Кіріспе

Тас немесе плиткадан жасалған еден ретінде қолданылатын, қатты блоктардан тұратын төсеме.

Тас төсегіш – сыртқы еден ретінде жиі қолданылатын тас, плитка, кірпіш немесе кірпіш тәрізді бетоннан жасалған элемент. Олар әдетте тығыздалған тас және құм қабаттарынан тұратын негіздің үстіне орналастырылады. Тас төсегіштер қалау үлгісі бойынша орнатылып, аралықтары полимерлік құммен толтырылады. Шеттерінен басқа, тас төсегіштің өзінің салмағынан өзге жабысқаш немесе бекіту әдісі қолданылмайды. Тас төсегіштер жолдар, көлік жолақтары, террасалар, жаяу жолдар және басқа да ашық алаңдарды жасау үшін пайдаланылады. Зауытта бетон тас төсегіштерді жасау үшін бетон қоспасы мен бояғыш затты белгілі бір пішіндегі қалыпқа құйып, қаттыруға рұқсат етіледі.

Блоктарды төсеу

Блокпен төсеу, сонымен қатар кірпішпен төсеу деп те аталады, кең таралған декоративтік әдіс болып табылады, ол төсеме немесе қатты жамылғы жасау үшін қолданылады. Кірпіштердің басқа материалдарға қарағанда басты артықшылығы – жеке кірпіштерді кейіннен көтеріп, орнын ауыстыру мүмкіндігі. Бұл төселген кірпіштерді ауыстырғаннан кейін, төсеме астында тұрақты із қалдырмай, жөндеу жұмыстарын жүргізуге мүмкіндік береді. Мұндай төсеме көбінесе жолдар, тротуарлар, террасалар, қала орталықтары, жаяу өтетін аймақтар және жиі жол жамылғылары үшін қолданылады. Кірпіштер әдетте бетоннан немесе саздан жасалады, бірақ басқа да композиттік материалдар да қолданылады. Әрқайсысының өз құрылыс технологиясы бар. Ең үлкен айырмашылық – олардың қолдануға дайын күйге келу жолы. Саз кірпіштерді қатты ету үшін пеште күйдіру қажет. Ал бетон кірпіштерге бекіну үшін уақыт берілуі тиіс. Бетон кірпіштер – ұсақ тас, бояулар, цемент, құм және басқа материалдарды әртүрлі пропорцияда араластыру арқылы жасалған кеуекті кірпіштер. Көптеген блокпен төсеу әдістері қазір төсеме кірпіштерін жасауда қайта өңделген материалдарды – мысалы, ұсақталған шыны мен ескі құрылыс қалдықтарын пайдалануға мүмкіндік береді. Блокпен төсеу арқылы әртүрлі төсеу үлгілерін жасауға болады. Олардың ең көп таралғаны – балық қабырғасы үлгісі. Бұл үлгі блокпен төселген жамылғылардың ең берік түрі болып табылады, себебі ол ең көп байланысты ұсынады, сондықтан жолдар мен жол жамылғылары үшін өте қолайлы. Балық қабырғасы үлгісін блоктарды 45 градусқа немесе 90 градусқа перпендикуляр орналастыру арқылы жасауға болады. Тағы да танымал үлгілерге қатар тізілімі және тоқу үлгісі жатады; соңғысы әлсіз байланысының салдарынан тек жеңіл жүргіншілер қатынайтын аймақтарға жақсырақ сәйкес келеді. Көбінесе қолданылатын негіз – «крекер шаңы» немесе кеңінен танымал көк металлдың ұсақталған түрі. Тұрғын үйлерде оны пайдаланудың артықшылығы – ол сары құмға қарағанда мықтырақ тығыздалады, бұл арамшөптер мен құмырсқалардың өтуіне кедергі жасайды.

Бетон төсегіштер

Төсеу тастар түрлі стильде, пішінде және түсте келеді. Бетоннан жасалған төсеу тастар жалауша, кірпіш және бетон жолдармен немесе аулалармен үйлесімді. Қыста температураның мұздануы мүмкін жерлерде бетон төсеу тастарды қолдануға болады. Олар тесік, Х, Y, бесбұрыш, көпбұрыш және желдеткіш пішіндерінде болады. Өзара байланысатын бетон төсеу тастар, сондай-ақ сегменттік төсеу тастар деп те аталады. Бұл төсеу тас соңғы жиырма жылда кірпіш, саз немесе бетонға танымал балама ретінде пайда болды. Интерлокер – келесі төсеу таспен бекітілетін бетон блок төсеу тас. Бұл бекіту әсері төсеу тастар арасында мықты байланыс құрады, ал осы байланыс арқасында төсеу қозғалысқа төзімді болады. Сегменттік төсеу тастар мыңдаған жылдар бойы қолданылып келеді. Римдіктер олармен әлі күнге дейін сақталған жолдар салды. Бірақ бетоннан төсеу тастарды шығару 1940 жылдардың ортасында ғана басталды. Ол Нидерландыда басталды.

Алғашқы бетон төсеу тастар кірпіш сияқты пішінделген, оларды «Голландия тастары» деп атады. Бұл конструкцияларды өндіру тиімді әрі берік болды. Тиімді болумен қатар, өзара байланысатын бетон төсеу тастар су өткізгіш дизайнда да кеңінен қолданылады, бұл экологиялық артықшылықтар береді. Судың табиғи сіңуін имитациялайтын төсеу тастар арқылы судың жер бетінен ағып кетуін шектеуге және топырақ эрозиясын немесе айналасында су толуын болдырмауға болады. Кейбір су өткізгіш төсеу тастар жаңбыр суын жинау үшін жасалған, одан кейін оны суару немесе машина жуу сияқты мақсаттар үшін қайта пайдалануға болады.

Заманауи орнату әдісі

Төсемелер берік негізге, тегіс төсенішке, жиек шектеуіне және жабынға ие болуы керек.

Негізгі

Топырақтың жоғарыдағы негізгі қабатты сіңіруіне жол бермеу үшін тығыздалған қосалқы негіз (табиғи топырақ) және ландшафт матасының қабаты болуы тиіс. Негізгі материал 1/4 дюймдік ұсақталған тас төсеу үшін 3/4 дюймдік ұсақталған тас (судың ағып кетуіне мүмкіндік беру үшін), немесе бетон құмын төсеу үшін 3/4 дюймдік ұсақталған тас (құмның шөгуіне жол бермеу үшін) болуы керек. Негізді әр 6 дюйм сайын тығыздау қажет. Егер негізгі қабат 6 дюймнен терең болса, онда екі осьті геотор әр 6 дюйм сайын қосылып, төсектің бойымен тепе-тең орналасуы керек, осылайша тұрақтылық сақталады. Егер сенімді бетон орнатылған болса, оны негіз ретінде пайдалануға болады.

Төсек-орын

Негізгі қабаттың үстінде 1 дюймдік төсек қабаты болуы керек. Жолақтарда 1/4 дюймдік ұсақталған тас төсек материалы, бетон құмынан артық таңдалады, себебі ол жақсы дренажға ие, қатып-ерудан болатын жылжуды азайтады, әсіресе жаңбырлы күндері оңайырақ тығыздалады және арамшөп өсуіне кедерейді. Сонымен қатар, төсеу тастарын құмға, тас шаңына қарағанда тегістеу оңайырақ. Төсек қабатын "сыпыру" арқылы тегістеу қажет. Төсекті сыпыру үшін, түзу жиекті (мысалы, деңгей) төсектің үстінен жүргізіңіз. Түзу жиекті бағыттау үшін, төсектің үстіне параллель металл рельстер орналастыру немесе 1 дюймдік ПВХ құбырларын негізге қою қалыпты жағдай. Егер құбырлар қолданылса, оларды алып тастағаннан кейін, олардың қалған ойықтары төсек материалымен толтырылуы тиіс. Әдетте, дренажға қарай шағын еңіс жасалады. Төсеу тастарын орнатқанда, оларды бекіту және тербеліп тұруын болдырмау үшін резеңке балғамен соғып тұру керек.

Етістікті ұстау және бекіту

Шеттік шектеулер тас төсегіштердің бір-бірінен ыдырауына кедергі келтіреді. Шеттік шектеу 45 градустан аспайтын бетонды еңіс болуы мүмкін, және оның жоғарғы және төменгі бетінің арасындағы нүктеде шеттік төсегіштермен түйіседі, осылайша оны көмуге болады. Балама ретінде, коммерциялық пластик шеттік шектеулерді темір қадалармен жерге бекітуге болады. Тас төсегіштер төселгеннен және қысыммен жуылғаннан кейін, оларды полимерлік құмның ұсынымдарына сәйкес кептіру қажет (әдетте кем дегенде бір ыстық жазғы күн). Кептіргеннен кейін, полимерлік құмды тігістерге сыпырып, құмның сіңуіне көмектесу үшін тас төсегіштерді тығыздаңыз (көбінесе тас төсегіштердің сынуын болдырмау үшін құм мен тығыздағыш арасында ағаш панелі қолданылады), содан кейін полимерлік құмның нұсқауларына сәйкес шайыңыз. Бұл құм араларында шөптердің өсуін болдырмайды және оларды орнында бекітуге көмектеседі. Полимерлік құмды құйылған жерден 10 футтан артық қашықтықта сыпырудан аулақ болыңыз, өйткені ол қажетті қоспаларды шығарып тастайды. Полимерлік құмның әртүрлі түрлері әртүрлі тігіс ені мен тереңдігіне төтеп бере алатынын және оларды шаюдың әртүрлі әдістерін қажет ететінін ескеріңіз. Тас төсегіштерге немесе бетонға арналған герметиктерді жыл сайын қолдану тас төсегіштерге дақтардың түсуін болдырмайды. Травертин - берік, аз кезекті тас, ол тікелей күн сәулесінде салқын болады, сондықтан ол бассейн жағалауларына, террасаларға, жолдарға және ашық ауада демалыс алаңдарына танымал таңдау. Травертин тұзға төзімді және күн сәулесін аз шағылыстырады. Гранит тас төсегіштер жоғары беріктікке және тығыздыққа ие, оларды күтіп ұстау оңай және сыртқы қолдануда тозуға төзімді етеді. Әктас тас төсегіштер табиғи әктас блогынан кесіледі, бұл таулы аймақтарда және мұхит түбінде кездесетін шөгінді тас. Әктас әдетте бірегей табиғи түс өзгерулеріне ие. Құмтас тас төсегіштер табиғи тастан жасалады және көбінесе жолдар, террасалар және артқы аулалар үшін қолданылады.