Кіріспе

Американдық саясаткер (1890–1961)

Миллард Эвелин Тайдингс (6 сәуір 1890 – 9 ақпан 1961) – американдық адвокат, жазушы, әскери қызметкер, штат заң шығарушы және Мэриленд штатынан АҚШ Конгресінің Демократиялық партиясынан өкіл және сенатор болған. 1923-1927 жылдары Өкілдер палатасында, ал 1927-1951 жылдары Сенатта қызмет еткен.

Ерте өмір және білім

Тайдингс Харфорд округіне қарасты Гавр-де-Грейс қаласында дүниеге келді және Мэри Бонд (О'Нилл) мен Миллард Филлмор Тайдингстің ұлы болды. Ол Харфорд округінің мемлекеттік мектептерінде білім алды және 1910 жылы Мэриленд ауыл шаруашылығы колледжін (қазіргі Мэриленд университеті, Колледж Парк) бітірді. 1911 жылы Батыс Вирджиниядағы Балтимор және Огайо темір жолында азаматтық инженер ретінде жұмыс істеді. Ол Балтимордағы Мэриленд университетінің заң мектебінде заңды оқыды және адвокаттыққа қабылданды; 1913 жылы Гавр-де-Грейсте тәжірибесін бастады. 1916 жылы Тайдингс Мэриленд штатының делегаттар палатасына сайланды; ол 1920-1922 жылдары әріптестерімен палата спикері болып сайланды. 1922-1923 жылдары Мэриленд штатының сенатында қызмет етті. Тайдингс Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ армиясында қызмет етті және 1918 жылы подполковник шеніне көтеріліп, дивизия пулемет офицері болды. Ол Батыс майданында американдық экспедициялық корпусымен бірге қызмет етті және Ерен еңбегі үшін диплом мен Армиялық қызмет медалін алды.

Палата және Сенат мансабы

1922 жылы Тайдингс АҚШ Конгресінің 68-ші сессиясына демократ ретінде сайланды және 69-шы сессияға қайта сайланды, Мэриленд штатының екінші округін (1923 жылдың 4 наурызынан 1927 жылдың 3 наурызына дейін) Өкілдер палатасында өкілдік етті. 1926 жылы ол қайта сайлануға түскен жоқ, себебі АҚШ Сенатына үміткер болды. Ол 1926, 1932, 1938 және 1944 жылдары Сенатқа сайланды және 1927 жылдың 4 наурызынан 1951 жылдың 3 қаңтарына дейін қызмет етті. Алабама штатының өкілі Джон Макдаффимен бірге Филиппиннің тәуелсіздігі туралы заңға демеушілік етті, ол Филиппиннің 10 жылдық автономиялық мәртебесін белгілеген Тайдингс-Макдаффи заңы ретінде танылды. Бұл АҚШ-тың егемендігінен бас тартумен және Филиппиннің тәуелсіздігін мойындаумен аяқталуы тиіс болды. 1934 жылдың қаңтар айында Тайдингс «Германиядағы еврейлерге қарсы нацистердің қанаушылығын айыптайтын және президент Рузвельтке Гитлер үкіметін оның антисемиттік шараларына қатты алаңдатыны туралы хабарлауын сұрайтын» резолюция ұсынды. Оның резолюциясы Сенаттың Сыртқы істер комитетінде тоқтап қалды. 1936 жылы сенатор Тайдингс Пуэрто-Риконың тәуелсіздігі туралы заң жобасын Конгреске ұсынды, бірақ ол Пуэрто-Риконың тәуелсіздікке қарсы Либералдық партиясының ықпалды көшбасшысы Луис Муньос Мариннің қарсылығына тап болды. (АҚШ сенаторы Филиппинге 10 жылдық кезеңнен кейін шектеулі автономиямен тәуелсіздік берген Тайдингс-Макдаффи заңының демеушісі болды.) Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін, АҚШ Жапонияға екі атом бомбасын тастағаннан кейін Тайдингс АҚШ-ты ядролық қарусыздануда әлемдік көшбасшы болуға шақыратын заң жобасын ұсынды. 1950 жылдың наурыз айында Тайдингс, әдетте Тайдингс комитеті деп аталатын комитет басқарды, ол Джозеф Маккартидің федералды үкімет пен әскери құрылымдарға коммунистердің енуі туралы алғашқы мәлімдемелерін тергеді. Тыңдаулар, негізінен Маккартидің Қытайдағы Гоминьдан режимінің құлауына Мемлекеттік департаменттегі кеңес тыңшыларының әрекеттері себеп болды деген айыптамасы және синолог Оуэн Латтиморды «басты орыс агенті» деп атауы төңірегінде өтті. 1950 жылдың наурыз айынан шілдесіне дейін өткен тыңдаулар қызықты өтті, айыптамалар қарсы айыптамалармен кездесті. Маккартидің алғашқы 250 минутында Тайдингс оны 85 рет сұрақтармен және дәлелдерді ұсыну талаптарымен тоқтатты, бұл Маккартиді ашуландырып, Тайдингсті «ұяқ соратын либерал» деп айыптады. Осылайша, сот процесіне бұқаралық ақпарат құралдарының қызығушылығы артып, әсіресе Луис Ф. Буденц іс жүргізуге Маккартидің айыптамаларын қолдаған күдікті куә ретінде кіргеннен кейін күшейді. Шілде айында комитет өз есебін жариялады, онда Маккартидің айыптамалары негіссіз деп танылды және оның айыптамалары қасақана жалғандық деп айыпталды. 1950 жылы қайта сайлануға түскен Тайдингс сенатор Маккартимен күресті және сенатордың Мемлекеттік департаментке коммунистердің енуі туралы мәлімдемелерін «алдамшылық және жалғандық» деп жоққа шығарды. Маккартидің штаты американдық коммунистік партияның бұрынғы жетекшісі Эрл Браудермен бірге Тайдингстің суретін таратты. Тайдингс Браудермен 1950 жылдың шілдесінде куәлік бергенге дейін ешқашан кездеспеген. Композиттік фотосуретте 1938 жылы радио тыңдап отырған Тайдингстің және 1940 жылы Браудер сөз сөйлеген кезде түсірілген суреттері біріктірілді; фотосурет астында Браудер Тайдингстің комитеті алдында куәлік берген кезде Тайдингс «рахмет сізге, мырза» дегені айтылды. Бұл цитата техникалық тұрғыдан дәл болғанымен, ол Браудер мен Тайдингс арасындағы достық деңгейін білдіретіндіктен, жалған деп есептелді. 1950 жылғы сайлауда Тайдингс Джон Маршалл Батлерден жеңілді. 1956 жылы ол АҚШ Сенатына Демократиялық партияның кандидаттығына ұсынылды, бірақ денсаулығының нашарлауына байланысты сайлауға қатыспады. Конгресстегі қызметі кезінде Тайдингс АҚШ Сенатының Аумақтар және аралдар жөніндегі комитетінің (73-ші - 79-шы Конгресстер), Мемлекеттік департамент қызметкерлерінің адалдығын тексеру жөніндегі кіші комитетінің («Тайдингс кіші комитеті») (81-ші Конгресс) және АҚШ Сенатының Қарулы күштер жөніндегі комитетінің (81-ші Конгресс) төрағасы болды.

Даулар

Сенатта болған кезінде Тайдингс түрлі мәселелерде принципті, даулы, көбінесе ерекше ұстанымдар қабылдағанымен белгілі болды. Орталықшыл демократ ретінде Тайдингс «Жаңа мәмілені» сақтықпен қолдады, бірақ оның жұмыстарын жеке өкіметтік құқығы ретінде пайдаланды. 1935 жылы АҚШ Қаржы министрлігінің қарызды басқаруда жинаған икемділігіне қарсы болған Тайдингс, жаңа қарызға рұқсат берілмеген жағдайда кірістен артық қаражат жұмсауға тыйым салатын және кез келген жаңа қарызды 15 жыл ішінде өтеуді талап ететін конституциялық түзетуді ұсынды. Ол 1933 жылы тыйым салу алынғанға дейін оған қарсы күшті сын айтқан. Филип А. Грант кішінің сөзіне сүйенсек: Тайдингстің сенімді жеңісі президентке саяси соққы ретінде қабылдалды, бірақ Рузвельттің 1940 жылғы Мэриленд штатындағы көрсеткіштері мақтауға лайық болды, бұл штаттық демократтар Тайдингске жасалған шабуылға наразы болғанымен, «Жаңа мәмілеге» және ФДР-дың басшылығына қолдау көрсеткенін көрсетеді. Бұл жағдайда газет пікірін халық пікірімен теңестіру қате. Тайдингс өзінің жетістіктері мен еңбегінің арқасында жеңіске жетті, ал президенттің саяси әрекеттерінің әсері, мүмкін, мардымсыз болды. Биограф Каролина Х. Кит көбінесе жаны ашып, Тайдингстің күшті ашуы, қаталдығы және мақтандығы оны аз достары бар оқшауланған саясаткерге айналдырды деген қорытындыға келді.

Өлім және мұра

Миллард Э. Тайдингс 1961 жылдың 9 ақпанында Мэриленд штатының Хавр-де-Грейс қаласының жанындағы "Оукингтон" шаруашылығында қайтыс болды. Ол Енджэл Хилл зиратында жерленген. Тайдингстің қабір тасы оның Сенаттағы қызметі 1927 жылы басталғанын көрсетсе де, сайлау жылын (1926) дұрыс емес көрсеткен. Сускеханна өзені арқылы 95-ші қалааралық тас жолын өткізетін Миллард Э. Тайдингс ескерткіш көпірі оның құрметіне аталған. Мэриленд университетінің Колледж-Парк қаласындағы, Үкімет және саясат, сондай-ақ Экономика кафедраларын қамтитын Миллард Э. Тайдингс залы да оның атымен аталады. Тайдингстің асырап алған ұлы Джо Тайдингс 1964 жылы Мэриленд штатынан АҚШ сенаторы болып сайланды, бірақ 1970 жылы қайта сайлануға үміткер болғанда жеңіліске ұшырады, ол 1965 жылдан 1971 жылға дейін сенатта қызмет етті. Оның әйелі Элеонора Тайдингс Дитзен болды. Оның әкесі Джозеф Э. Дэвис, ол КСРО, Бельгия және Люксембург елшісі қызметін атқарды. Тайдингстің немересі Александра Тайдингс актриса. Миллард Тайдингс пен Моррис Розенберг бірлесіп құрған заң фирмасы бүгінге дейін Мэриленд штатының Балтимор қаласында қызметін жалғастыруда.