дебеттік карталар Италияда кең таралған. Классикалық және алдын ала төленген карталардың екеуі де бар. Италияда екі банктер аралық желі бар: Bancomat және PagoBancomat. Bancomat – қолма-қол ақша алу жүйесінің коммерциялық таңбасы, ал PagoBancomat – POS транзакциялары үшін қолданылады. Бүгінде көптеген дебеттік карталар Visa немесе Mastercard жүйесін пайдаланады, көбінесе Bancomat/PagoBancomat жүйесімен бірге. Poste Italiane ұлттық пошта қызметі ұсынатын дебеттік және алдын ала төленген карталар үшін тағы бір ұлттық жүйе бар – Postamat, ол негізінен пошта бөлімшелеріндегі банкоматтарда қолма-қол ақша алуға қолданылады.

Жапония

Жапонияда адамдар көбінесе қолма-қол ақша карталарын (キャッシュカード) дебеттік карта ретінде пайдаланады. Бұл карталардың дебеттік мүмкіндігі әдетте J Debit (ジェイデビット) деп аталады, бірақ тек белгілі бір банктердің қолма-қол ақша карталарын ғана қолдануға болады. Кэш-картаның мөлшері Visa/MasterCard картасымен бірдей. Төлем жасағанда пайдаланушы төрт таңбалы PIN-кодын енгізуі қажет. J Debit 2000 жылдың 6 наурызында Жапонияда қолданысқа енгізілді. Дегенмен, J Debit содан бері аса танымал болған жоқ. Suruga Bank 2006 жылы Жапониядағы алғашқы Visa Debit қызметін ұсынды. Rakuten Bank, бұрын Ebank деп белгілі болған, Visa дебеттік картасын ұсынады. Resona Bank және The Bank of Tokyo Mitsubishi UFJ банктері де Visa таңбалы дебеттік карта ұсынады.

Кувейт

Кувейтте барлық банктер шот иелеріне дебеттік карта ұсынады. Бұл карта KNET деп белгіленеді, ол Кувейттегі орталық жүйе. KNET картасы арқылы жасалатын операциялар клиенттер де, саудагерлер де үшін тегін, сондықтан KNET дебеттік карталары кішкентай сомадағы төлемдер үшін де қолданылады. KNET карталары көбінесе Maestro немесе Visa Electron брендімен шығарылады, бұл осы төлем жүйелерін қолдайтын кез келген терминалда Кувейттен тыс жерде де сол картаны пайдалануға мүмкіндік береді.

Малайзия

Малайзияда жергілікті дебеттік карталар желісін Малайзияның электрондық клиринг корпорациясы (MyClear) басқарады, ол 2008 жылы MEPS-тен осы жүйені қабылдаған. Малайзиядағы жергілікті дебеттік картаның жаңа атауы – MyDebit, бұрын ол bankcard немесе e debit деп белгілі болған. Малайзиядағы дебеттік карталар енді комбинациялық түрде шығарылады, яғни картада жергілікті дебеттік карта төлем жүйесімен қатар халықаралық жүйе (Visa немесе MasterCard) де бар. Visa немесе MasterCard-пен жаңадан шығарылған барлық MyDebit комбо карталары байланыссыз төлем мүмкіндігімен жабдықталған. Бұл карта сонымен қатар банкомат картасы ретінде қолма-қол ақша алуға да қолданылады.

Мали

"UEMOA" дегенді қараңыз.

Мексика

Мексикада көптеген компаниялар қызметкерлерінің жалақысын ақша немесе чек арқылы төлеудің орнына, жалақы картасы (tarjeta de nómina) деп аталатын дебеттік картаға түсіреді. Бұл әдіс көптеген жерлерде дәстүрлі төлем түрлерімен салыстырғанда қауіпсіздігі жоғары болғандықтан артықшылыққа ие.

Нидерланды

Нидерландыда EFTPOS қолдануы жеке сәйкестендіру нөмірін (PIN) пайдаланудан туындаған «pinnen (pinning)» терминімен белгілі. PIN-кодтар банкомат арқылы жасалатын операциялар үшін де қолданылады, және көптеген адамдар бұл терминнің EFTPOS-тың маркетингтік таңбасы ретінде енгізілгенін білсе де, оларды жиі алмастырып қолданады. Жүйе 1987 жылы іске қосылды, ал 2010 жылы ел бойынша 258 585 терминал болды, оның ішінде жеткізу қызметтері мен базарларда қолданылатын мобильді терминалдар да бар. Барлық банктер ағымдағы шоттармен бірге EFTPOS жүйесіне сәйкес келетін дебеттік карта ұсынады. PIN арқылы жасалатын операциялар әдетте клиент үшін тегін, бірақ сатушыдан әр операция үшін және ай сайынғы төлем алынады. Equens, барлық ірі банктер мүше болып табылатын бірлестік, жүйені басқарады және 2005 жылдың тамызына дейін оған қызмет ақысын өндірді. Монополияға қарсы заң бұзушылық туралы айыптауларға жауап ретінде, ол келісімшарттық міндеттемелерді өз мүше банктеріне жүктеді, олар қазір бәсекелестік шарттар ұсынады. Жүйе Нидерландыдағы төлем жүйелеріне қол жеткізуді үйлестіру үшін арнайы құрылған Currence атты банк бірлестігі арқылы ұйымдастырылған. Equens-тің заңдық алдыңғысы Interpay 2004 жылы 47 миллион еуро айыппұл төледі, бірақ кейіннен айыппұл алынып тасталды, ал банктерге қатысты айыппұл 17 миллионнан 14 миллион еуроға дейін төмендетілді. Әр операция үшін алымдар көлемге байланысты 5–10 цент аралығында құрайды. Нидерландыда кредиттік карталарды пайдалану деңгейі өте төмен, және көптеген кредиттік карталарды EFTPOS жүйесімен қолдануға болмайды немесе клиенттен жоғары комиссия алынады. Дебеттік карталарды көбінесе, бірақ әрқашан емес, EFTPOS үшін Еуроодақтың барлық елдерінде пайдалануға болады. Көптеген дебеттік карталар Mastercard Maestro карталары болып табылады. Visa-ның V Pay карталары да көптеген орындарда қабылданады. 2011 жылы дебеттік карталарды пайдалану арқылы жасалған төлемдердің көлемі 83 миллиард еуроға жетті, ал қолма-қол ақшамен төлемдер 51 миллиард еуроға төмендеді, ал кредиттік карталармен төлемдер 5 миллиард еуроны құрады. Электрондық әмияндар (Chipknip деп аталады) 1996 жылы енгізілді, бірақ кеңінен танымал болған жоқ. Бұл жүйе 2014 жылдың соңында тоқтатылды.

Жаңа Зеландия

Жаңа Зеландияда EFTPOS (сату нүктесінде электрондық ақша аударымы) кеңінен танымал. 2006 жылы бөлшек саудадағы барлық операциялардың 70 пайызы EFTPOS арқылы жасалды, орташа есеппен бір адамға 306 EFTPOS операциясы тіркелді. Осыдан бөлек, 125 000 EFTPOS терминалы қолданыста болды (әр 30 адамға бір терминал), ал айналымдағы EFTPOS карталарының саны 5,1 миллионды құрады (адам басына 1,27). Жүйе саудагердің клиенттің картасын оқуымен (немесе енгізуімен) және сатып алынатын тауардың сомасын енгізуімен жұмыс істейді. EFTPOS интеграцияланған сату нүктелері жүйелері көбінесе сатып алу сомасын терминалға жібереді, ал клиент өзінің картасын оқиды. Содан кейін клиент пайдалануға ниетті шотты таңдайды: ағымдағы/шектік (CHQ), жинақ (SAV) немесе кредиттік карта (CRD), сосын PIN-кодын енгізеді. Терминал EFTPOS желісімен және банкпен байланысып, қысқа уақыттан кейін транзакция мақұлданады (немесе қабылданбайды) және түбіртек басылады. EFTPOS жүйесі кредиттік карталар үшін де қолданылады, мұнда клиент кредиттік картаны таңдап, PIN-кодын енгізеді немесе PIN-коды жоқ ескі кредиттік карталар үшін «OK» түймесін басып, қолтаңбасымен сәйкестік арқылы растайды. Бүгінгі күні тұрақты EFTPOS терминалдары EFTPOS желісімен байланысу үшін интернет байланысын пайдаланады, бірақ кейбір кәсіпорындар арнайы телефон желілерін немесе саудагердің дауыстық желісін бөлісіп (әсіресе шағын кәсіпорындарда) қоғамдық телефон желісін пайдаланады. Көптеген сауда орындарында EFTPOS мүмкіндігі бар, сондықтан EFTPOS қызметі жоқ сауда орындары осы фактіні жарнамалауға мәжбүр. Сонымен қатар, такси жүргізушілері, сатушылар және пицца жеткізушілер сияқты көшпелі қызмет көрсететін операторлардың саны артып келеді, олар көшпелі EFTPOS жүйелерін пайдаланады. Жүйе екі негізгі желіден тұрады: VeriFone-ге тиесілі EFTPOS NZ және Paymark Limited (бұрынғы Electronic Transaction Services Limited), ол ANZ Bank New Zealand, ASB Bank, Westpac және Bank of New Zealand-ға тиесілі. Екі желі де өзара байланысқан, жоғары деңгейдегі және қауіпсіз, әсіресе Рождествоға дейінгі қарбалас кезеңдерде транзакциялардың үлкен көлемін өңдей алады: 2012 жылдың 24 желтоқсанында Paymark желісі сағат 12:00-ден 13:00-ге дейін секунд сайын орташа есеппен 132 транзакцияны тіркеді. Желідегі ақаулар сирек кездеседі, бірақ олар орын алған жағдайда бизнестің жұмысында үлкен бұзылыстарға, кешігулерге және кіріс жоғалтуға әкеледі. EFTPOS қызметін пайдалану үшін банктерден алым талап етілуі мүмкін. Көптеген жастар шоттары (Жаңа Зеландияның көптеген банктерінен EFTPOS картасын алу үшін ең төменгі жас 13 жас) және электрондық транзакция шоттарының саны артып келеді, олар электрондық транзакциялар үшін алым алмайды, яғни жас буын үшін EFTPOS пайдалануы кеңінен таралған, нәтижесінде қолма-қол ақшаны пайдалану азайып барады. Әдетте саудагерлер транзакциялар үшін алым төлемейді, олар тек жабдықты жалға алу үшін төлейді. Жаңа Зеландияның жақсы дамыған EFTPOS жүйесінің кемшіліктерінің бірі – ол шетелдік жүйелермен үйлесімсіз және бетпе-бет емес транзакцияларды қолдамайды. Осыған байланысты көптеген банктер 2005 жылдан бастап Maestro және Visa Debit сияқты халықаралық дебеттік карталарды енгізді, олар Жаңа Зеландияның EFTPOS жүйесінде, сондай-ақ онлайн және шетелде жұмыс істейді.

Нигерия

Нигериялықтардың көптегені дебеттік карталарды банкомат карталары ретінде қарастырады, себебі олар банкоматтан тікелей ақша алуға мүмкіндік береді. Нигерияның Орталық банкі мәліметінше, дебеттік карталар жинақ немесе ағымдағы шоты бар клиенттерге беріледі. Нигерияда дебеттік картаның үш негізгі түрі бар: MasterCard, Verve және Visa картасы. Бұл дебеттік карта компаниялары Нигерияда Naira MasterCard platinum, Visa Debit (екі валюталы), GTCrea8 Card, SKS Teen Card сияқты қосымша қызметтер ұсынады. Барлық қызметтер сіздің банктеріңізге байланысты.

Филиппин

Филиппинде барлық үш ұлттық банкомат желілерінің консорциумы тікелей PIN-кодты дебеттік карталарды ұсынады. Бұл мүмкіндік алғаш рет 1987 жылы Express Payment System (EPS) жүйесімен ұсынылды, одан кейін 1993 жылы Megalink жүйесі Paylink қызметімен, ал 1994 жылы BancNet жүйесі сату орындарында төлем қабылдау терминалдарымен (Point of Sale) ұсынды. EPS – қызметті 1987 жылы Филиппин аралдары банкінің атынан іске қосқан алғашқы провайдер болды. Кейіннен 2005 жылдың соңында EPS қызметі басқа Expressnet мүшелеріне: Banco de Oro және Land Bank of the Philippines банктеріне де таратылды. Қазіргі таңдағыда олар карта иелері үшін 10 000 терминалды пайдаланады. Megalink жүйесі 1993 жылы Paylink EFTPOS жүйесін іске қосты. Терминалдарды қызмет көрсетуді консорциум атынан Equitable Card Network жүзеге асырады. Қызмет 2000 терминалда қолжетімді, олардың көп бөлігі Метро Манила қаласында орналасқан. BancNet жүйесі 1994 жылы елдегі алғашқы консорциумдық EFTPOS қызметі ретінде сату орындарында төлем қабылдау жүйесін енгізді. Бұл қызмет Филиппиннің 1400-ден астам қалаларында, соның ішінде екінші және үшінші дәрежедегі муниципалитеттерде қолжетімді. 2005 жылы BancNet Қытайдағы жалғыз банкомат желісі операторы China UnionPay үшін жергілікті шлюз ретінде қызмет ету туралы келісімге қол қойды. Бұл шара Қытайдың шамамен 1 миллиард банкомат карта иесіне BancNet банкоматтары мен EFTPOS терминалдарынан барлық қатысушы саудагерлерде пайдалануға мүмкіндік береді. Visa дебеттік карталарын Union Bank of the Philippines (e Wallet & eon), Chinatrust, Equicom Savings Bank (Key Card & Cash Card), Banco de Oro, HSBC, HSBC Savings Bank, Sterling Bank of Asia (Visa ShopNPay алдын ала төленген және дебеттік карталары) және EastWest Bank банктері шығарады. Union Bank of the Philippines, EastWest Visa Debit Card, Equicom Savings Bank және Sterling Bank of Asia EMV карталарын интернеттегі сатып алулар үшін де пайдалануға болады. Sterling Bank of Asia EMV чипі бар Visa карталарының алғашқы партиясын шығарды. MasterCard дебеттік карталарын Banco de Oro, Security Bank (Cashlink & Cash Card) және Banco de Oro банктерімен байланысты Smart Communications (Smart Money) шығарады. MasterCard Electronic карталарын BPI (Express Cash) және Security Bank (CashLink Plus) банктері шығарады. Бастапқыда Филиппиндегі барлық Visa және MasterCard дебеттік карталары бедерлі болмады және оларға "Тек электрондық пайдалану үшін" (Visa/MasterCard) немесе "Тек MasterCard Electronic қабылданған жерде жарамды" (MasterCard Electronic) деген белгілер қойылды. Алайда, EastWest Bank "Тек электрондық пайдалану үшін" деген белгісі жоқ бедерлі Visa дебеттік карталарын ұсына бастады. Басқа банктердің Paypass Debit MasterCard карталарында да "Тек электрондық пайдалану үшін" деген белгісі жоқ бедерлі таңбалар бар. Кейбір банктер шығарған несие карталарынан айырмашылығы, бұл Visa және MasterCard дебеттік карталарында EMV чипі жоқ, сондықтан оларды машиналар тек қана сүрту арқылы оқи алады. 2016 жылдың 21 наурызынан бастап BDO EMV чипі бар Debit MasterCard жиынтығын шығара бастады және бұл мүмкіндікті алғашқы филиппин банкі іске қосты. Бұл – ЕОБ-ның елдегі EMV технологиясына көшу процесін бақылауына жауап ретінде жасалды. 2017 жылға қарай елдегі барлық дебеттік карталарда EMV чипі болуы тиіс.

Польша

Польшада алғашқы электрондық төлем жүйесін Orbis компаниясы іске қосты, ол кейін 1991 жылы PolCard компаниясына өзгертілді (ол өз карталарын да шығарды), ал кейін бұл жүйені First Data Poland Holding SA сатып алды. 1990 жылдардың ортасында Visa, MasterCard және бедерсіз Visa Electron немесе Maestro сияқты халықаралық брендтер енгізілді. Visa Electron және Maestro стандартты дебеттік карталар ретінде жұмыс істейді: транзакциялар дереу есептен шығарылады, бірақ кейбір жағдайларда транзакция біршама кешіктіріліп (сағаттап, тіпті бір күнге дейін) өңделуі мүмкін. Бұл карталарда кредиттік карталарға тән мүмкіндіктер жоқ. 2000 жылдардың соңында жақындату технологиясы бар карталар пайда бола бастады. Алғаш қолданылған технология MasterCard PayPass болды, содан кейін Visa-ның payWave қосылды. Бұл төлем әдісі қазір кең таралған және көбінесе барлық жерде қабылданады. Күнделікті қолдануда бұл төлем әдісі әдетте Paypass деп аталады. Польшадағы көбінесе барлық кәсіпкерлер дебеттік және кредиттік карталарды қабылдайды. 2010 жылдардың ортасында польшалық банктер бедерсіз карталарды бедерлі электрондық карталармен, мысалы Debit MasterCard және Visa Debit, алмастыра бастады, бұл клиенттерге кредиттік картаның барлық мүмкіндіктеріне ие карта алуға мүмкіндік берді (кредиттік карталар Польшада кең таралмаған). Сондай-ақ, кейбір банктерде клиенттерге дебеттік карталарды онлайн тапсырыс беруге мүмкіндік беретін идентификация жүйесі жоқ.

Португалия

Португалияда дебеттік карталар көбінесе барлық жерде қабылданады: банкоматтарда, дүкендерде және тағы басқалары. Ең көп қабылданатындары Visa және MasterCard, немесе бедері жоқ Visa Electron немесе Maestro. Интернеттегі төлемдер үшін дебеттік карталарды қолдану қауіпсіз болмағандықтан аударымдарға болмайды, сондықтан банктер алдын ала тіркелген және қауіпсіз «MBnet» жүйесін пайдалануды ұсынады, ол алдын ала белгіленген несие лимитімен виртуалды карта жасайды. Барлық карта жүйесі Португалия банктерінің барлық ережелерді және байланыс процестерін тиімді басқару үшін құрған SIBS институтымен реттеледі. SIBS акционерлері – Португалияда қызмет ететін барлық 27 банк.

Ресей

Visa, MasterCard және American Express-тен басқа, кейбір жергілікті төлем жүйелері бар, олар көбінесе смарт-карта технологиясына негізделген. Сберкарта. Бұл төлем жүйесі 1995–1996 жылдары Сбербанк тарапынан құрылған. Ол BGS Smartcard Systems AG смарт-карта технологиясын, яғни DUET-ті пайдаланады. Сбербанк 1990 жылға дейін Кеңес Одағындағы жалғыз бөлшек банкі болды. Факты бойынша, бұл Сбербанк төлем жүйесі. Золотая Корона. Бұл карта бренді 1994 жылы құрылған. Zolotaya Korona CFT технологиясына негізделген. STB картасы. Бұл карта классикалық магниттік жолақ технологиясын қолданады. 1998 жылғы (GKO дағдарысы) STB банкінің банкроттығынан кейін ол дерлік толық құлдырады. Одақ картасы. Бұл карта да классикалық магниттік жолақ технологиясын қолданады. Бұл карта бренді төмендеп барады. Бұл шоттар Visa немесе MasterCard шоттары ретінде қайта шығарылуда. Брендіне немесе жүйесіне қарамастан, дерлік барлық операциялар дереу дебеттік операция ретінде өңделеді. Бұл жүйелердегі дебеттік емес операциялар Visa немесе MasterCard шоттарымен салыстырғанда, мөлшері қатаң шектелген.

Сауд Арабиясы

Сауд Арабиясында барлық дебеттік карта арқылы жасалатын төлемдер Сауд төлемдері желісі (mada) арқылы жүзеге асырылады, ол Корольдіктегі жалғыз электрондық төлем жүйесі болып табылады. Сауд Арабиясының Орталық банкі (SAMA) барлық банктерге осы желімен толық үйлесімді карталар шығаруды міндеттейді. Желі елдің барлық сату орындарындағы (POS) терминалдарды орталық төлем коммутаторымен байланыстырады, ол өз кезегінде қаржылық операцияларды картаны шығарған банкке, жергілікті банкке, Visa, Amex немесе MasterCard компанияларына жібереді. Бұл желі дебеттік карталармен қатар, банкоматтар мен кредиттік карталар арқылы жасалатын төлемдер үшін де қолданылады.

Сербия

Сербияның барлық банктері дебет карталарын шығарады. 2018 жылдың тамызынан бастап серб динарындағы транзакциялық шоттарының барлық иелеріне ұлттық брендтің DinaCard дебеттік картасы автоматты түрде беріледі. Басқа брендтер (VISA, MasterCard және Maestro) көбірек танымал, жақсы қабылданады және қауіпсіз, бірақ оларды қосымша карта ретінде жеке сұрау қажет. Дебет карталары банкоматтарда ақша алуға, сондай-ақ дүкендердегі төлемдерге қолданылады.

Сингапур

Сингапурдың дебеттік қызметін Сингапурдың жетекші банктері мен акционерлері, атап айтқанда DBS, Keppel Bank, OCBC және оның еншілес компаниялары, OUB, IBS, POSB, Tat Lee Bank және UOB 1985 жылы орталықтандырылған электрондық төлем операторының қажеттілігі туындағанда құрған Электрондық аударымдар желісі (NETS) басқарады. Дегенмен, банктік реструктуризация мен бірігулердің нәтижесінде, UOB, OCBC, DBS POSB жергілікті банктер ретінде NETS-тің акционерлеріне айналып, Standard Chartered Bank-пен бірлесіп клиенттеріне NETS қызметін ұсынды. Алайда, DBS және POSB клиенттері өздерінің желілік банкоматтарын дербес пайдалана алады, оларды UOB, OCBC немесе SCB (StanChart) банктерімен бөліспейді. 2010 жылдың 5 шілдесінде POSB DBS банкомат желілерінің (шамамен 97 000 машина) ірі бұзуы NETS жүйесіне де әсер еткендіктен, үкімет ортақ банкомат жүйесін қайта қарастыруға мәжбүр болды. 2010 жылы міндетті EMV стандартына сәйкес, жергілікті Сингапур банктері Visa/MasterCard брендті дебеттік карталарын EMV чипі бар нұсқалармен, магниттік жолақты алмастырып қайта шығара бастады. Бұл процеске POSB DBS, UOB OCBC SCB сияқты NETS мүшелерімен қатар HSBC, Citibank, State Bank of India және Maybank-тың SharedATM альянсы (NETS емес) қатысты. Standard Chartered Bank (SCB) де SharedATM альянсының мүшесі болып табылады. POSB және Maybank-тың жергілікті банкомат карталары чипсіз, бірақ Plus немесе Maestro таңбасымен жабдықталған, оларды жергілікті немесе шетелде қолма-қол ақша алу үшін пайдалануға болады. Maybank Debit MasterCard карталарын Малайзияда әдеттегі банкомат немесе дебеттік MEPS картасы ретінде қолдануға болады. Сингапур NETS CASHCARD электрондық әмияны және EZ Link және NETS компанияларының CEPAS жақын қашықтықтағы төлем жүйесін де пайдаланады.

Оңтүстік Корея

Оңтүстік Кореяда дебеттік карталардың екі түрі бар: банктер шығаратын «Дебеттік карта» және карта компаниялары шығаратын «Шек картасы». Дебеттік карталар Shinsegae және e-mart сияқты дебеттік жүйелерде ғана қолданылады. Шек карталары кредит карталары қабылданатын барлық дүкендерде қолданылады. Кореялық дебеттік карталар ішкі нарықта офлайн (кредиттік) операцияларды қабылдамайды, сондықтан барлық операциялар дер кезінде жүзеге асырылуы тиіс.

Испания

Дебеттік карталар Испанияда салыстырмалы түрде көптеген, үлкен де, кішкентай да дүкендерде қолданылады. Банктер көбінесе чектік шот ашқанда, аз төлеммен дебеттік карта ұсынады. Банкоматтарда несие карталарынан гөрі осы карталар жиі қолданылады, себебі бұл арзан балама.

Швеция

Дебеттік карталар Швецияда кең таралған, себебі оларды дәстүрлі түрде сіздің банкіңіз шығарады, ал ол әдетте Visa Debit, Visa Electron, Debit MasterCard немесе Mastercard Maestro жүйелерімен ынтымақтасады. Сондықтан, Швециядағы банкоматтар мен дүкендер осы дебеттік карталарды қабылдайды, егер олар карта төлемдерін қабылдаса, өте сирек жағдайларды қоспағанда.

Тайвань

Көптеген банктер Visa, MasterCard және JCB сияқты халықаралық деңгейде қолданылатын ірі брендтік дебет карталарын шығарады, көбінесе байланыссыз төлем мүмкіндігімен. Дүкендердегі төлемдер көбінесе қол қоюды талап етеді, бірақ байланыссыз төлемдерде қол қою қажет емес. Дебеттік және банкомат карталарының көпшілігі, тіпті ірі брендтік карталар да пайдалана алатын, Smart Pay деп аталатын жекелеген жергілікті дебет жүйесі бар. 2016 жылдың мәліметі бойынша, бұл жүйе тек Тайваньда және Жапонияның кейбір аймақтарында қолжетімді. Байланыссыз емес төлемдерге қолтаңбаның орнына PIN-код енгізу қажет. Аз ғана банктердің карталары Smart Pay жүйесі арқылы байланыссыз төлемдерді қолдайды.

БАӘ

Дебет карталары, Emirates Bank-тың Network International жергілікті еншілес компаниясы сияқты, әртүрлі дебет карталарын шығарушылардан кеңінен қабылданады.

Ұлыбритания

Ұлыбританияда дебеттік карталар (интеграцияланған EFTPOS жүйесі) бөлшек сауда нарығының орнықты бөлігі болып табылады және физикалық дүкендер мен интернет-дүкендерде кеңінен қабылданады. EFTPOS термині халық арасында жиі қолданылмайды, «дебеттік карта» – жалпылама атау. Шығарылған дебеттік карталардың басым бөлігі Visa Debit, ал Debit Mastercard қолданылуы артып келеді. Maestro, Visa Electron және UnionPay да айналымда бар. Ұлыбританияда банктер EFTPOS операциялары үшін клиенттерден қосымша төлем алмайды, бірақ кейбір саудагерлер, әсіресе кішкентай сомалы транзакциялар үшін шағын төлемдер жинаушы еді. Алайда, 2018 жылдың 13 қаңтарында Ұлыбритания үкіметі картамен төлемдерге, оның ішінде онлайн және PayPal сияқты қызметтер арқылы жасалатын төлемдерге барлық қосымша төлемдерді тыйым салатын заң қабылдады. Ұлыбритания транзакциялардың қауіпсіздігін арттыру мақсатында EMV стандартына сәйкес барлық дебеттік карталарды чип пен ПИН-кодқа (бірақ белгілі бір мүмкіндігі шектеулі адамдарға және қайта толтырылмайтын алдын ала төленген карталарға берілген чип пен қол қою карталарын қоспағанда) ауыстырды. Дегенмен, интернет транзакциялары үшін ПИН-код қажет емес (бірақ кейбір банктер онлайн транзакциялар үшін қосымша қауіпсіздік шараларын қолданады, мысалы, Visa және MasterCard Secure Code арқылы растау), сондай-ақ көптеген жақын қашықтықтағы төлемдер үшін де қажет емес. Ұлыбританияда банктер 1980 жылдардың ортасынан бастап сату орнында қолданылатын чектердің санын азайту үшін дебеттік карталарды шығара бастады, себебі чектерді өңдеу банктер үшін қымбатқа түсетін. Бұл бастаманы алғашқы болып Barclays Connect картасы бар Barclays банкі іске қосты. Көптеген елдердегідей, Ұлыбританияда саудагерлер несие карталарын қабылдау үшін төлейтін комиссия транзакция сомасының проценттік бөлігін құрайды, ол карта иелеріне сыйақысыз несие кезеңін және ұпайлар немесе қайтарым сияқты ынталандыру схемаларын қаржыландырады. ЕЭА аймағында шығарылған тұтынушылық кредиттік карталар үшін комиссия 0,3%-қа дейін, дебеттік карталар үшін 0,2%-ға дейін шектелген, бірақ сатып алушы саудагер комиссияны жоғарырақ деңгейде белгілеуі мүмкін. Ұлыбританиядағы көптеген дебеттік карталар Ұлыбританияда шығарылған кредиттік карталардың иелеріне берілетін артықшылықтардан – тегін сыйлықтардан (ұпайлар, қайтарым және т.б.; Tesco Bank дебеттік картасы бір ерекшелік болды), сыйақысыз несиеден және 1974 жылғы Тұтынушылық несие туралы заңның 75-бабына сәйкес сатушылардың берешектік міндеттемелерінен қорғаудан мүқапатталмайды. Ұлыбританиядағы дерлік барлық мекемелер несие карталарын қабылдаса, дебеттік карталарды да қабылдайды. Кейбір саудагерлер шығындарды үнемдеу үшін дебеттік карталарды ғана қабылдаса, ал кішкентай дүкендер белгілі бір сомадан жоғары сатып алулар үшін ғана карта төлемдерін қабылдайды, әдетте 5 немесе 10 фунт стерлингтен жоғары. XXI ғасырда Ұлыбританияда жаңа банктердің (Challenger banks) саны артты, олар шетелде төлем жасағанда комиссиясыз қызметтер ұсынады. Monzo, Revolut және Starling Bank – осы санаттағы белгілі банктердің қатарында.

UEMOA

Бұл Батыс Африка экономикалық және валюталық одағы сегіз елді біріктіреді: Бенин, Буркина-Фасо, Кот-д’Ивуар, Гвинея-Бисау, Мали, Нигер, Сенегал және Того. GIM UEMOA – 120-дан астам мүшелерді (банктер, микроқаржы ұйымдары, электрондық ақша шығарушылар және т.б.) біріктіретін аймақтық коммутатор. UEMOA аймағындағы бір елдің банктері арасындағы немесе екі түрлі елдің банктері арасындағы барлық банкаралық карталық операциялар GIM UEMOA арқылы бағытталады және өңделеді. Есеп айырысу Орталық банктың RTGS жүйесі арқылы жүзеге асырылады. GIM UEMOA сондай-ақ UEMOA аймағындағы және одан тыс 50-ден астам банкке өңдеу өнімдері мен қызметтерін ұсынады.

Америка Құрама Штаттары

АҚШ-та EFTPOS жалпыға бірдей дебет деп аталады. Нарық капитализациясы бойынша ең ірі алдын ала төленген дебеттік карта компаниясы Green Dot Corporation болып табылады. Банктер арасындағы желілер банкомат желісімен қатар POS желісін де басқарады. Pulse, NYCE, MAC, Tyme, SHAZAM, STAR сияқты көптеген банк аралық желілер аймақтық сипатта болады және бір-бірімен тоғыспайды. Дегенмен, көптеген банкомат/POS желілері бір-бірінің карталарын қабылдау туралы келісімге қол жеткізген. Яғни, бір желі шығарған карталар, әдетте, төлем үшін банкомат/POS карталарын қабылдайтын кез келген орында қолданылады. Мысалы, NYCE картасы Pulse POS терминалында немесе банкоматта, ал керісінше Pulse картасы NYCE терминалында жұмыс істейді. АҚШ-тағы дебеттік карталар көбінесе Visa, MasterCard, Discover немесе American Express логотипімен шығарылады, бұл олардың қолтаңбалық желілерін пайдалануға мүмкіндік береді. 2018 жылы АҚШ-та 5,836 миллиард дебеттік карта айналымда болды, олардың 71,7%-ы алдын ала төленген карталар еді. АҚШ Федералды заңы бойынша, егер жоғалту немесе ұрлау туралы клиент банкке хабарлағаннан кейін екі жұмыс күні ішінде мәлімделсе, дебеттік карта пайдаланушысының жауапкершілігі 50 АҚШ долларымен шектеледі. Алайда, көптеген банктер өз клиенттеріне берілген және олардың эскроу немесе жинақ шоттарымен байланысты дебеттік карталар үшін бұл лимитті 0 долларға дейін төмендетіп қояды. Кредиттік карталардан айырмашылығы, жоғалту немесе ұрлау туралы екі жұмыс күнінен кейін хабарланса, жауапкершілік 500 долларға дейін (кредиттік карталар үшін 50 долларға қарсы) шектеледі, ал мәлімдеме жіберілгеннен кейін 60 күнтізбелік күннен асса, шоттағы барлық қаражат жоғалтылуы мүмкін. Офлайн дебеттік сатып алулар үшін саудагерлерден алынатын комиссиялар, сондай-ақ онлайн дебеттік сатып алулар мен қағаз чектерді өңдеу үшін комиссиялардың болмауы АҚШ-тағы бірқатар ірі саудагерлерді Visa және MasterCard сияқты дебеттік карталармен операцияларды жүзеге асыратын процессорларға қарсы сотқа жүгінуге мәжбүр етті. 2003 жылы Visa және MasterCard осы сот процестерінің ең ірілерін тиісінше 2 миллиард және 1 миллиард долларға реттеуге келісті. Кейбір тұтынушылар комиссияның тұтынушыдан/сатып алушыдан алынбауы себепті "кредиттік" операцияларды артық көреді. АҚШ-тағы бірнеше дебеттік карталар "кредит" режимін пайдалану үшін сыйақы ұсынады. Алайда, "кредиттік" операциялар саудагерлерге қымбатқа түсетіндіктен, PIN-кодты қабылдайтын көптеген терминалдарда "кредиттік" функцияға қол жеткізуді қиындатуға болады. Додд-Фрэнк Уолл-стрит реформасы және тұтынушыларды қорғау туралы заңның нәтижесінде АҚШ саудагерлері енді кредиттік карталар бойынша транзакциялар үшін ең төменгі сатып алу сомасын белгілеуге құқылы, бірақ ол 10 доллардан аспауы тиіс.

FSA, HRA және HSA дебеттік карталары

АҚШ-та FSA дебеттік картасы тек медициналық шығыстарға арналған. Кейбір банктер оны өздерінің денсаулық сақтау FSA (Flexible Savings Account) медициналық жинақ шоттарынан (MSA) және денсаулық сақтау жинақ шоттарынан (HSA) қаражат алу үшін пайдаланады. Оларда Visa немесе MasterCard логотипі бар, бірақ оларды «дебеттік карта» ретінде емес, тек «кредиттік карта» ретінде қолдануға болады. Сонымен қатар, оларды дебеттік және кредиттік карталарды қабылдайтын барлық саудагерлер қабылдамайды, тек FSA дебеттік карталарын қабылдауға арналған саудагерлер ғана қабылдайды. Сату нүктесінде саудагерлік кодтар мен өнім кодтары қолданылады (АҚШ-тың кейбір штаттарында белгілі бір саудагерлерге заң бойынша талап етіледі), егер шығыс талаптарға сай келмесе, сатуды шектеу үшін. Қосымша тексерулер мен құжаттамалар жүргізілгендіктен, кейіннен есеп-қисап осы сатып алуларды салық шегерімдері үшін растау үшін пайдаланылуы мүмкін. Егер сатып алудан бас тартылса, төлемнің басқа түрін пайдалану керек (шек немесе басқа шоттан төлем және кейіннен өтеу туралы талап). Егер талаптарға сай келмейтін тауарлар қабылданса, тұтынушы техникалық жағынан жауапты болады және аудиторлық тексеру кезінде сәйкессіздіктер анықталуы мүмкін. АҚШ-тағы дебеттік карта бизнесінің шағын, бірақ өсіп келе жатқан сегменті FSA, HRA және HSA сияқты салық жеңілдіктері бар шоттарға қол жеткізуді қамтиды. Бұл дебеттік карталардың көпшілігі медициналық шығыстарға арналған, бірақ кейбіреулері асыраушылыққа және көлік шығыстарына да беріледі. Дәстүрлі түрде FSA (осы шоттардың ең көнесі) тек шығыстарды өтеу туралы талаптар арқылы қол жеткізілетін, көбінесе өз қаражатынан төленгеннен кейін; бұл көбінесе қаражат қызметкердің жалақысынан алынып тасталғаннан кейін болады. (FSA әдетте жалақыдан шегерім арқылы қаржыландырылады.) Ішкі кіріс қызметі (IRS) медициналық FSA және HRA үшін осы «қос төлемнен» құтылудың жалғыз жолы – салық декларациясында дәл және тексерілетін есеп беру. Дебеттік картадағы «тек медициналық мақсатта» деген жазулар бірнеше себепке байланысты жарамсыз: 1) саудагерлер мен банктерде сатып алудың клиенттің салық жеңілдігіне сәйкес келетінін жылдам анықтау мүмкін емес; 2) клиенттің де оны жылдам білу жолы жоқ; жиі қажеттілік немесе ыңғайлылық үшін аралас сатып алулар жасалады және оңай қателіктер болады; 3) клиент пен банк арасындағы қосымша шарттар төлемді өңдеу стандарттарына келіп, қосымша шатасу тудыруы мүмкін (мысалы, клиент кездейсоқ жарамсыз тауар сатып алғаны үшін жазаланса, шоттың ықтимал үнемдеу артықшылықтары төмендеуі мүмкін). Сондықтан, картаны тек қана талаптарға сай келетін сатып алулар үшін пайдалану тұтынушыға ыңғайлы болғанымен, бұл картаны қалай пайдалануға болатынымен байланысы жоқ. Егер банк операцияны қабылдамаса, мысалы, ол танымал дәріханада жасалмаса, онда ол карта иесіне зиян келтіріп, оның түсінігін шатастыруы мүмкін. АҚШ-та барлық медициналық қызметтерді немесе жабдықтауды ұсынатын дүкендер дұрыс ақпарат бере алмайды, сондықтан FSA дебеттік картасын шығарушы әрбір операцияны орындай алмауы мүмкін, егер бас тарту болса немесе құжаттама ережелерді қанағаттандыру үшін жеткіліксіз деп табылса, карта иелері формаларды қолмен жіберуі керек. FSA және HSA арасындағы бір айырмашылық – жыл соңы және қайтару мәселесі: FSA күнтізбелік жыл бойынша басталды, бірақ 2013 жылы қайтарулар енгізілді.

Венесуэла

Венесуэла экономикалық дағдарысы салдарынан қолма-қол ақша тапшылығы туды, осылайша соңғы жылдары дебеттік карталарға деген сұраныс пен қолдану күрт өсті. Көптеген кәсіпорындардың жабылу себептерінің бірі – төлем терминалдарының жетіспеушілігі. Ең көп қолданылатын брендтер – Maestro (дебеттік карта) және Visa Electron.

Вьетнам

Вьетнамда дебеттік карталарды Вьетнамның Ұлттық төлем корпорациясымен (NAPAS) бірлесіп банктер шығарады. Көптеген банктер осы типтегі картаны шығарады. Тұтынушылар ең жақын филиалға барып тіркеле алады немесе дебеттік картаны онлайн аша алады. Вьетнамда ең көп таралған карталар – VISA Debit және Mastercard Debit. 2023 жылдың маусым айына қарай Вьетнамда 94 миллионнан астам дебеттік карта қолданыста бар. Карталардың саны жылына орташа 18%-ға өсуде. Транзакциялардың жалпы сомасы жылына 1,2 квадриллион ВНД-ден асты. Транзакциялардың 80%-дан астамы банкоматтар арқылы жүзеге асырылады.