Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотландиялық клан
Scottish clan
Маккензилер Матисон және Анриас кландарымен ортақ ата-тегі бар деп саналады. Маккензи кланының басшылары 1297 жылға дейін Айлен-Донандағы өздерінің ірі бекінісінде қоныстанғандығы айтылады. Осы тарихтардың бәрі 1576 жылы Ассинт шлютері Уильям Маккуин жасаған, қазір жоғалып кеткен бір қолжазбаға негізделген деп есептеледі. Александр Маккензи 1879 жылы жарық көрген «Маккензилер тарихы» атты еңбегінің бірінші басылымында Фицджеральдтың жүйесін қолданды, бірақ 1894 жылғы келесі басылымда, MS 1467 құрамындағы генеалогиялық мәліметтер жарық көргеннен кейін одан бас тартты. MS 1467 Маккензилердің ең ерте сақталған дәстүрлі тарихынан 200 жыл бұрын жасалған. MS 1467-дегі Маккензи және Матисон әулеттерінің шежірелері шамамен 1400 жылға дейін созылады, екеуі де Эрдтің Гиллеоинынан бастау алады, бірақ Фицджеральд туралы ештеңе айтылмайды. MS 1467-дегі шежірелер Аралдардың лорды Домхналлдың әскери күштерін санау ретінде түсіндірілді, ол әйелінің Росс графына талап етуіне қолдау көрсетуге тырысқан кезде, бұл Харлоу шайқасында (1411) аяқталды. MS 1467 және Боли аббаттығымен байланысты шарттар негізінде Маккензилер мен Матисондар Дель Ард әулетінің кіші тармақтары, Эрдтің Гиллеоинының мұрагерлері болған деген пікір айтылды. Бұл әулеттің ересек буыны 13 және 14 ғасырларда белгілі болды, ол Эрхлесс ханымы Маргарет дель Ардпен аяқталды, ол шамамен 1350 жылы Кромерден Александр Чизолмға үйленді. 14 ғасырда Шотландияның тәуелсіздік соғыстары кезінде Маккензи кланы Инверри шайқасында (1308) Роберт Брюс жағында, таққа таласқан Комин кланының күштеріне қарсы күрескен кландардың қатарында болды. Бас Иен Мак Коиннич 1314 жылы Баннокберн шайқасында бес жүз Маккензиден тұратын әскерге басшылық етті, онда ағылшындар жеңілді. Кейінірек 14 ғасырда Маккензилер қуатты көршісі Росс графымен және оның одақтастарымен шайқастарға қатысқандығы айтылады. Бұл 1346 жылы бас Кеннет Маккензидің тұтқындалуына және жазалануына әкелді. Одан кейін, оның ізбасары Маккензи кланының басшысы ретінде Истер-Росстағы Стратпеффер маңындағы Лох-Кинлендегі арал қамалында тұрған, және клан осыдан батысқа қарай Кинтейлге қарай қайтадан жорық жасады. Сондай-ақ, ол 1471 жылғы 4 қарашада Джон Островскийдің, Росс графының және Аралдар лордының шарттарына куә ретінде тіркелді. Маккензидің ең ерте суреті – сэр Кеннет Маккензи (өл. 7 ақпан 1491/1492), оның бейнесі Боли аббаттығында сақталған.
The Mackenzies are believed to have the same ancestry as the Matheson and Anrias clans. The chiefs of the Clan Mackenzie are said to have been settled at their great stronghold on Eilean Donan by 1297. It is believed that all of these histories ultimately derive from a single manuscript created by William MacQueen, Parson of Assynt in 1576, now lost. Alexander Mackenzie followed the Fitzgerald scheme for the first edition of his History of the Mackenzies in 1879, but abandoned it in his later 1894 edition based on the intervening publication of genealogies contained in MS 1467. MS 1467 was compiled 200 years before the earliest surviving Mackenzie traditional history. The Mackenzie and Matheson genealogies in MS 1467, which end c.1400, both derive from a Gilleoin of the Aird, but make no mention of Fitzgerald. The genealogies in MS 1467 have been interpreted as in part a census of the military resources available to Domhnall lord of the Isles in a period when he was seeking to make good his wife's claims to the earldom of Ross, culminating in the battle of Harlaw in 1411. Based on MS 1467 and a series of charters associated with Beauly Priory, it has been suggested that the Mackenzies and Mathesons were junior branches of the Del Ard family, heirs to Gilleoin of the Aird. The senior line of this family, prominent in the 13th and 14th centuries, terminated in the heiress Margaret del Ard, the Lady of Erchless, who married Alexander Chisolm of Cromer c. 1350. In the 14th century during the Wars of Scottish Independence the Clan Mackenzie is said to have been among the clans who fought on the side of Robert the Bruce at the Battle of Inverurie (1308) against the forces of the Clan Comyn who were rivals to the throne. Chief Iain Mac Coinnich is said to have led a force of five hundred Mackenzies at the Battle of Bannockburn in 1314 where the English were defeated. Later in the 14th century the Mackenzies are said to have become involved in battles against their powerful neighbour the Earl of Ross and his allies. This resulted in the capture and subsequent execution of chief Kenneth Mackenzie in 1346. Soon after this it appears that his successor as chief of the clan Mackenzie was living in an island castle in Loch Kinellan near Strathpeffer in Easter Ross and it was from this base that the clan was to advance westward once again to Kintail. and was listed as a witness to a charter by John of Islay, Earl of Ross, and Lord of the Isles on 4 November 1471. The earliest known likeness of a Mackenzie is that of Sir Kenneth Mackenzie (d. 7 February 1491/1492), whose effigy can be seen at Beauly Priory.
15 ғасыр және кландық қақтығыстар
1452 жылы Кинтейлдің Маккензилеріне адал тайпалар Росс графының туысын кепілге алды. Бұл Белах-нам-Бройг шайқасына әкеп соқты, ол Бен-Уайвистің солтүстік-батысында болды. Мунро кланы және олардың септері Дингволлдар Росс кепілдігін құтқарып алды, бірақ көптеген өз адамдарын жоғалтып, жеңіске жетті. 1491 жылы Маккензилер мен Макдональдтар арасында Блар-на-Пайрс шайқасы өтті. Осыдан кейін, 1491 жылы Россқа шабуыл жасалды, онда Маккензи кланы Лохалш Макдональдтары, Кланраналд Макдональдтары, Камерон кланы және Клан Маккинтоштің Чаттан конфедерациясы сияқты бірнеше кландармен қақтығысты. 1497 жылы Лохалштан Александр Макдональд және оның кланы патшаға қарсы бүлік көтерді. Макдональд Росс графтығының құнарлы жерлеріне басып кірді, бірақ Драмчат шайқасында (1497) Маккензилерден жеңіліске ұшырады, содан кейін Росс графтығынан қуылды.
In 1452 a force of tribes loyal to Mackenzie of Kintail took hostage a relative of the Earl of Ross. This resulted in the Battle of Bealach nam Broig which was fought to the north west of Ben Wyvis. The Clan Munro and their septs the Dingwalls rescued the Ross hostage but won a hollow victory, with a great loss of their own men. In 1491 the Battle of Blar Na Pairce was fought between the Mackenzies and the MacDonalds. This was followed by the Raid on Ross also in 1491 when the Clan Mackenzie clashed with a number of clans including the Clan MacDonald of Lochalsh, Clan MacDonald of Clanranald, Clan Cameron and the Chattan Confederation of Clan Mackintosh. In 1497 Alexander MacDonald of Lochalsh and his clan rebelled against the King. MacDonald invaded the fertile lands of Ross shire where he was defeated in battle by the Mackenzies at the Battle of Drumchatt (1497), after which he was driven out of Ross shire.
XVI ғасыр және кландық қақтығыстар
Англо-шотланд соғыстары кезінде Джон Маккензи, Кинтейлдің 9-ы, 1513 жылы Флодден шайқасында кланды басқарды. Джон аман қалды, бірақ оның көптеген ізбасарлары қаза тапты. Джон Маккензи 1547 жылы Пинки Клеу шайқасында да соғысып, ағылшындарға тұтқынға түсті. Бірақ оның кланы оны босату үшін сиыр төледі. Маккензи бас тартты, ал Хантлидің қолдаушылары – Грант, Росс және Маккинтош кландары Маккензилерге шабуыл жасаудан бас тартты. Осыдан бастап Маккензилер солтүстік-батыста жеке және күшті клан ретінде танылды. 1568 жылғы мамыр айында Лэнгсайд шайқасында Маккензилер Шотландия королевасы Мэридің жартылай ағасы Джеймс Стюарт, Морей графының әскеріне қарсы шайқасты. Олардың басшысы Кеннет Маккензи, Кинтейлдің 10-шысы, келесі айда қайтыс болып, Биулиде жерленді. 1570 жылы Росс қамалының канониясы үшін Мунролармен қақтығыс басталды. Милнтаунның Эндрю Мунросы оны Маккензи кланына қарсы 3 жыл бойы қорғады, екі тараптан да көптеген адам қаза тапты. Қақтығыс «Тыныштық шартымен» аяқталды, қамал Маккензилерге берілді. 1597 жылы Логибрид шайқасы Маккензилер мен Расай Маклеодтары, сондай-ақ Туллох қамалының Мунро және Бейн отбасылары арасында өтті.
During the Anglo Scottish Wars John Mackenzie, 9th of Kintail led the clan at the Battle of Flodden in 1513. John escaped but many of his followers lost their lives. John Mackenzie also fought at the Battle of Pinkie Cleugh in 1547 where he was captured by the English. However, his clan paid a ransom of cows for his release. The Mackenzie chief refused and Huntly's supporters, the Clan Grant, Clan Ross and Clan Mackintosh declined to attack the Mackenzies. From that time the Mackenzies were recognised as a separate and superior force in the north west. At the Battle of Langside in May 1568 the Mackenzies fought on the side of Mary, Queen of Scots, against the forces of her half brother James Stewart, Earl of Moray. Their chief, Kenneth Mackenzie, 10th of Kintail died the following month and was buried at Beauly. In 1570, a feud broke out with the Munros over the Castle Chanonry of Ross. Andrew Munro of Milntown defended it for 3 years against the Clan Mackenzie, at the expense of many lives on both sides. The feud was settled when the castle was handed over to the Mackenzies by an "Act of Pacification". In 1597, the Battle of Logiebride took place between the Mackenzies and MacLeods of Raasay against the Munros and the Bain family of Tulloch Castle.
XVII ғасыр және Азамат соғысы
17 ғасырдың басында Маккензилердің аумағы шығыстағы Қара аралдан батыстағы Сыртқы Гебрид аралдарына дейін созылды. 1623 жылы клан басшысы Колин Маккензи Шотландияның дворяндық титулы – Сифорт графы атағын алды, бұл атау Льюис аралындағы теңіз лагунасының атынан берілді. 1645 жылы Лорд Сифорт, Келісімшілдердің қатарында күресіп, корольшіл Джеймс Грэм, Монтроздың 1-маркизіне қарсы күштерге басшылық етті, бірақ Олдэрн шайқасында Келісімшілдер жеңіліске ұшырады. Монтроз жеңісін корольдікке қарсы шыққандардың, соның ішінде Плюскардэннің Томас Маккензисіне тиесілі үйлерді қирату арқылы нығайтты. 1672 жылы Маккензилерге Ассенттің МакЛеодтарына қарсы «от пен қылыш» комиссиясы берілді. Бұл МакЛеодтар Льюис кланы МакЛеодтарының бір тармағы болып есептелді және Ардврек қамалында орналасқан еді. Маккензилер бұл қамалға шабуыл жасап, басып алып, Ассент жерлерін өз бақылауына алды. 1688 жылы Кеннет Маккензи Судди, Мулрой шайқасында Камерон кланы қолдаған Кеппохтың Макдональд кланына қарсы Маккинтошты қолдаған Үкіметтік тәуелсіз Таулық ротасын басқару кезінде қаза тапты. Ирландиядағы Вильгельм соғысы кезінде Маккензи кланы (басшысы Кеннет Маккензи, Сифорттың 4-ші графы) 1690 жылы Дерри қамалы мен Бойн шайқасында король Джеймсті қолдаған деген сенімде. Алайда, 1745 жылғы Якобит көтерілісі кезінде Маккензи кланы екіге бөлінді: басшы Кеннет Маккензи, Лорд Фортроз, Якобиттерді қолдамады және британдық үкіметті қолдау үшін Маккензи кланынан бірнеше тәуелсіз Таулық роталарын құрды. Бірақ 1745 жылғы көтеріліс кезінде Маккензи кланының көп бөлігі басшының туысы Джордж Маккензиге, 3-ші Кромарти графына, Якобит болғандықтан ерді.
By the beginning of the 17th century the territory of the Mackenzies extended from the Black Isle in the east to the Outer Hebrides in the west. In 1623, the clan chief Colin Mackenzie was made Earl of Seaforth, a title in the peerage of Scotland, taking his title from a sea loch on the Isle of Lewis. In 1645, Lord Seaforth, fighting as a Covenanter, led a force against the royalist James Graham, 1st Marquess of Montrose, at the Battle of Auldearn where the Covenanters were defeated. Montrose followed up his success by destroying many houses that belonged to people who had opposed the royalist cause, including that of Thomas Mackenzie of Pluscarden. In 1672, the Mackenzies were granted a commission of "fire and sword" against the MacLeods of Assynt who were a branch of the Clan MacLeod of Lewis and were seated at Ardvreck Castle, which was attacked and captured by the Mackenzies, who took control of the lands of Assynt. In 1688, Kenneth Mackenzie of Suddie was killed leading a Government backed Independent Highland Company in support of Mackintosh against the Clan MacDonald of Keppoch who were supported by the Clan Cameron at the Battle of Mulroy. During the Williamite War in Ireland the Clan Mackenzie (led by their chief Kenneth Mackenzie, 4th Earl of Seaforth) are believed to have supported King James at the Siege of Derry and the Battle of the Boyne in 1690. However, during the Jacobite rising of 1745 the Clan Mackenzie was divided: The chief, Kenneth Mackenzie, Lord Fortrose, did not support the Jacobites and raised several Independent Highland Companies from the Clan Mackenzie to support the British Government. However, during the 1745 rising a large part of the Clan Mackenzie followed the chief's cousin, George Mackenzie, 3rd Earl of Cromartie who was a Jacobite.
1715 және 1719 ж. Якобиттік көтерілістер
1715 жылы Аленс шайқасы деп белгілі шайқаста Маккензи руының басшысы Сифорт графы 3000 сарбаздық әскермен басшылық етті. Олар британ үкіметіне адал, бірақ одан аз санды әскерді, Сазерленд графының басқаруымен, Сазерленд, Мунро, Росс және Маккей руларынан тұратын күшті шегінуге мәжбүр етті. Росс және Мунроның көптеген жерлері қиратылды, бірақ олар Брахан қоршауы деп танылатын шайқаста Маккензи жерлеріне шабуыл жасап, кек алды. Инвернесс қоршауы (1715) Маккензилер бақылауындағы қала Ловаттың Саймон Фрейзеріне тапсырылғаннан кейін аяқталды. Одан кейін полковник Сэр Роберт Мунро, Фулис барондығының 6-шы иесі, 400 Мунро сарбазымен Инвернесс қаласына кіріп, Фрейзерден губернаторлық қызметін қабылдады. Ақпан айының соңында үкіметтік әскерлер Инвернесске келді, және бірнеше ай бойы көтерілісшілерді қарусыздандыру процесі жалғасты, оған Кулькерннің Джордж Мунросы басқаратын Мунро жасағы жетекшілік етті. Рулық қарым-қатынастардың салдарынан туған көтеріліс жергілікті саясатта өршіп келе жатты. Маккензидің Сифорт графы лауазымы 1716 жылы аяқталды, және Росс руы округтік орынды иеленгенде, Мунролар Тайн қалаларын өкілдік ететіні туралы келісімге келгендей көрінеді. Қалаларды бақылауда ұстау үшін бес қаланың үшеуін бақылау қажет болды. Росс Тайнде үстемдік құрды, ал 1716 жылдан 1745 жылға дейін Мунролар Дингволды басқарды. Маккензи руы 1719 жылы Глен Шил шайқасында шайқасты, онда олар үкіметтік күштерден жеңіліске ұшырады және Маккензи басшысы жараланды, содан кейін Батыс аралдарына, одан кейін континентке шегінді. 1721 жылы Дональд Мёрчисон басқарған Маккензи руы Глен Аффрика шайқасында Росс руының үкіметті қолдаушыларын жеңді. Осыдан кейін Коил Бхан шайқасы болды, онда Дональд Мёрчисон және оның туысы Кеннет Мёрчисон басқарған Маккензи руы үкіметтік күштерді тағы да жеңді. 1724 жылы генерал Уэйдтың жоғарғы жазықтар туралы баяндамасында рудың күші 3000 адамға жуық деп бағаланды.
In what is known as the Skirmish of Alness in 1715 the Earl of Seaforth, chief of Mackenzie led a force of 3000 men that forced the retreat of a smaller force loyal to the British Government, which was commanded by the Earl of Sutherland and included the clans Sutherland, Munro, Ross and Mackay. Much of the Ross's and Munro's lands were ravaged, but they retaliated by raiding the Mackenzie lands in what is known as the Siege of Brahan. The Siege of Inverness (1715) came to an end when the town, which was being held by the Mackenzies was surrendered to Simon Fraser of Lovat. Soon after this Colonel Sir Robert Munro, 6th Baronet of Foulis marched into the town of Inverness with 400 Munros and took over control as governor from Fraser. Government troops arrived in Inverness towards the end of February, and for some months the process of disarming the rebels went on, led by a Munro detachment under George Munro of Culcairn. The clan rivalries which had erupted in rebellion were finding an outlet in local politics. The Mackenzie's position as Earl of Seaforth came to an end in 1716, and it seems to have been arranged that while the Clan Ross held the county seat the Munros would represent the Tain Burghs. To secure the burghs, control of three out of the five was necessary. Ross ascendancy was secure in Tain, and from 1716 to 1745 the Munros controlled Dingwall. The Clan Mackenzie fought at the Battle of Glen Shiel in 1719 where they were defeated by Government forces and the Mackenzie chief was wounded, afterwards retreating to the Western Isles and from there to the Continent. In 1721 the Clan Mackenzie, led by Donald Murchison, defeated Government supporters from the Clan Ross at the Battle of Glen Affric. This was followed by the Battle of Coille Bhan where again, led by Donald Murchison and also his relative Kenneth Murchison, the Clan Mackenzie defeated Government forces. General Wade's report on the Highlands in 1724, estimated the clan strength at 3,000 men.
1745 ж. Якобит көтерілісі
Джордж Маккензи, 3-ші Кромарти графы, 1746 жылғы Фолкирк шайқасында Якобит Маккензилерін жетектеп, британдық үкімет әскерлерін жеңуге көмектесті. Бірақ, осыдан кейін Кромарти графы мен оның әскерлері Чарльз Эдвард Стюартпен кездесу үшін оңтүстікке қарай жол тартқанда, британдық үкіметті қолдаған Макей және Сазерленд тәуелсіз таулы роталары оларға шабуыл жасады. Бұл шайқас Литтлферри шайқасы деп танылды, нәтижесінде Якобит Маккензилері Каллоден шайқасындағы Якобит армиясына қосылудан алдын алынды. Капитан Колин Маккензи басқарған тәуелсіз таулы роталардың бірі 1746 жылдың маусым айында Баденохтағы Шираморда тіркелді, оның құрамында Кинтейлден көптеген сарбаздар және Макрей кланынан алпыстан астам адам болды.
George Mackenzie, 3rd Earl of Cromartie led the Jacobite Mackenzies at the Battle of Falkirk (1746) where they were victorious in helping to defeat British Government forces. However, soon after this as the Earl of Cromartie and his forces were travelling south to meet Charles Edward Stuart they were attacked by the Mackay and Sutherland Independent Highland Companies who supported the British Government in what became known as the Battle of Littleferry and the Jacobite Mackenzies were prevented from joining the Jacobite army at the Battle of Culloden. In one of the Independent Highland Companies under Captain Colin Mackenzie it is recorded at Shiramore in Badenoch in June 1746 and it included many of them from Kintail as well as more than sixty men from the Clan MacRae.
Соғыс, Франция және Үндістан
Маккензи кланынан бірнеше атақты полк құрылды, соның ішінде Хайленд жеңіл жаяу әскері (1777 жылы құрылған), Сифорт Хайленджерлері (1778 жылы құрылған) және Росс-шир Баффтары (1793 жылы құрылған) деп белгілі болған Сифорт Хайленджерлерінің екінші батальоны. Бұл полктердің бәрі Маккензи тартанын киді. 1754 жылы туған, Фрэнсис Маккензи, 1-ші барон Сийфорт, соңғы лорд Сийфорт 1778 жылы британ армиясы үшін 72-ші полкті құрды, ал клан 1793 жылы тағы бір полк, 78-ші полкті шығарды. Екеуі де Наполеонға қарсы күресте көзге түсті, кейіннен Корольдің өз таулы әскеріне біріктірілді. 78-ші полк, алғашқыда осылай аталған, 1778 жылы Сифорт және басқа Маккензи иеліктеріндегі адамдардан құрылды. Сифорт графы өз еріктілерін жинап, 1781 жылы Үндістанға аттанды, бірақ бірнеше айдан кейін онда қайтыс болды. Үндістандағы соғыстар кезінде Колин Маккензи (1754–1821) Үндістанның бас картографы, өнер коллекционері және шығыстанушы болды. Ол Үндістанның алғашқы дәл карталарын жасады, ал оның зерттеулері мен жинақтары Азия тану ғылымына маңызды үлес қосты. 1799 жылы ол Серингапатам шайқасында британ күштерінің құрамында болды. Сондай-ақ ол Наполеон соғыстарында да шайқасты.
A number of famous regiments have been raised from the Mackenzie clan, including the Highland Light Infantry (raised in 1777), the Seaforth Highlanders (raised in 1778), and the second battalion of the Seaforth Highlanders, known as the Ross shire Buffs (raised in 1793). All those regiments wore the MacKenzie tartan. Born in 1754, Chief Francis Mackenzie, 1st Baron Seaforth, the last Lord Seaforth raised a regiment for the British Army in 1778, the 72nd, and the clan produced another the 78th in 1793. Both had distinguished records fighting against Napoleon and were later amalgamated into the Queen's Own Highlanders. The 78th Regiment, as it was first called, was raised in 1778 from men on the Seaforth and other Mackenzie estates. The Earl of Seaforth, having raised his men, sailed with them to India in 1781, but died there a few months later. During the Wars in India, Colin Mackenzie (1754–1821) was Surveyor General of India, and an art collector and orientalist. He produced many of the first accurate maps of India, and his research and collections contributed significantly to the field of Asian studies. In 1799, he was part of the British force at the Battle of Seringapatam. He also fought in the Napoleonic Wars.
Қазіргі тарих
XIX ғасыр бойы Маккензи кланы Лорд Лион қарулы король таныған басшысыз болды. 1990 жылы қайтыс болғаннан кейін оның ұлы Джон Руарид Маккензи, Кромартидің 5-ші графы Маккензи кланының басшысы болды. Кромарти графына әлі күнге дейін кландық жерлерге иелік құқығы бар, бірақ ең ірі Маккензи жер иеленушісі – Гейрлохтың Маккензисі, оның иелігінде 50,000 акрдан астам жер бар (клан басшысы сияқты, Гейрлохтың Маккензисі де клан атын және жерін әйел желісі арқылы мұраға алған). Қазіргі бас Шотландия басшыларының тұрақты кеңесінің мүшесі. Маккензи кланының қазіргі басшысы Леод қамалында тұрады, ол 16 ғасырға дейін салынған деп есептеледі. Басшы бос тұрған ескі мұнараны 99 жылға Маккензи кланының қайырымдылық қорына (CMCT) жалға берді. 1990 жылдары мұнарада кең ауқымды жұмыстар атқарылды. 2002 жылы Highland Buildings Preservation Trust (HBPT) компаниясына мұнараның жоғарғы қабаттарын қайта пайдалану мүмкіндігін зерттеу үшін қолайлылық туралы зерттеу жүргізу тапсырылды, нәтижесінде қалпына келтіру шығындарын жабу үшін мемлекеттік қаржыландыру іздеу қажет болды. Клан басшысы мен мұнара арасындағы физикалық және құқықтық жағдайларға қатысты алаңдаушылықтар туындағандықтан, басшы мемлекеттік қаржыландыру шарттарының тым ауыр екенін шешті.
Throughout the 19th century Clan Mackenzie was without a chief that was recognised by the Lord Lyon King of Arms. On his death in 1990 his son John Ruaridh Mackenzie, 5th Earl of Cromartie succeeded as chief of Clan Mackenzie. The Earl of Cromartie still owns lands in clan country however, the largest remaining Mackenzie landowner by some margin is Mackenzie of Gairloch, with an estate which extends to over 50,000 acres (like the clan chief, Mackenzie of Gairloch has inherited his clan name and lands through the female line). The current chief is a member of the Standing Council of Scottish Chiefs. The current chief of Clan Mackenzie lives at Castle Leod, which is thought to date from the 16th century. The chief has leased the unoccupied old tower to the Clan Mackenzie Charitable Trust (CMCT) for 99 years. During the 1990s there was extensive work done on the tower. In 2002 the Highland Buildings Preservation Trust (HBPT) was contacted, to carry out a feasibility study to investigate the potential for the re use of the upper floor space of the tower, which deemed public funding to be sought to cover the costs of restoration. Because of concerns of physical and legal separation between the clan chief and the tower, the chief decided that the conditions of public funding were too onerous.
Басшы
Клан басшысы: Джон Руарид Грант Маккензи, Кромартидің 5-ші графы (т. 1948), Тарбаттан Тарбат виконты, Кастлехейвен бароны, Кастл Леод бароны МакЛеод, Маккензи кланының басшысы. Маккензи кланының басшылары Каберфейд (шотланд гаэлінен аударма: "Бұғы мүйізі") деп аталады. Бұл гаэльдік атау бұрынғы бас, Сифорт графының гербіндегі бұғы басының бейнесінен шыққан. Бұл қираған ғимарат, оны қалпына келтіру жоспарлануда. Килкой замкі, Мьюр-оф-Ордқа (Росс және Кромарти) жақын орналасқан, Z-тәрізді мұнаралы үй. 1618 жылдан бастап оны клан басшысы, Кинтейлдің он бірінші баронының ұлы Александр Маккензи иеленді. 1656 жылы Джордж Маккензи Милнтаун иелігін сатып алып, Портмахомакқа жақын орналасқан отбасының алғашқы орны – Тарбат қамалының атымен Жаңа Тарбат деп атады. Джордж Маккензидің үйінің қалдықтарының бір бөлігі жаңа үйге енгізілді. Жаңа үйдің салынысымен бірге лорд МакЛеод иелікке мыңдаған жаңа орман және шырша ағаштарын отырғызды. Ол 1789 жылы бір жылдан астам ауырғаннан кейін қайтыс болғандықтан, үйдің соңғы құрылыс жұмыстары аяқталмай қалды. Қалған жұмысты оның туысы және мұрагері Кеннет Маккензи жоспар бойынша аяқтады.
Clan chief: John Ruaridh Grant Mackenzie, 5th Earl of Cromartie (b. 1948), Viscount Tarbat of Tarbat, Baron Castlehaven, Baron MacLeod of Castle Leod, Chief of Clan Mackenzie. Chiefs of Clan Mackenzie are titled as Caberféidh (translation from Scottish Gaelic: "Deer's antlers"). This Gaelic title is derived from the stag's head charge on the former chief, the Earl of Seaforth's Coat of Arms. It is a ruin and the Landmark Trust plans to restore it. Kilcoy Castle near Muir of Ord, Ross and Cromarty, is a Z plan tower house that was held from 1618 by Alexander Mackenzie, son of the eleventh baron of Kintail, chief of the clan. When George Mackenzie bought the Milntown estate in 1656, he renamed it New Tarbat after Tarbat Castle, the family's original seat near Portmahomack. Some of the remains of George Mackenzie's mansion were incorporated into the new one. Concurrent with the construction of the new house, Lord MacLeod planted thousands of new forest and fir trees on the estate. Some of the final building work on the house was unfinished when he died in 1789 after a year long illness. The remaining work was completed to his plans by his cousin and successor, Kenneth Mackenzie.
Көркем шығармаларда
Шығармалық Маккензилер Диана Габалдонның "Аутлендер" кітаптар сериясында кездеседі. Маккензи кланының негізгі ордасы – Леод қамалы, Диана Габалдонның "Аутлендер" сериясындағы Маккензи кланының үйі – Леох қамалына шабыт көзі болған деп кеңінен саналады. Ол телесериалды түсіру орны ретінде қарастырылды, бірақ орналасуының ыңғайлылығы үшін Даун қамалы таңдалды. Диана Габалдон STV телеарнасына: "Телешоу түсірілім алаңдарын іздеуді бастағанда, мен Леодты ұсынғанмын. Бұл оқиғаның дәуіріне толық сәйкес келеді және ғасырлар бойы Маккензилер мен олардың қонақтары отырғызған, зор, экзотикалық ағаштармен толық көркем саябаққа ие. (Диананың өзі тарихқа "өзінің шағын үлесін" қосқан "өте қарапайым" қайың отырғызды)". С.М. Стирлингтің "Эмберверс" сериясында, басқаша айтқанда "Өзгеріс" әлемінде, Маккензи кланының негізін қалаушы Джунипер Маккензи осы шотланд кланынан тараған.
Fictional Mackenzies appear in the Outlander series of books by Diana Gabaldon. The Seat of the Clan Mackenzie, Castle Leod is widely considered to be the inspiration behind Castle Leoch, the home of the Clan Mackenzie, in Diana Gabaldon's Outlander series. It was considered as a filming location for the TV series, however, Doune Castle was selected due to its ease of location. Diana Gabaldon told STV that "When the TV show began scouting locations, I suggested Leod as a possibility. It's entirely accurate as to period, of course, and has magnificent grounds, with a park of enormous, exotic trees planted by centuries of MacKenzies and their visitors. (Diana herself planted a "very modest" rowan, as her "own wee contribution" to the history). In the Emberverse series by S. M. Stirling, otherwise known as the 'Change' world, the founder of the Clan Mackenzie, Juniper Mackenzie, is descended from this Scottish clan.