Кіріспе

Ора Юджин Моннетт (1873–1936) – адвокат, автор және банкир. Моннетт сонымен қатар «Америка банкі», Лос-Анджелес банкін құрған адам.

Ерте өмір

Ора Э. Моннетт Огайо штатының оңтүстік Кроуфорд округінде Мервин Дж. Моннетт пен Олив Хэлл Моннетт отбасында дүниеге келген. Моннеттің әкесі шаруашылықпен, мал өсірумен және банк ісімен айналысқан. Мервин Дж. Моннетт ағаларымен бірге Огайо штатының оңтүстік Кроуфорд округінде Монетт қаласын құрды, малдарынан алынған өнімді солтүстік нарықтарына жөнелту мақсатында. Оның отбасы қазіргі Біріккен Методист шіркеуінің бөлігі болып табылатын Методист епископальдық шіркеуінің (немесе "М. Е. шіркеуінің") адал мүшелері болды. Моннеттің бес атасы – Jeremiah Crabb Monnett пастор, ол М. Е. шіркеуінің мүшелерінің Оңтүстік Кроуфорд округіне қоныс аударуын ұйымдастырған, жүріп-келіп уағыз айтқан. Моннетт Огайо штатының Делавэр қаласындағы Огайо Веслиан университетінде оқыды, онда ол Phi Kappa Psi студенттік қауымдастығына қосылды. Оның әкесінің туысы – Мэри Моннетт Бэйн – 1850 жылдары колледжге үлкен қаржылай көмек көрсеткен, нәтижесінде Моннетт залы салынды. Жастығында Моннетт Огайо штатының Кроуфорд округінде Моннетт еске алу шіркеуінің құрылысына жазылымдарды ұйымдастыруға көмектесті. Моннетт 1896 жылы Огайо штатының адвокатурасына қабылданды, Букайруста тәжірибе жинады, кейіннен Огайо штатының Толедо қаласына көшіп барды. 1909 жылы Калифорния штатының адвокатурасына қабылданды.

Банктік қызмет

Моннетт адвокаттық білім алғанмен, 1904-1906 жылдары әкесінің кен өндіруге қатысуы оның мансап жолын өзгертті. 1906 жылы үлкен Моннетт бұрын тозығы жеткен деп есептелген Мохок кенішінде маңызды алтын кені табылды, ол Тонопа, Невадада (Неваданың Голдфилд қаласына жақын) орналасқан. Бұл табыс, кен өндіру сарапшысы Г.Х. Хейспен бірлескен Monnette Hayes Lease аталды және 1906 жылы тасымалданған кеннің құны бойынша рекордтық көрсеткіштерге ие болды. Ақырында Мервин Моннетт Мохоктан 5 миллион доллар пайда тапты және оны ұлына инвестиция ретінде берді. Әкесінің кеннен түскен табысымен Ора Моннетт Лос-Анджелес аймағындағы банктердің акцияларын сатып ала бастады. Нәтижесінде, ол Лос-Анджелестің Америка Ұлттық Банкінің (ANB) бақылау үлесіне ие болды. 1909 жылы ANB Лос-Анджелестің Азаматтар Траст және Жинақ Банкімен біріктірілді. 1911 жылы Моннетт Бродвей Банкі мен Траст компаниясын сатып алды, ол отбасының басқа активтерімен біріктірілгенде Азаматтар Банкі мен Траст компаниясын құрды, ал Орра Э. Моннетт оның төрағасы болды. Моннетт 1922 жылы Азаматтар Банкінен кетіп қалды. Оның келесі жобасы, 1923 жылы Лос-Анджелестегі Уилшир және Батыс даңғылдарының қиылысында ашылған «Америка Банкі, Лос-Анджелес» (BoA) болып саналды. Банк ашылған күні 1 миллион долларлық жарғылық капиталға ие екенін мәлімдеді. Моннетт ұлттық кеңею үшін капитал жинауды көздеген, бірақ 1920 жылдары Италия Банкінің Амадео Джаннини BoA, L.A. акцияларын сатып ала бастады. 1928 жылы Моннетт пен Джаннини екі мекемені «Америка Банкі» атауымен біріктірудің барлық тараптар үшін ең қолайлы мүмкіндік екеніне келісті. Келісімнің бір бөлігі ретінде Моннетт біріктірілген мекеменің «Құрылу тарихы» туралы құқықтарын сатты. Моннетт қор нарығы мен қаржы нарықтарына алаңдады. Ресми түрде атау «Америка Банкі Ұлттық Траст және Жинақ Банкі» болып өзгертілді. Бастапқыда Моннетт жаңа Америка Банкінің тең төрағасы болып тағайындалды және банк директоры болды. 1930 жылдардың басында Моннетттің қызығушылығы басқа салаға ауысқандықтан, ол банкте вице-президент болып тағайындалды және директорлық лауазымын сақтап қалды. Моннетт сонымен қатар Калифорнияның Линкольн ипотекалық компаниясын құрды, ол Америка Банкінің бірігуіне кірмеді. Моннетт компанияны өз бақылауында ұстады және өмірінің соңына дейін оның президенті болып қызмет етті.

Азаматтық өмір

Лос-Анджелесте (Калифорния) өмір сүрген кезінде Ора Моннетт қоғамдық жобалармен және түрлі қоғамдық ұйымдардың жұмысымен айналысқан көптеген комиссиялар мен кеңестерде қызмет етті. Моннетт 1913 жылы Лос-Анджелес қалалық қосымшалау комиссиясына, 1920 жылы Лос-Анджелес қалалық жоспарлау комиссиясына тағайындалды және 1923-1924 жылдары Лос-Анджелес қаласының жарғысын жасаған еріктілер кеңесінің мүшесі болды. 1914 жылы Моннетт Лос-Анджелес қалалық кітапханасы кеңесіне тағайындалды және 1936 жылы қайтыс болғанға дейін бес жыл сайын қайта тағайындалды. 1916 жылы Моннетт кітапхана кеңесінің президенті болып сайланды және өліміне дейін осы лауазымды сақтап қалды. 23 жылдық қызметі барысында Моннетт Лос-Анджелес азаматтары қолдаған үш маңызды кітапхана облигациялық пакеттерін жақтады. Облигациялық пакеттер қалаға Лос-Анджелес аймағында 48 филиал салуға, сондай-ақ Лос-Анджелес қаласының орталығындағы ерекше арт-деко стиліндегі Орталық кітапхананы салуға мүмкіндік берді. 1907 жылы Моннетт Калифорния штатындағы Революция ұлдарының өмірлік мүшесі атанды. 1893 жылы құрылған қоғамның кітапханасының дамуына мол тәжірибе мен көшбасшылық қабілетін салған ол, осы ұйымның қоғамдық қызметі ретінде жұртшылыққа тегін ашық болды. 1908 жылы Ораның әкесі Мервин Жеремия Моннетт те өмірлік мүше ретінде қосылды. 1908 жылдың 17 сәуірінде Моннетт Колониялық соғыстар қоғамының өмірлік мүшесі болып қабылданды, Жалпы қоғамның мүшелік нөмірі 4176, Калифорния қоғамының мүшелік нөмірі 72. Ол қоғамда белсенді қатысып, 1915-1916 жылдары Калифорния қоғамының «губернаторы» (президенті) болды. 1916-1920 жылдары Жалпы қоғамда қызмет етті. Ора Э. Моннетт 1936 жылы Лос-Анджелес қаласында қайтыс болды, оның өлімі Лос-Анджелес қалалық кеңесінің хаттамасында оның құрметіне қабылданған қарармен тіркелді. Бас кітапхананың вестибюлінде Моннеттің құрметіне қойылған бронзадан жасалған бюстпен қатар, 1961 жылы оның тақырыпты және тарихты қамтитын 1700-нен астам кітаптан тұратын жеке кітапханасы мен шежірелік жазбалары Лос-Анджелес қалалық кітапхана жүйесіне тапсырылды. Кітаптар жинағы Орталық кітапхананың шежіре бөлімінің маңызды бөлігі болып табылады, ал жеке құжаттар мен шежірелік жазбалар қолжазбалар бөлімінде сақталады және қолжетімді. 2006 жылы Моннеттің қалған жеке құжаттары Калифорния штатының Сан-Марино қаласындағы Хантингтон кітапханасына тапсырылды. Корея қаласындағы көше (Оның әкесінің бұрынғы сарайы орналасқан жерде Батыс даңғылымен қиылысатын) «Моннет Плейс» деп оның құрметіне аталды.