Льюистондағы шайқас: Азамат соғысының эпизоды

Кіріспе

1862 жылы АҚШ Азамат соғысы шайқасы. Бригада генералы Эрастус Б. Тайлердің бригадасы Лурай жолындағы Льюистонның солтүстігінде полковник Сэмюэл Кэрролл бригадасына қосылды. Бригада генералы Джеймс Шилдстің дивизиясының қалған бөлігі Лурайға қарай сазды жолдар бойымен созылып жатты. Оқиға орнындағы бас қолбасшы генерал Тайлер 9 маусымда таңертең Льюистонға қарай жылды. Ол сол жақ флангын Льюистон көмір өндіріс орнындағы батареяға бекітіп, жаяу әскерін Льюистон жолымен батысқа қарай, Льюис Миллдің орнына жақын Оңтүстік саласына дейін жеткізді. Оң және орталық бөлімдер 16 артиллериялық зеңбірекпен қолдау көрсетілді.

Шайқас

Виндер бригадасы таңғы сағат 5-ке дейін өзенді кешіп, шығысқа қарай жазық арқылы шабуылға көшті. Виндер екі полк (2-ші Вирджиния және 4-ші Вирджиния) орманға жіберіп, Одақ әскерлерін шаңқауға алып, Көмірді шабуылдауға тырысты. Конфедерацияның негізгі шабуылдық шебі алға жылжығанда, Одақ артиллериясының күшті атысына түсіп, тез арада тоқтатылды. Конфедерацияның артиллериялық батареялары жазыққа жақын орналастырылды, бірақ олардың қарулары жеткіліксіз болды және қауіпсіз жағдайға көшуге мәжбүр болды. Иуэлл бригадалары өзенді кесіп өту үшін жылдамдықпен алға жылжыды. Көмірдегі Одақ артиллериясының күшін байқаған Джексон Ричард Тейлор бригадасын (соның ішінде әйгілі Луизиана жолбарыстары) орманға, шаңқау жасап тұрған колоннаны қолдау үшін жіберді. Виндер бригадасы Одақтың оң және орталық бөлімдеріне шабуыл жасады, ауыр шығынға ұшырады. Генерал Тайлер екі полкті Көмірден оңға жылжытып, қарсы шабуылға көшті, Конфедерация күштерін шамамен жарты мильге кері шегіндірді. Осы оқиғалар орын алғанда, Конфедерацияның алғашқы полктері Көмірдің қорғанысын тексерді, бірақ олар қайтарылды. Қарсыластың күтілгеннен де қатал екенін байқаған Джексон, Еуэллдің Порт Республикасының солтүстігінде қалған әскерлеріне өзендерді кесіп өтіп, Солтүстік Форк көпірін өртеп жіберуді бұйырды. Бұл күшейткіштер Виндерге жетіп, оның қатарларын нығайтып, Одақтың қарсы шабуылын тоқтатты. Тейлор бригадасы Көмірге қарсы орманға жетіп, дөңгелекке шабуыл жасап, бес зеңбірекке ие болды. Тайлер дереу резервтерін пайдаланып, қарсы шабуыл жасады. Бұл полктар қолға-қол ұрыста позицияны қайта басып алды. Тейлор бір полкті оң жаққа жылдырып, Одақ шабуылдық шебін айналып өтуге тырысты. Конфедерация шабуылы тағы да күшейіп, Көмірді басып алуға бағытталды. Басып алынған бес зеңбірек Одақ әскерлерінің қалған бөлігіне қарсы қолданылды. Көмірдің жоғалуымен, Левистон жолындағы Одақ позициясы тұрақсыз болды, және Тайлер сағат 10:30-да кері шегінуге бұйырды. Джексон жалпы шабуылға көшуді бұйырды. Уильям Б. Талияферроның Конфедерацияның жаңа бригадасы Порт Республикасынан келді және Лурай жолымен солтүстікке қарай шамамен бірнеше шақырымға шегініп келе жатқан Одақ әскерлерін қуды, бірнеше жүз тұтқынға алды. Конфедерация әскері майданды басып алды. Түстен кейін, Фремонттың әскері Саут-Форк өзенінің батыс жағалауына орналаса бастады, Тайлердің жеңілген әскерлеріне көмектесуге кеш қалды және жаңбырдан ісінген өзеннің арғы жағынан көмектеспей қарады. Фремонт Конфедерация күштерін мазақтау үшін биік жартастарға артиллерияны орналастырды. Джексон орман ішіндегі тар жолмен біртіндеп кері шегінді және әскерін Маунт-Вернон пешінің маңында шоғырландырды. Джексон Фремонттың өзенді кесіп, келесі күні оған шабуыл жасайтынын күтті, бірақ түні бойы Фремонт Харрисонбургке қарай кері шегінді.

Winder's brigade crossed the river by 5 a. m. and deployed to attack east across the bottomland. Winder sent two regiments (2nd Virginia and 4th Virginia) into the woods to flank the Union line and assault the Coaling. When the main Confederate battle line advanced, it came under heavy fire from the Union artillery and was soon pinned down. Confederate batteries were brought forward onto the plain but were outgunned and forced to seek safer positions. Ewell's brigades were hurried forward to cross the river. Seeing the strength of the Union artillery at the Coaling, Jackson sent Richard Taylor's brigade (including the famed Louisiana Tigers) to the right into the woods to support the flanking column that was attempting to advance through the thick underbrush. Winder's brigade renewed its assault on the Union right and center, taking heavy casualties. General Tyler moved two regiments from the Coaling to his right and launched a counterattack, driving Confederate forces back nearly half a mile. While this was occurring, the first Confederate regiments probed the defenses of the Coaling, but were repulsed. Finding resistance fiercer than anticipated, Jackson ordered the last of Ewell's forces still north of Port Republic to cross the rivers and burn the North Fork bridge. These reinforcements began to reach Winder, strengthening his line and stopping the Union counterattack. Taylor's brigade reached a position in the woods across from the Coaling and launched a fierce attack, which carried the hill, capturing five guns. Tyler immediately responded with a counterattack, using his reserves. These regiments, in hand to hand fighting, retook the position. Taylor shifted a regiment to the far right to outflank the Union battle line. The Confederate attack again surged forward to capture the Coaling. Five captured guns were turned against the rest of the Union line. With the loss of the Coaling, the Union position along Lewiston Lane became untenable, and Tyler ordered a withdrawal about 10:30 a. m. Jackson ordered a general advance. William B. Taliaferro's fresh Confederate brigade arrived from Port Republic and pressed the retreating Federals for several miles north along the Luray Road, taking several hundred prisoners. The Confederate army was left in possession of the field. Shortly after noon, Frémont's army began to deploy on the west bank of the South Fork, too late to aid Tyler's defeated command, and watched helplessly from across the rain swollen river. Frémont deployed artillery on the high bluffs to harass the Confederate forces. Jackson gradually withdrew along a narrow road through the woods and concentrated his army in the vicinity of Mt. Vernon Furnace. Jackson expected Frémont to cross the river and attack him on the following day, but during the night Frémont withdrew toward Harrisonburg.

Салдары

Крос-Кейс және Порт-Республикадағы екі жеңіліске ұшырағаннан кейін Одақ әскерлері шегінді, Джексон Шенноа аңғарының жоғарғы және орталық бөліктерін бақылауға алып, жеті күндік шайқаста Ричмондқа қарсы Роберт Лиге көмек көрсету үшін әскерін еркін қозғалатын қалпына келтірді.

Жауынгерлік алаңның сақталуы

Азаматтық соғыс қоры (Америкалық шайқас алаңдары қорының бөлімшесі) және оның серіктестері 1988 жылдан бері жеті мәміле арқылы Порт Республика шайқас алаңының бөлігін сатып алып, сақтап келеді. Шайқас алаңы Порт Республикадан шағын шығысқа қарай, АҚШ 340 тас жолы мен Оре-Бэнк тас жолының қиылысында орналасқан. Ол соғыс жылдарындағы егістік көрінісін сақтап тұр. Порт Республика шайқасының ескерткіші Оре-Бэнк тас жолының бойында, The Coaling деп аталатын, шайқас алаңының маңызды бөлігінің жанында орналасқан. The Coaling – қазіргі Азамат соғысы шайқас алаңдарын сақтау қозғалысының алғашқы жерге қол жеткізуі. 8,55 акр жер 1988 жылы Ли-Джексон қорынан, Қордың алдағы ұйымы – Азамат соғысы жерлерін сақтау қауымдастығына (майданды сақтау жөніндегі алғашқы ұйым) сыйға берілді.