Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрлері
Species of bird
Қытай шыршасы (Acridotheres cristatellus), сондай-ақ қытай жылдызы деп те аталады, – Оңтүстік-Шығыс Қытай мен Индоқыстайға тән Acridotheres туысына жататын шыршаның бір түрі. Оның аты маңдайындағы шоққа ұқсайтын қауырсынынан шыққан. Бұл құс кеңінен клеткада ұсталатындықтан, оның кейде өмір сүретін жерінен тысқары жерлерде кездейсоқ босатылған жағдайлары да кездеседі. Көптеген шыршалар сияқты, қытай шыршасы да бәсекелес. 1758 жылы швед табиғаттанушысы Карл Линней өзінің "Systema Naturae" еңбегінің оншы басылымын жаңартқанда, қытай шыршасын Gracula туысына жатқызды. Линней оның қысқаша сипаттамасын берді, Gracula cristatella есімді екі атауын ойлап тапты және Эдвардстың еңбегін сілтеді. Cristatella сөзі – латын тіліндегі "cristatus" сөзінің кішіленген түрі, яғни "шоқты" немесе "қауырсынды" деген мағынаны білдіреді. Қазіргі кезде қытай шыршасы 1816 жылы француз орнитологы Луи Пьер Вьейо ұсынған Acridotheres туысына жатады. Бұрын ол Aethiospar туысына жатқан, онда толық қауырсынды немесе шоқты беті бар шыршалар кірген. Бұл құс 1997 жылы Португалияның Лиссабон қаласының маңында көбейіп бара жатқаны анықталды. Қорқынышпен, ол кеуілді дауыс шығарады. Басқа да дыбыстарға шұңғырлар мен сызылыстар жатады. Қытай шыршаларында адамдардың және басқа да аула құстарының дауыстарын еліктеу жағдайлары тіркелген. Алайда, тұтқындыққа алынған құстардың жақсы еліктемейтіні анықталды.
The crested myna (Acridotheres cristatellus), also known as the Chinese starling, is a species of starling in the genus Acridotheres native to southeastern China and Indochina. It is named after the tuft of feathers on its forehead that resembles a crest. It is a popular cage bird and, as a result, has been accidentally released in a few places outside of its usual range. Like many starlings, the crested myna is omnivorous. When in 1758 the Swedish naturalist Carl Linnaeus updated his Systema Naturae for the tenth edition, he placed the crested myna with the other mynas in the genus Gracula. Linnaeus included a brief description, coined the binomial name Gracula cristatella and cited Edwards' work. The specific epithet cristatella is a Latin diminutive of cristatus meaning
"crested" or "plumed". The crested myna is now placed in the genus Acridotheres that was introduced in 1816 by the French ornithologist Louis Pierre Vieillot. It was previously placed in the genus Aethiospar, which included the mynas that had a fully feathered or tufted face. The bird was discovered breeding around Lisbon, Portugal in 1997. When alarmed, it emits a raspy jaaay. Other calls include a series of chuffs or creeks. Vocal mimicry of human voices and other yard birds in crested mynas has been reported. However, birds held in captivity were not found to be good mimics.
Диета
Қалқанды мина - бәсекелес жейтін құс. Ол негізінен жәндіктермен қоректенсе де, жемістер, дәнді дақылдар, ет, тыңайтқыш және қоқыс сияқты әртүрлі тағамдарды жей алады. Оның тамақтануы маусымға қарай өзгеріп отырады. Ересек құстың рационының шамамен 40% ет, ал 60% өсімдіктерден тұрады. Бірақ, қыркүйек айында еттің үлесі 50-60% дейін артады, оның жартысына жуығы – шыбызбалар. Қыс айларында жәндіктер мен жемістер аз болатындықтан, қалқанды мина көбірек қоқыс жейді (оның рационының шамамен 15% құрайды). Оның тамақтануы құстың өмір кезеңдеріне байланысты да өзгеріп отырады. Жастар ересектерге қарағанда көбірек жануарлық азықпен қоректенеді. Олардың рационының шамамен 75% еттен тұрады (соның 50% жәндіктер). Ересек қалқанды миналардағыдай, жастардың жейтін жәндіктер мен жемістердің мөлшері де олардың саны мен жеткіліктілігіне байланысты артады.
The crested myna is an omnivorous bird. Although it eats mainly insects, this bird can eat a wide variety of items including fruit, grains, meat, manure and garbage. Its diet varies seasonally. On average, 40% of the adult bird's diet is meat and 60% is vegetation. However, in September, the proportion of meat in its diet increases to around 50–60%, where almost half of it is flies. In the winter months, as insects and fruit are less common, the crested myna eats a lot more garbage (representing about 15% of its diet). Its diet also varies with the life stages of the bird. Juveniles eat proportionally more animal matter than adults Approximately 75% of their diet is made of meat (50% of which is from insects). Similarly to adult crested mynas, the proportion of insects and fruit that the juveniles eat increases with availability and abundance.
Көбею
Қалқаншалы мыйналар ұяларын әртүрлі жерлерде салады. Орман ішінде олар ұяларын ағаштікендер жасаған қуыстарға немесе шіріген орындарға салады. Қалаларда ұяларды түтін сорғыштарда, дренаждарда, жарықтарда және басқа да жерлерде табуға болады. Көбінесе ұялар сәуір және мамыр айларында салынады. Ата да, ана да ұя салуға қатысады. Ұя салу үшін қалқаншалы мыйналар шөптен бастап, тармақтарға, тіпті қоқысқа дейін, қолдарына тигеннің бәрін пайдаланады. Маусымның соңында немесе мамыр айында алғашқы жұмыртқалар пайда болады. Көптеген жұптар екі рет жұмыртқалайды, яғни бір маусымда екінші рет те жұмыртқалайды. Екінші жұмыртқалар маусымнан тамыздың ортасына дейін пайда болады. Жұмыртқалары ашық көк-жасыл түсті және олардың пішіні қызғалдақ жұмыртқаларына ұқсас. Әдетте, бір ұяда 4-6 жұмыртқа болады. Күн сайын бір жұмыртқадан балапан шығады. Балапандар көзі ашықсыз туады. Жұмыртқалар 14 күндей күнін күтеді, содан кейін балапандар ұядан шығып, жақын маңдағы ағашқа немесе бұтаға қоныстанады. Ата-аналары оларды шамамен бір апта бойы тамақтандырады. Жасы жетпеген қалқаншалы мыйналар ата-аналарынан бөлінбейді. Олар әдетте шағын отбасылық топтар құрап, тамақтану және саяхаттау үшін басқаларымен бірге үлкен топқа бірігеді.
The crested mynas build their nests in a variety of places. In a forest, it builds its nest in holes caused by woodpeckers or decay. In urban areas, the nests can be found in chimneys, drains, and crevices among other places. Most nests are built in April or May. Both the male and the female take part in the construction of the nest. To build the nest, the crested mynas have been known to use just about anything they can find from grass to branches to garbage. The first clutch of the season appears during the end of April or during May. Most pairs are double brooded, which means they will have a second clutch in the same season. The second clutch appears in June to mid August. The eggs are of a light blue green color and have a similar shape to that of robin eggs. Typically, the clutch size is around 4–6 eggs. Every day, one egg is hatched. The hatchlings are born altricially. The eggs are incubated for 14 days, after which the fledglings move out of the nest onto a nearby tree or shrub. The parents keep feeding them for about a week. The immature crested mynas do not separate from their parents. They typically form small family groups and form a larger flock with others for feeding and traveling.
Қалыптануы мен сақталуы
1998 жылдан бері қанатты мина (crested myna) IUCN Құрып бара жатқан түрлердің қызыл тізімінде «Ең аз уайым тудыратын түр» санатында бағаланған. Оның таралған аймағы 20 000 км²-ден астам, демек, бұл құстың таралған аймағының мөлшері бойынша осал деп қарауға болмайды. Сонымен қатар, популяцияның өсу көрсеткіштері тұрақты болып көрінеді (соңғы он жылда немесе үш буын ішінде) және осыған байланысты бұл құсты популяцияның өсу көрсеткіштері бойынша осал деп санауға мүмкін емес. Ақырында, популяцияның саны 10 000-нан астам ересек жекелеген құстарды құрайды, сондықтан бұл құсты популяция мөлшері бойынша осал деп санауға болмайды.
Since 1998, the crested myna has been rated as a species of Least Concern on the IUCN Red List of Endangered Species. It has a range that is larger than 20,000 km2 and therefore, its range is too large for this bird to be considered vulnerable under the criterion of range size. Also, the population trends seem to be stable (over the last ten years or three generations) and so, this bird cannot be considered vulnerable under the criterion of population trends. Finally, it is believed that the population size exceeds 10,000 mature individuals and therefore its this bird cannot be considered vulnerable under the criterion of population size.