Вильгельм I-ге жасалған қастандық және Хуан де Хаурегидің өлімі

Кіріспе

Хуан де Яуреги (1562 – 18 наурыз, 1582) Оранж принсі Вильгельмді өлтіруге талпынғанда қаза тапты. Ол Бильбаода туған бискаяндық. 1582 жылы ол Антверпенде тұратын испандық тері саудагері Гаспар де Анястроның қызметінде болды. Де Анястро үш кемесінен айырылып, Испанияның Филипп II ұсынған 80 000 дукаттық сыйлық пен Сантьяго орденінің белгісімен, Оран князі Вильгельмді өлтіруге қызығушылық танытты. Де Анястро (өзінің кассирі Антонио де Венероның көмегімен, сондай-ақ 19 жастағы, демеушісі де Бильбаодан шыққан Антонио де Венеро, және Дюнкерктен келген доминикан монахы Антонио Тиммерманмен бірге) өзінің кедей есепшісі Яурегуиді 2877 корона сомасына кісі өлтіруге көндірді. Яурегуи оның әрекетіне жұмақтың қолдауы болатынына және одан кейін бірден көрінбейтініне, осылайша оңай құтылатынына сендірілді. 1582 жылдың 18 наурызында, Жексенбі күні, ханзада тамақтанған бөлмесінен шыққанда, Яурегуи оған петиция ұсынды, ал Вильгельм оны қолына алғаннан кейін Яурегуи оның басына тапаншадан оқ атты. Тапанша нашар жасалған және істен шыққан болса да, бір оқ оң құлақтың астындағы мойынды тесіп, сол жақ жақ сүйегінен шығып кетті, бірақ Вильгельм ақырында қалпына келді. Яурегуи сол жерде ханзаданың сүйегінен жараланып, хальбердерлермен өлтірілді. Денесін тексеру кезінде оның қолында екі дана кастор терісі, бірнеше кресттер мен амулеттер, жасыл балауыз шам (сиқыршылықтың әдеттегі құралдары) және испан тілінде жазылған бірнеше қағаз табылды. Вильгельм жазылғаннан кейін, аман қалғандарға мейірімді жаза тағайындауды сұрады: Венеро мен Тиммерман 28 наурызда дарға асылып, содан кейін халыққа көрсету үшін басы кесіліп, төрт бөлікке бөлінді. Де Анястро 13 наурызда Валлонияға кетіп қалды. Ол Алессандро Фарнезеден бұрын сыйлық алды. Бұл жағдайда сыйлық – Филипп II 1580 жылдың маусымында уәде еткен 25 000 эскудо, дворяндық атағы және кешірім болды. Вильгельм ауыр жарақат алғанмен, әйелі Шарлотта Бурбондық пен қарындасы Марияның күтімі арқасында аман қалды. Вильгельм баяу жазылғанда, Шарлотта 5 мамырда қайтыс болды. Вильгельмді 1584 жылдың 10 шілдесінде француз католигі Бальтазар Жерар атып өлтірді. Оқиға Кристофер Плантен тарапынан француз, фламанд және испан тілдерінде "Bref recueil de l'assassinat, commis en la personne du Très Illustre Prince, Monseigneur le Prince d'Orange, Conte de Nassau, Marquis de la Vere, etc" деген атпен жарияланды. Жарияланған жазбалардың арасында Иса Мәсіхке, Бегоньяның Әйеліне, Аранцазудың Әйеліне, Гондаррибиядағы Гуадалупаның Әйеліне және Бургостың Мәсіхке сыйлық беруге уәде берген діни кепілдеме бар еді. Сондай-ақ, Антверпендіктердің жақсы ниетіне шақыру хаты да болды.

Juan de Jáuregui (1562 – March 18, 1582) was killed trying to assassinate Prince William I of Orange. He was a Biscayan by his birth in Bilbao. In 1582, he was in the service of a Spanish fur merchant, Gaspar de Añastro from Vitoria, who resided at Antwerp. De Añastro had lost three ships and was tempted by the supposed reward of 80,000 ducats and the habit of the Order of Santiago offered by Philip II of Spain for the assassination of William the Silent, prince of Orange, and being himself without courage to undertake the task, De Añastro (with the help of his cashier Antonio de Venero, a 19 year old also from Bilbao, and the Dominican friar Antonio Timmerman, from Dunkirk) persuaded his poor accounting assistant Jáuregui to attempt the murder for the sum of 2877 crowns. Jáuregui had been convinced not only that heaven would smile on his attempt, but that he would become invisible immediately afterwards, and thus escape easily. On Sunday, March 18, 1582, as the prince came out of his dining room, Jáuregui offered him a petition, and William had no sooner taken it into his hand than Jáuregui fired a pistol at his head. Although the pistol was badly designed and malfunctioned, one bullet pierced the neck below the right ear and passed out at the left jaw bone, but William ultimately recovered. Jáuregui was pierced on the spot by the sword of a knight in the retinue and finally killed by the halberdiers. Upon a search on the corpse, he was found to carry two pieces of castor fur, several crosses and amulets, a green wax candle (typical accoutrements of wizardry), and several papers written in Spanish. When William recovered, he asked a merciful execution for the survivors: Venero and Timmerman were garotted on March 28, then decapitated and quartered for public exhibition. De Añastro had left for Wallonia on March 13. He claimed the reward before Alessandro Farnese. In this case, the reward was the 25,000 escudos, nobility title and pardon actually promised by Philip II in June 1580. Although William suffered severe injuries, he survived thanks to the care of his wife Charlotte of Bourbon and his sister Mary. While William slowly recovered, Charlotte died on May 5. William was finally shot dead by the French Catholic Balthasar Gérard on 10 July 1584. The case was published in French, Flemish and Spanish by Christopher Plantin as Bref recueil de l'assassinat, commis en la personne du Très Illustre Prince, Monseigneur le Prince d'Orange, Conte de Nassau, Marquis de la Vere, etc par Iean Iauregui Espaignol, Antwerp, 1582. Among the published writings, there was a religious vouch promising donations to Jesus Christ, Our Lady of Begoña, Our Lady of Arantzazu, Our Lady of Guadalupe at Hondarribia, and the Christ of Burgos. There also was a letter appealing to the goodwill of the Antwerpers.