Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Карта иесіне сатып алулар жасауға мүмкіндік беретін карта.
Card enabling the cardholder to make purchases
Жедел карта – карта иесіне картаны шығарушымен төленетін сатып алуларды жасауға мүмкіндік беретін, соның салдарынан карта иесі қарызға батып, картаны шығарушыға берешегі болатын кредиттік картаның бір түрі. Карта иесі картаны шығарушыға берешекті белгіленген мерзімге дейін, әдетте ай сайын толық төлеуге міндетті, әйтпесе кешіктіру ақысы мен картаны одан әрі пайдалану шектеулеріне тап болады. Жедел карталар кредиттік карталардан ерекшеленеді, себебі кредиттік карталар – ай сайын толық төленуі міндетті емес, қайта толтырылатын кредит құралы болып табылады және қалдық сомасы бойынша пайыз төленуі мүмкін. Жедел карталар көбінесе шығын лимитісіз шығарылады, ал кредиттік карталарда карта иесі асып кетпеуі тиіс белгілі бір кредит лимиті болады. Көптеген жедел карталар бизнес, корпорациялар немесе олардың басшыларына тиесілі болады және жақсы немесе өте жақсы кредиттік тарихы бар клиенттерге беріледі.
A charge card is a type of credit card that enables the cardholder to make purchases which are paid for by the card issuer, to whom the cardholder becomes indebted. The cardholder is obligated to repay the debt to the card issuer in full by the due date, usually on a monthly basis, or be subject to late fees and restrictions on further card use. Charge cards are distinct from credit cards in that credit cards are revolving credit instruments that do not need to be paid in full every month and a balance may be carried over, on which interest is paid. Charge cards are typically issued without spending limits, whereas credit cards usually have a specified credit limit that the cardholder may not exceed. Most charge cards are held by businesses, corporations or executives thereof, and are issued to customers with a good or excellent credit score.
Тарих
1914 жылы Western Union клиенттері үшін алғашқы есеп айырысу шотын ашып, оларға қағаз сәйкестендіру құралын ұсынды. Көптеген ірі дүкендер де өз клиенттеріне қағаз сәйкестендіру құралымен дүкендік шоттар ашып, дүкеннің несиесімен тауар сатып алуға мүмкіндік берді. Дегенмен, бұл шоттарды тек оны шығарған дүкен ішінде ғана пайдалануға болады. 1950 жылы Diners Club саяхат және ойын-сауық саласына бағытталған, қағаз сәйкестендіру карточкаларымен есеп айырысу шоттарын аша бастады. Бұл карточкалардың ерекшелігі – оларды көптеген дүкендерде қолдануға болатын. Мұндай дүкендер Diners Club-пен келісімшарт жасасып, компанияға жарна төлеуге міндетті болды. Ал алынған жарнаның есесімен Diners Club шоттарды ашу, әрбір операцияны бекіту, операцияларды жүргізу және жинау, қаржыландыру шығындарын көтеру және карточка иелерінің төлемдерді орындамау тәуекелін мойнына алды. Бұл жаңа жүйе, әсіресе, ірі дүкендермен бәсекелесетін, бірақ өздерінің есеп айырысу шоттарын құруға мүмкіндігі жоқ кіші дүкендерге өте тартымды болды. Көп ұзамай ірі дүкендер де бұл карточкаларды қабылдай бастады, себебі карточка операторының алған ақысы дүкеннің өз шоттарын жүргізуге кеткен шығындарынан төмен екенін көрсетті. 1957 жылы American Express та осы салаға қосылып, 1959 жылы ISO/IEC 7810 стандарттарына сәйкес көлденең пластикалық есеп айырысу карточкаларын шығарған алғашқы компания атанды. Еуропада MasterCard-тың еншілес бренді Maestro (дебеттік карта, есеп айырысу картасы емес) 2002 жылы төлем карточкалары үшін Еуропалық Eurocheque брендін ығыстырды. Көптеген Eurocheque карточкалары, әсіресе Австрия және Германия сияқты елдерде, Eurocheque логотипі бар есеп айырысу карточкалары болды. Сонымен қатар, American Express-ке қарсылас ретінде шығарылған Еуропалық Eurocard кейбір елдерде (мысалы, скандинавия елдерінде) әлі де есеп айырысу карточкасы болып табылады. Сондықтан, осы елдердегі MasterCard-тың көп бөлігі әлі де есеп айырысу карточкалары болып саналады. Visa есеп айырысу карточкалары да Еуропада қолжетімді.
In 1914, Western Union opened the first charge account for its customers and provided them with a paper identification. There were many larger department stores which opened store charge accounts for their customers with paper identification, enabling the customer to make purchases on credit provided by the store. However, these accounts could be used only within the store which issued them. In 1950, Diners Club began opening charge accounts with paper identification cards, directed at the travel and entertainment markets. The novel feature of these cards was that the charge card could be used in a large number of stores. These stores had to enter an agreement with Diners Club, and pay a fee to the company. For the fee, Diners Club carried the cost of setting up accounts, authorizing each transaction, processing transactions and collections, bore the financing costs and assumed the risk of cardholders defaulting. The new system was especially appealing to smaller stores in competition with the larger stores but who could not justify setting up their own charge account facilities. Eventually the larger stores began accepting these cards, testifying that the fees charged by the card operator were lower than the store's cost in running their own store accounts. In 1957, American Express also entered the field, and in 1959 was the first company to issue embossed plastic charge cards to ISO/IEC 7810 standards. In Europe, the MasterCard affiliated Maestro brand (which is a debit card rather than a charge card) replaced the European Eurocheque brand for payment cards in 2002. Many Eurocheque cards, particularly in such countries as Austria and Germany, were charge cards branded with the Eurocheque logo. In addition, the European Eurocard, issued as the competitor for American Express was, and in some countries (such as the Nordic countries) still is, a charge card. Therefore, the majority of MasterCards in these countries still are charge cards. Visa charge cards are also available in Europe.
Операция
Зарядты картаның иесі әр айдың соңында шоттың қалдығын төлеуге міндетті, ал кредит картасынан өзгеше, зарядты карта компаниясы пайыз алмайды. Зарядты карта компаниясының негізгі кіріс көзі – саудагерлік комиссия, ол транзакция құнының 1-ден 4%-ға дейінгі пайызын, сондай-ақ айырбас немесе ең төменгі комиссияны құрайды. Көптеген зарядты карталар пайдаланушыларға кейбір тауарлар мен қызметтерді уақыт өте келе төлеу мүмкіндігін ұсынады. Мысалы, American Express зарядты картасының клиенттері 200 доллардан астам сомадағы тауарларды уақыт өте келе төлеу үшін «Кеңейтілген төлем опциясы» (ішкі түрде ExPO деп аталады) немесе саяхатқа қатысты белгілі бір шығындарды уақыт өте келе төлеу үшін Sign & Travel бағдарламасына тіркеле алады. Көптеген зарядты карталарда «Алдын ала белгіленбеген шығын лимиті» (NPSL) деп аталатын мүмкіндік бар. Тұтынушылар NPSL-ді көбінесе картаның лимиті жоқ деп түсінеді, бірақ NPSL дегеніміз – картаның лимиті тұтынушының тауар сатып алу және төлем тарихы сияқты факторларға, сондай-ақ жалпы экономикалық жағдайларға байланысты ай сайын өзгеретіні. WalletHub.com жүргізген NPSL зерттеуіне сәйкес, NPSL зарядты карталары ірі кредит бюроларына есеп беру тәсілі эмитентке байланысты әр түрлі болуы мүмкін және бұл несиелік жүктеменің жасанды түрде өсуіне, соның салдарынан FICO бағасының төмендеуіне әкелуі мүмкін. Үкіметтер мен ірі компаниялар ресми істерге қатысты шығындарды төлеу және бақылау үшін көбінесе зарядты карталарды пайдаланады; мұндай карталар көбінесе «сатып алу карталары» деп аталады. Көптеген сауда орындары мен банктер клиенттерге зарядты карталар береді. Кейбір American Express және Diners Club карталары VISA және MasterCard сияқты кредит немесе дебеттік карталар емес, зарядты карталар болып табылады. Coutts Silk Charge Card және Centurion Card – танымал зарядты карталар.
The user of the charge card has to pay their account balance at the end of each month and the charge card company, unlike a credit card, does not charge interest. A charge card company's main source of revenue is the merchant fee, which is a percentage of the transaction value which typically ranges between 1 and 4%, plus an interchange or minimum fee. Many charge cards have the option for users to pay for some purchases over time. American Express charge card customers, for instance, can enroll in the Extended Payment Option (internally referred to as ExPO) to be able to pay for purchases over $200 over time, or in Sign & Travel to be able to pay for eligible travel related expenses over time. Most charge cards also have a feature called No Preset Spending Limit (NPSL). While consumers often take NPSL to mean that their cards are without limits, NPSL really means that a card's limit changes, often from month to month, based on factors such as consumer charging and payment history as well overall economic trends. According to a WalletHub. com NPSL study, the way NPSL charge cards are reported to the major credit bureaus varies by issuer and can lead to artificial increases in credit utilization, thereby lowering one's FICO Score. Governments and large businesses often use charge cards to pay for and keep track of expenses related to official business; these are often referred to as purchasing cards. Many retailers and banks issue charge cards to customers. Some American Express and Diners Club cards are charge cards, rather than credit or debit cards such as VISA and MasterCard. The Coutts Silk Charge Card and the Centurion Card are famous charge cards.