Мұнайдан алынған алкандар қоспасы

Кіріспе

Мұнай эфирі – алифалық көмірсутектерден тұратын, 35–60 °C аралығында қайнайтын және көбінесе зертханалық еріткіш ретінде қолданылатын мұнай фракциясы. Атымен қарамастан, мұнай эфирі эфир емес; бұл термин оның өте жеңілдігі мен ұшпақтығын көрсететін образды атау.

Қасиеттері

Зертханалық химиялық заттарды жеткізушілерден сатып алуға болатын ең жеңіл, ең ұшқыр сұйық көмірсутек еріткіштері де мұнай эфирі деген атпен ұсынылуы мүмкін. Мұнай эфирі негізінен алифалық көмірсутектерден тұрады және әдетте ароматикалық заттардың мөлшері аз болады. Ол көбінесе гидродесульфуризацияланады және хош иісті және басқа да қанықпаған көмірсутектердің мөлшерін азайту үшін гидрогенизациялануы мүмкін. Мұнай эфирі әдетте қайнау диапазонын көрсететін сипаттамалық қосымшамен беріледі. Сөйтіп, жетекші халықаралық зертханалық химиялық заттарды жеткізушілерден 30–50 °C, 40–60 °C, 50–70 °C, 60–80 °C және т.б. қайнау диапазоны бар әртүрлі мұнай эфирлерін сатып алуға болады. АҚШ-та 100–140 °C дейін қайнау диапазоны бар зертханалық сападағы алифалық көмірсутек еріткіштері мұнай спирті емес, мұнай эфирі деп аталуы мүмкін. Қайта кристалдау сияқты қолдану кезінде ұшпалы бөлігінің жоғалу мүмкіндігіне және осыған байланысты жоғары қайнайтын қалдықтың еріту қасиеттерінің өзгешелігіне байланысты 20 °C-тан жоғары қайнау диапазоны бар фракцияны қолдануға кеңес берілмейді. Көптеген қанықпаған көмірсутектерді концентрацияланған күкірт қышқылының көлемінің 10% мөлшерінде екі-үш рет шайқап алу арқылы жоюға болады; содан кейін күкірт қышқылының 10% ерітіндісіндегі калий перманганатының концентрацияланған ерітіндісімен күшті шайқауды перманганатының түсі өзгермейтінше жалғастыру керек. Содан кейін еріткішті натрий карбонатының ерітіндісімен, содан кейін сумен мұқият жуып, сусыз кальций хлоридімен кептіріп, дистиллейді. Егер толығымен құрғату қажет болса, оны натрий сымының немесе кальций гидридінің үстінде қалдыруға болады. Мұнай эфиріне әсер ету көбінесе тыныс алу арқылы немесе терімен тікелей жанасу арқылы жүзеге асырылады. Мұнай эфирі бауырда метаболизденеді, биологиялық жартылай өмір сүру мерзімі 46–48 сағатты құрайды. Венаға енгізу қызбаға және жергілікті тіндердің зақымдануына әкеледі. Мұнайдан алынған дистилляттардың адамдарда қатерлі ісік тудыратыны дәлелденбеген. Мұнай эфирі топырақ пен суда жылдам ыдырайды.

The very lightest, most volatile liquid hydrocarbon solvents that can be bought from laboratory chemical suppliers may also be offered under the name petroleum ether. Petroleum ether consists mainly of aliphatic hydrocarbons and is usually low on aromatics. It is commonly hydrodesulfurized and may be hydrogenated to reduce the amount of aromatic and other unsaturated hydrocarbons. Petroleum ether bears normally a descriptive suffix giving the boiling range. Thus, from the leading international laboratory chemical suppliers it is possible to buy various petroleum ethers with boiling ranges such as 30–50 °C, 40–60 °C, 50–70 °C, 60–80 °C, etc. In the United States, laboratory grade aliphatic hydrocarbon solvents with boiling ranges as high as 100–140 °C may be called petroleum ether, rather than petroleum spirit. It is not advisable to employ a fraction with a wider boiling point range than 20 °C, because of possible loss of the more volatile portion during its use in recrystallisation, etc., and consequent different solubilising properties of the higher boiling residue. Most of the unsaturated hydrocarbons may be removed by shaking two or three times with 10% of the volume worth of concentrated sulfuric acid; vigorous shaking is then continued with successive portions of a concentrated solution of potassium permanganate in 10% sulfuric acid until the color of the permanganate remains unchanged. The solvent is then thoroughly washed with sodium carbonate solution and then with water, dried over anhydrous calcium chloride, and distilled. If required perfectly dry, it can be allowed to stand over sodium wire, or calcium hydride. Exposure to petroleum ether occurs most commonly by either inhalation or through skin contact. Petroleum ether is metabolized by the liver with a biological half life of 46–48 h.

Intravenous administration produces fever and local tissue damage. Petroleum derived distillates have not been shown to be carcinogenic in humans. Petroleum ether degrades rapidly in soil and water.