Кіріспе

Англиялық крикетші Сер Джордж Освальд Браунинг "Габби" Аллен CBE (31 шілде 1902 – 29 қараша 1989) – Англия құрамасының он бір тестілік матчында капитан болған крикетші. Бірінші сыныптық матчтарда ол Миддлсекс және Кембридж университеті үшін ойнады. Жылдам доп тастаушы және төменгі сапындағы күшті соққы беруші, Аллен кейіннен Мэрилебон Крикет Клубында (MCC) маңызды лауазымдарды атқарған ықпалды крикет әкімшісі болды, ол сол кезде ағылшын крикетіне тиімді түрде басшылық етті. Сондай-ақ ол Англия құрамасын іріктеу комиссиясының төрағасы болып қызмет етті. Аллен Австралияда дүниеге келген, алты жасынан бастап Англияда өскен. Итон колледжінде крикет ойнағаннан кейін Кембридж университетіне оқуға түсті, онда жылдам доп тастаушы ретінде танымал болды, бірақ көбінесе жарақат алатын. Университетті бітіргеннен кейін Аллен негізінен Миддлсекс үшін ойнады. Келесі маусымдарда ол ұрысшы ретінде жақсарды, бірақ жұмыс міндеттемелері оны жүйелі түрде ойнаудан шектеді. Мансабын өзгерту оған көбірек крикет ойнауға мүмкіндік берді, ал 1920 жылдардың соңында ол Англия құрамасына ілігуге жақын болды. 1930 жылы дебют жасады және онжылдықтың қалған бөлігінде ойнауға мүмкіндік болғанда, құрамаға ілігу үшін күресті. 1932–1933 жылдардағы Bodyline туры кезінде Аллен Англия үшін өте табысты болды, бірақ әріптестері қолданған қысым тактикасын қолданудан бас тартты. 1933 жылдан бастап Аллен Лондон қор биржасында жұмыс істеді, бұл оның крикет ойнай алатын уақытын шектеді. Дегенмен, ол 1936 жылы Англия құрамасының капитаны болып тағайындалды және 1936–1937 жылдардағы Австралияға сапар кезінде команданы басқарды, онда үй командасы алғашқы екі матчта жеңіліп, соңында 3:2 есебімен жеңіске жетті. 1939 жылға дейін Миддлсекс үшін үнемі ойнады. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, ол әскери барлау қызметінде жұмыс істеді, 1950 жылдарға дейін Миддлсекс және басқа командалар үшін кейде ойнады. 1947–1948 жылдардағы Батыс Индияға сапар кезінде Англия құрамасын соңғы рет капитандыққа алып шықты. Крикетші ретінде Алленнің тұрақты ойнамауы әсер етті және ол өзінің формасын жақсарта алған Австралияға екі сапарында ең тиімді болды. Басқа жағдайларда, оның доп тастауы көбінесе дұрыс болмайтын, бірақ кейде өте күшті болатын. Ұрысшы ретінде, ол команда қиын жағдайда болғанда ұпай жинады. Алленнің бірінші сыныптық мансабы аяқталғаннан кейін ол әкімшілікке ауысты және ағылшын және әлемдік крикетте маңызды рөл атқарды. Ол MCC жаттықтырушыларының нұсқаулығын жасауға белсенді қатысты және заңсыз доп тастау әрекеттерін жою үшін көп еңбек етті. 1955 жылдан 1961 жылға дейін іріктеу комиссиясының төрағасы ретінде ол ағылшын крикетінің үлкен жетістіктерге жеткен кезеңіне жетекшілік етті, ол кезінде Тест капитаны Питер Мэймен тығыз жұмыс істеді. 1963 жылы ол MCC президенті болды, ал келесі жылы клубтың қазынашысы болып тағайындалды. Бұл қызметте ол Оңтүстік Африкаға саяхаттауға Базиль Д'Оливейраның ілігуіне байланысты туған дауға қатысты. Аллен әкімшілік қызметтерінен бірте-бірте зейнеткерлікке шыққаннан кейін, 1986 жылы рыцарь атағына ие болды және соңғы жылдарын Лордтың үйіне жақын пәтерде өткізді, ол 1989 жылы 87 жасында қайтыс болды.

Ерте өмір

Аллен 1902 жылғы 31 шілдеде Австралияның Сидней қаласындағы Беллвью Хиллде, адвокат Уолтер Аллен мен оның әйелі Маргарита (Жемтірек) отбасында үш баланың екіншісі болып дүниеге келді. Кейінгі әңгімелерде Алленнің нағыз әкесі Миддлсекстің крикетшісі Пельхам Уорнер болуы мүмкін деген болжамдар айтылды, ол Алленнің крикет мансабында қолдаған. Олар Англияны ұнатып, Австралияға қайту жоспарларын тоқтатты. Аллен жеке тәрбиешіде білім алғаннан кейін 1912 жылы Оксфордтағы Саммер Филдс мектебіне қабылданды. Ол мектепте крикетпен белсенді түрде айналыса бастады. Екінші жылда мектептің екінші командасына ілігіп, кейін бірінші командаға, содан кейін капитандыққа жетті. Оның қабілеті Алленнің әкесінің досы, Итон колледжінің үй басшысы С.М. Уэллстің назарын аударды. Отбасы Алленді Хейлбериге жіберуді жоспарлаған, бірақ Уэллс аға Алленді оның орнына Итонға жіберуге көндірді, бірақ бұл отбасына үлкен қаржылық жүк болды. Аллен бастапқыда осы мүмкіндікке құштар болмаса да, 1915-16 жылдардың қысында онда оқуын бастады. Итон университетінде Аллен көптеген спорт түрлерімен айналысты, бірақ оқудағы жетістіктері орташа болды. Крикетте Аллен мектеп командасының құрамында ойнады және соққымен де, доппен де сәттіліктерге қол жеткізді. 1919 жылы ол мектептің бірінші командасына өтті. Қабырға жарақатының салдарынан боулингпен айналысуы шектелді, бірақ соққымен көп жетістікке жете алмады. Дегенмен, ол жыл сайын Лондондағы Лордс стадионында өткізілетін Харроу мектебіне қарсы престижді матчқа шақырылды. Екінші иннингте ол 69 ұпай жинады, бұл ойынның ең жоғары жеке көрсеткіші болды, және Итон матчты жеңіп алды. 1920 жылы қабырға жарақаты оны қатты мазалады, сондықтан ол боулингтен толығымен бас тартуды ойлады. Жаңа Итон жаттықтырушысы Джордж Хирст оны жалғастыруға көндірді, ал бірнеше аптадан кейін Аллен Винчестерге қарсы матчта 19 допқа 9 қақпа алды. Бірақ осы жетістігінен басқа, Алленнің әсері болмады. 1921 жылы ол бір уақытқа соққы беруді бастады, сондай-ақ боулингті де ашты, Итон боулингінің орташа көрсеткішін басып өтті. Ол Лордс-те Харроуға қарсы сәттілікке қол жеткізді, ал бұл матчтағы оның жылдам боулингін Хьюберт Эштон көрді, ол келесі жылы Кембридж университетінің командасының капитаны болды. Аллен сол жылдың соңында Кембридждің Тринити колледжінде оқуға қабылданды. Ол Лордс стадионында жыл сайынғы жарыста ең үздік оқушыларды құрайтын екі команданың қатысуымен өткен матчқа шақырылды, бірақ күн соққысынан кейін қатысудан бас тартуға мәжбүр болды. 1921 жылғы маусымның соңында Аллен Миддлсекс үшін әуесқой ретінде бірінші сыныптық крикетке шақырылды. Ол Миддлсекс үшін төрт рет ойнады және екі тестілік сынақ ойынында қатысты, бірақ маусымның жалғыз тестілік матчында ойнамады. Оның ең маңызды ойыны "Джентльмендерге қарсы ойыншылар" матчы болды, онда қатысқандардың көпшілігі туристік командаға үміткерлер еді. Ол ойын кезінде сегіз қақпа алды. Оның қатысуына баспасөздің реакциясы әртүрлі болды, және бірнешеуі таңдаушыларды сынады. Командаға енгізілгеннен кейін Аллен маусымда тағы ойнаған жоқ. Сегіз бірінші сыныптық матчта ол 11.30 орташа есеппен 113 ұпай жинап, 25.36 орташа есеппен 25 қақпа алды. Оның тактикасы аяқ тұсына немесе одан сәл сыртқа боулинг тастаудан, допты қысқа жерге тастаудан, сонда ол ұрысшының денесіне қарай көтеріліп, аяқ жағындағы қорғаушылардан тұратын доппен қорғанудан ауытқуларды ұстаудан тұрды. Бодилайн боулингі қорқынышты болды және оны негізінен Дуглас Джардин, MCC капитаны, Брэдманның ұпай жинауын шектеу үшін ойлап тапты. Аллен турға таңдалған төрт жылдам боулердің бірі болды, бірақ ол Джардиннің қарсыласты "жек көруге" шақыруына келіспеді. Дегенмен, екеуі жақсы қарым-қатынаста болды, ал Аллен кейіннен ол Джардиннің турдағы "ең жақсы досы" екенін айтты. Джардин бастапқыда Алленді тестілік командаға қосуды жоспарламаған. Бірінші ойында ол Брэдманды жылдамдығымен алаңдатып, жұмыстан шығарды. Аллен кейіннен әкесіне Брэдманды "тез боулингтен қорқатын қорқынышты кішкентай қасқыр" деп жазды. Екеуі кейіннен дос болды, ал Брэдман Алленнің жазғанын ешқашан білмеді. Бірақ Англия серияның қалған үш матчын жеңіп алды. Вос төртінші тестіден жарақат алып қалғандықтан, Аллен бұл ойында көбірек боулингпен айналысты және бес қақпа алды, бірақ екінші иннингте жақтық ауытқудан зардап шекті. Ауыруы Алленнің соңғы тестте толық жылдамдықпен боулингке шығуына кедергі болды. Ол өзінің жеке қорғануларына қарамастан ойнады және барлық матч бойы күресті. Барлығында Аллен 28.23 орташа есеппен 21 тестілік қақпа алды және 23.28 орташа есеппен 163 ұпай жинады. Джардин турдан кейін оның үлесін мақтады, Алленнің отбасына да, ресми есепте де. Барлық бірінші сыныптық матчтарда Аллен 24.81 орташа есеппен 397 ұпай жинап, 23.05 орташа есеппен 39 қақпа алды. Дэвид Фритке сұхбат бергенде, ол Бодилайнның бірінші матчта қолданылмағанын айтты, ал қарсылық білдіргенде: "Жаным, мен онда болдым" деді. Фрит сондай-ақ екінші тесттің бірінші күнінде Алленнің аяқ жағында бесқатарлы қорғаушылары болғанын және оның бір допты Австралия капитаны Билл Вудфуллдің кеудесіне тигенін хабарлады. Оның мінез-құлқы оны Австралия көрермендерінің арасында танымал етті. Джардин екі рет мәселені күштеп шешуге тырысты. Бірінші тесттен бұрын ол Алленді аяқ жағындағы қорғаушылары бар көбірек боулинг тастауға сұрады. Аллен бас тартты, өйткені ол осылай крикет ойнағысы келмейтінін және Джардин оған риза болмаса, оны командадан шығаруға болатынын айтты. Аллен ойнамауға және турдағы оқиғаларды баспасөзге жеткізуге дайын екенін мәлімдеді. Джардин бұл мәселені көтермеді. Командадағы басқалар да Бодилайнға қарсы болды. Патаудидің Навабы бірінші тестте қысқа боулингтен ауытқуларды ұстауға арналған "аяқ тұсқабы" - аяқ жағындағы қорғаушылардан тұратын сақинада тұрудан бас тартты. Аллен әдетте тез боулинг тастауға қабілетті болды. Сынаушылар оның тамаша боулинг әрекетіне ие екенін айтты, оның арқасында ол жылдамдыққа қол жеткізді. Робертсон Глазго былай деді: "Оның боулингі, өте дәлдіктен кейде күлкілі мағынасыздыққа дейін, көбінесе ұлылыққа жетті". Мансабының басында Аллен көбінесе Ларуодпен бәсекелесті. Свантон егер ол тұрақты түрде ойнаған болса, Аллен Ларуодтың жетістіктеріне жете алатынын айтты. Робертсон Глазго Алленнің тұрақты түрде боулинг тастамауынан зардап шеккенін сендірді. Ойнауға шақырылғанда, жаттығусыз, ол көбінесе "қатты немесе тұрақсыз" боулинг тастады. Бірақ Вудкок пен Робертсон Глазго осы кезеңде ағылшын боулерлері арасында Ларуод ғана одан да қиын боулинг тастай алатынына сендірді. Уайат оны жақсы капитан деп бағалады және былай деді: "Капитан ретінде ол тәртіпті сақтады, бірақ әрқашан команда мүшелеріне ең жоғары құрмет көрсетті". Аллен 1950 жылдардың басында MCC жастар крикетін жақсартуға бағытталған іс-шараға белсенді қатысты. Көптеген крикеттік элиталар жақсартылған жеке және әуесқой крикетке басымдық бергенінен айырмашылығы, Аллен MCC-нің мемлекеттік мектептерге және жоғары сапалы жабдықтары жоқ балаларға назар аударуын қалады. 1951 жылы клуб Аллен мүше болған MCC жастар крикет қауымдастығын құрды. Процестің тағы бір бөлігі 1951 жылы MCC жаттықтыру кітабын құрастыру болды, ол ел бойынша жаттықтыру стандартын жақсартуға бағытталған. Аллен Гарри Алтаммен бірлесіп жұмыс істеді, Аллен басылымның техникалық аспектілеріне жауапты болды. Кейінірек жылдары Аллен бұл жұмыстың жастар крикетін жақсартудағы ең маңызды жетістіктерінің бірі деп бағалады. 1950 жылдардағы ағылшын крикетіне жасаған зерттеуінде Тим Келч жаттықтыру іс-шараларының және осыған ұқсас бастамалардың шектеулі ресурстарға және жаттықтырылған балалардың жақсырақ жағдайға ие болмауына байланысты аз нәтиже бергенін айтады. 1955 жылғы маусымға дейін ол ...

Сцена артындағы ықпал

1956 жылы Аллен МКК Крикет комитетінің төрағасы болды. Комитет крикетті жақсарту жолдарын қарастырды, мысалы, доптың мөлшерін кішірету боулерлерге көмектесе ме, жоқ па, соны талдады. Аллен заңсыз боулинг жасаған боулерлерді іздеуге кірісті; комментаторлар бұл мәселенің күшейіп келе жатқанын білгенмен, ешқандай шара қолданылмады, ал Аллен бастама көтерді. 1959 жылы үш ағылшыз боулері, ал 1960 жылы тағы бес боулері атқылаудан айырылды. 1960 жылы Оңтүстік Африка құрамасымен Англияға келген боулер Джефф Гриффин күдікті боулинг жасады деген пікір қалыптасты; ол Тест матчында атқылаудан айырылғанда, Оңтүстік Африка баспасөз Аллен бұл істе маңызды рөл атқарғанын мәлімдеді. Сол жылы Аллен Австралияның Императорлық Крикет Конференциясының (ICC) өкілі Брэдменмен кездесті; екеуі де болашақта боулинг әрекеттерінің әділ болуын қамтамасыз етуді қалады, және ICC шаралар қабылдауға келісті. 1961 жылы Австралия Англияға сапарлағанда, екі команданың құрамында да боулинг әрекеттері күмәнді болған боулерлер болған жоқ. Аллен кейіннен атқылау туралы заңды қайта жазуға жетекшілік етті. Крикетшілердің барлығын жалақылы кәсіпқорлар етуге қарсы болды. 1963 жылы ол МКК президенті болып тағайындалды. 1964 жылдың соңында бір жылдық мерзімі аяқталғаннан кейін, ол МКК қазынашысының ықпалды лауазымына тағайындалды, және 1976 жылға дейін осы қызметті атқарды. 1968 жылы МКК мен ағылшын крикеті арасындағы қарым-қатынасты өзгертуге белсенді қатысты. Жаңа құрылған Спорт Кеңесі үкіметтен қаржылық қолдау алу үшін крикеттің демократиялық түрде ұйымдастырылуын және жеке мүшелер клубының басқаруын тоқтатуын талап етті. Аллен және МКК хатшысы С.С.Гриффит Спорт министрімен МКК, жаңа Тест және Каунти Крикет Кеңесі және Ұлттық Крикет Ассоциациясының өкілдерінен тұратын жаңа Крикет Кеңесін құру туралы келісті. Бұл қадам МКК-нің ықпалын едәуір төмендетті, және Алленнің ұсынысы бойынша 1974 жылы Крикет Кеңесіндегі клубтың ықпалы одан әрі азайтылды. Алленнің өмірінің осы кезеңінде ол жақсы жағдайда болды. Анасынан қалған мүлік, қор биржасындағы табысы және Австралиядағы табысты инвестициялары оны бай етті – Австралия нарықтары туралы білімі Ситиде жоғары бағаланды. 1965 жылы Аллен келесі 14 жыл ішінде төрт жамбас операциясының біріншісін жасады; ол жылдам боулинг ойнауы жамбас проблемаларына себеп болған болуы мүмкін деп ойлады.

Д'Оливейра ісі

1968 жылы МКК аралас нәсілді крикетші Базиль Д’Оливейраның апартеид режимі кезінде Оңтүстік Африкаға гастрольдік сапарға ілеспеуіне байланысты дауға ұшырады. Оңтүстік Африка үкіметі, Д’Оливейраның өзі Оңтүстік Африка тумасы болса да, оның тері түсіне байланысты оны Англия құрамасына қабылдағысы келмеді. МКК турға қарсылық бар екенін және Д’Оливейраның команда құрамына кіруі мәселе тудыратынын білген, бірақ турдың өтуін қалады. 1968 жылғы қаңтарда Оңтүстік Африкаға сапар шеккен көлеңкелі Сыртқы істер министрі және МКК президенті сэр Алек Дуглас Хоум Оңтүстік Африканың премьер-министрі Б.Ж.Ворстермен кездесті. Ворстер Дуглас Хоумға МКК Д’Оливейраның іріктелуіне қатысты тікелей сұрақ қоймауы керек екенін, бірақ наразылық білдірілмеуі мүмкін екенін ұсынды. Дуглас Хоум бұл ақпаратты МКК-ға жеткізді және оларға жауап алуға асықпауды кеңес берді. Бірақ олардың стратегиясын өзгертуі салдарынан ресми жауап келгенде Аллен оны қабылдаудан бас тартты. Питер Оборн Д’Оливейраның өмірбаянында Аллен мен МКК хатшысы Билли Гриффит Ворстердің ниетіне қатысты қиын сұрақтар тудырмау үшін Оңтүстік Африка тарапынан келген жауапты МКК комитетінен жасыруды көздегенін жазды. 1968 жылғы наурыз айында турдың өтуін қалаған МКК мүшесі Лорд Кобхам Ворстермен кездесті, ол оған Д’Оливейраның Оңтүстік Африка үкіметі үшін қабылдана алмайтынын мәлімдеді. Кобхам бұл ақпаратты жеке хат арқылы МКК комитетінің аты-жөні жария етілмеген мүшесіне жеткізді. Бұл хатты алған адамнан басқа, Аллен, Гриффит және сол кездегі президент Артур Гиллиган ғана оның мазмұнымен таныс болды, бірақ олар оны комитеттің қалған бөлігінен жасыруға шешім қабылдады. Оборн Дуглас Хоумның кеңесі Кобхэмнің хатынан кейін мәнсіз болғанын, ал Алленнің басқа іріктеушілерді қорғау ниеті «ақылға сыймайтын» болғанын, себебі тур тоқтатылатын еді деп санайды. Англиялық іріктеушілер команданы іріктеу үшін кездескенде, МКК-нің атынан Аллен, Гриффит және Гиллиган қатысты; олардың іріктеуде ресми құқығы болған жоқ, бірақ Оборн Алленнің Д’Оливейраны крикеттік жағдайлар бойынша командаға лайық емес деп есептегенін айтады. Нәтижесінде Д’Оливейра командадан шығарылды, бұл үлкен ашу-ыза мен дауға себеп болды. Кейін басқа ойыншының жарақаттануына байланысты оны командаға қосып алғанда, Ворстер МКК-ны қабылдамайтынын және турдың тоқтатылатынын мәлімдеді. Д’Оливейраның командадан шығарылуына байланысты кейбір оқиғалар келесі жылы жария болды; МКК көпшіліктің қысымына ұшырады, ал баспасөз Алленнің отставкаға кетуін талап етті. Оборн Аллен апартеидті қолдамаса да, Англия мен Оңтүстік Африка арасындағы дәстүрлі байланыстарды сақтағысы келгенін, апартеидке қарсы шыққандарды МКК мен элитаның жауы деп қарағанын айтады. 1970 жылы Оңтүстік Африка командасының Англияға сапарына қатысты кеңінен қоғамдық қарсылық болды. МКК енді шешімдер қабылдауға толық жауапты емес, ол тек Крикет Кеңесінің бір бөлігі болды, бірақ Аллен үкіметті араласуға және турдың өтуіне шешім қабылдауға итермеледі. Ол бұл крикет билігінің құзырына жатпайтын саяси мәселе деп есептеді; үкімет ақырында араласты және тур тоқтатылды.

Соңғы жылдар

Аллен 1972 жылы қор биржасынан зейнеткерлікке шықты, 1976 жылы MCC қазынашысы лауазымынан қанағаттанды, 1982 жылы Крикет кеңесінен шығып, содан кейін өмірінің соңына дейін сол жерде тұрды.