Кіріспе

Германия мен Австрия-Венгрия арасындағы одақ

Дуалдық одақ (Zweibund, Kettős Szövetség) – Германия мен Австрия-Венгрия арасындағы қорғаныс одағы, 1879 жылдың 7 қазанында жасалған келісім арқылы құрылған. Бұл Германияның Отто фон Бисмарк жүйесіндегі одақтардың бір бөлігі болды, мақсаты соғысты болдырмау немесе шектеу еді. Екі держава Ресей шабуыл жасаған жағдайда бір-біріне қолдау көрсетуге уәде берді. Сондай-ақ, егер біреуіне басқа еуропалық держава шабуыл жасаса, әр мемлекет екіншісіне мейірімді бейтараптық саясатын ұстанғанын уәде етті (әдетте Франция деп есептелді, әсіресе 1894 жылғы Франко-Ресей одағынан кейін). Бисмарк бұл одақты жаңадан құрылған Германия империясының оқшаулануына жол бермеу және бейбітшілікті сақтау құралы ретінде қарастырды, себебі Ресей екі империяға қарсы соғыс ашпауға тиіс еді.

Құрылу

1879 жылы Австрия-Мажарстан мен Германия одақ құрғанда, бұл сол кездегі ең таңқаларлық одақтардың бірі болды. Екеуі де неміс тілінде сөйлеп, ұқсас мәдениетке ие болғанымен, Австрия-Мажарстан мен Германия көбінесе бір-бірінен алшақтап кетіп, соның ішінде жақында өткен Австрия-Пруссия соғысы осының жарқын мысалы еді. Сонымен қатар, Габсбург әулеті Германия қолдайтын ұлтшылдықтың дамуы олардың көпұлтты империясын жояды деп санады. Дегенмен, Ресейге деген ортақ күмәндану екі империяны ортақ мақсатқа біріктірді.

Ресейге қарсы одақ

1871 жылы Германия империясы құрылғаннан кейін, Германия канцлері Отто фон Бисмарк өзінің мемлекетін бейбітшіл және Еуропаның қалыпты жағдайын сақтайтын ел ретінде көрсеткісі келді, Германия империясының күшін арттыру және Германияны біріктіру мақсатында. 1878 жылы Ресей империясы Ресей-Түрік соғысында Осман империясын жеңді. Соның нәтижесінде Сан-Стефано шарты Ресейге Балқан аймағында зор ықпал әкелді, бұл Ресейдің Балқандағы басты қарсыласы – Австрия-Мажарстанды ашуға ұшыратты (ресейліктер мен немістер Үш император одағында одақтас болғанына қарамастан). Сондықтан 1878 жылы Бисмарк бұл мәселені реттеу үшін халықаралық конференция – Берлин конгресін шақырды. Конференция нәтижесінде жасалған Берлин шарты Ресейдің Сан-Стефано шарты арқылы алған пайдасын кері қайтарды және Австрияға Боснияны өтемақы ретінде берді. Бисмарк Берлин конгресінде «әділ делдал» рөлін ойнауға тырысқанына қарамастан, конференциядан кейін ресей-герман қарым-қатынастары нашарлады. Үш император одағы таратылды, Германия мен Австрия-Мажарстан Ресейге қарсы одақтасуға мүмкіндік алды.

Италия одаққа қосылды

1881 жылы Италия Франциямен бәсекелесіп, Тунисте (қазіргі Тунис) отар құруға тырысып жеңілді. Дипломатиялық қолдау алу үшін Италия 1882 жылы Германия мен Австрия-Мажарстанға қосылып, Үштік одақты құрды. Бұл Еуропадағы алғашқы ресми одақ болды, ал екіншісі – 1907 жылы құрылған бейресми Үштік Антанта. Бірақ Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Италия бірден одақтастарымен соғысқа түспей, бейтараптық саясатын ұстанды. 1915 жылы ол Антанта елдеріне қосылып, Австрия-Мажарстанға, ал 1916 жылы Германияға соғыс жариялады. Орталық державалар деп белгілі болған Екі жақты одақ соғыс бойына сақталды және 1918 жылы жеңіліске ұшырады.