Кіріспе

1980 жылғы шотландтық фильм

«Грегоридің қызы» – Билл Форсайт жазып, түсірген 1980 жылғы шотландтық жасөспірімдердің романтикалық комедиясы. Басты рөлдерді Джон Гордон Синклер, Ди Хепберн және Клэр Гроган сомдады. Фильм Камбернаулд қаласының Абронхилл ауданындағы мемлекеттік орта мектепте және оның төңірегінде өтеді. «Грегоридің қызы» Британдық кино институтының 20 ғасырдың 100 үздік британдық фильмінің тізімінде 30-орынды, ал Entertainment Weekly журналының 2015 жылғы 50 үздік мектеп фильмінің тізімінде 29-орынды иеленді.

Сюжет

Грегори Андервуд – мектеп футбол командасында ойнайтын жас жігіт. Команда жақсы ойнамайды, сондықтан жаттықтырушы жаңа ойыншыларды іздеу үшін іріктеу жасайды. Дороти келеді және жаттықтырушының күмәніне қарамастан, өте жақсы ойыншы екенін көрсетеді. Ол кейіннен Грегоридің орталық шабуылшы орнын басады, ал Грегори өз кезегінде досы Эндидің қақпашы орнын иеленеді. Грегори оның командаға ілігуіне қуанышты, себебі ол оны өте тартымды деп санайды. Ол Доротиге назар аударуға тырысқан басқа жігіттермен бәсекелесуге мәжбүр. Грегори ең жақын досы Стивке, достарының арасында ең есейгеніне сеніп, одан Доротидің қызығушылығын тудыруға көмектесуін сұрайды. Бірақ Стив оған көмектесе алмайды. 10 жасар қарындасы Мадленнің кеңесімен, ол Доротиді кездесуге шақырады. Ол келіседі, алайда кездесуге Доротидің досы Кэрол келеді және Грегориге бір нәрсе туындағанын, Дороти келе алмайтынын айтады. Ол көңілі қалады, бірақ Кэрол оны чипстер сататын дүкенге шақырады. Олар келгенде, ол оны тағы бір досы Маргоға тапсырып, кетеді. Грегори шатасып, жаңа қызбен серуендеуге шығады. Жолда олар күтіп тұрған Сьюзанды, Доротидің тағы бір досын кездестіреді, ал Марго кетеді. Сьюзан бәрін достарының, Доротидің де ұйымдастырғанын мойындайды. Ол: «Қыздар осылай жұмыс істейді. Бір-біріне көмектеседі», – дейді. Олар саябаққа барып сөйлеседі. Кездесу соңында Грегори Сьюзанға өте риза болады және екеуі үйінің алдында бірнеше рет сүйісіп, екінші кездесуді ұйымдастырады. Терезеден бақылап тұрған Мадлен оны кездесуі туралы сұрап, Сьюзанды сүймедім десе, өтірікші деп айыптайды. Грегоридің достары Энди мен Чарли де қыздармен қарым-қатынаста нашар, бірақ Грегориді әр түрлі уақытта үш қызбен бірге көреді және оның жаңа табысына қызғанады. Олар Каракасқа автостоппен баруға тырысады, онда Энди әйелдердің саны еркектерден көп екенін естіген, бірақ бұл да сәтсіз аяқталады.

Өндіріс

200 000 фунт стерлингтік бюджетпен түсірілген фильм бүкіл әлем бойынша 25,8 миллион фунт стерлингтік кассалық табыс әкелді. Жас актерлердің көпшілігі Глазго жастар театрының мүшелері болды және Форсайттың бұрынғы «Бұл батқан сезім» (1979) фильмінде ойнаған, олардың ішінде Роберт Бьюкенен, Билли Гринлиз және Джон Гордон Синклер болды. Кастингтен кейін Хепбернге «Partick Thistle F. C.» клубында алты апталық қарқынды футбол жаттығуы берілді. Грегори мектебінің сыртқы түсірілімдері Аброхилл орта мектебінде өтті. Фильмнің бюджеті шектеулі болғандықтан, актерлер өз киімдерінің көп бөлігін әкелді; Хепберннің ақ шорты әпкесінен қарызға алынған. Фильмде түсініксіз себеппен пингвин костюміндегі адам әр түрлі жерлерде көрінеді. Костюмнің ішінде өндіріс жетекшісі Пэдди Хигсонның ұлы Кристофер Хигсон болды. Фильмнің алғашқы американдық кинотеатрларда көрсетілуі үшін шотланд акценті ағылшынша ету арқылы қайта дубляждалды. Екі нұсқасы да MGM Home Entertainment-тен шыққан американдық DVD-де қолжетімді. Фильмнің актер құрамы 2010 жылы түсірілгеніне 30 жыл толуына орай қайта жиналды, ал Хепберннің қатысқан фрагменті 2012 жылғы Лондон жазғы Олимпиадасының ашылу салтанатында көрсетілді.

Шығару

Фильм 1981 жылдың 23 сәуірінде шықты. Ол DVD және Blu-ray форматында 2014 жылдың 5 мамырында шықты.

Сыни жауап

Фильм сыншысы Роджер Эберт фильмнің режиссурасын жоғары бағалап, былай деп жазды: "Билл Форсайттың «Грегоридің қызы» – ерекше, күнәсіз, өте күлкілі шағын фильм. Бұл фильмде өмір сүру, жасөспірімдік шақ және осалдық туралы көптеген ойлар бар, мүмкін, оны жасөспірім балаға көру тіпті қиын болар. Мүмкін, осы фильмін тек ересектер көруі керек. Сіздер білесіздер, қайтарылмай қалған махаббаттың ауыртпалығын бастан өткерген адамдар (қуанышпен күлкі)". «Sneak Previews» бағдарламасында Эберт пен Джин Сискел фильмге екі «иә» дауыс берді, екеуі де фильмнің жасөспірімдік шақтың қиындықтарын шынайы бейнелегенін мақтады. «Variety» журналының қызметкерлері жас актерлердің ойыны мен Форсайттың режиссуралық шеберлігіне риза болды және былай деп жазды: "Режиссер Билл Форсайт, оның мейірімді және қастандықсыз көзқарасы Рене Клерді еске салады, жас студенттердің (әсіресе, футбол командасының қақпашысы Грегоридің) қарама-қарсы жынысты іздеуімен айналысады. Грегори рөлінде Джон Гордон Синклер физикалық комедияда өте шебер. Хепберн оның құштарлығының нысаны ретінде керемет, ал топтық тәсіл Грегтің 10 жасар әпкесі Эллисон Форстер ойнаған рөліне басты әйел рөлін береді". Сыншы Ричард Скорман: "Форсайт [Грегоридің] жасөспірімдік санасының нәзік тұсын жеңілдетуде жақсы жұмыс жасады, ал оның достары мен әпкесі әсіресе ерекше және сүйкімді. «Грегоридің қызы» фильмі американдық әріқтастарынан айырмашылығы, жаман мінезді кейіпкерлер мен өздерінің тәжірибесіздігіне зарлаған жас жігіттерден мүлдем құтылған". «Rotten Tomatoes» шолу агрегаторының мәліметінше, 23 шолу негізінде сыншылардың 96% фильмге оң баға берді.

Қайта бағалау

Фильмнің жарық көргеніне қырық жыл толған соң, Эдинбург өнер колледжінің Кино және бейнелеу мәдениеті аға оқытушысы доктор Джонни Мюррей "The Scotsman" газетінде былай деді: "Грегоридің қызы – жасөспірімдік жағдайын кинода шынайы бейнелеген туындылардың бірі, бұл – әлемдік деңгейдегі тақырып, оны тамаша жеткізе білген режиссерлер санаулы ғана. Билл оның сыртқы түрін ғана емес, ішкі сезімін де көрсете алды."

Жалғасы

Грегоридің екі қызы 1999 жылы шықты, Синклер Грегори рөлін қайта ойнады, ол кезде ол бұрынғы орта мектебінде 35 жастағы мұғалім болып жұмыс істеді. The Guardian газеті үшін фильмді сынға алған Питер Брэдшоу: «Бұл сүйкімді фильм That Sinking Feeling және Local Hero сияқты Форсайт фильмдерінің дәстүрінен жаралған, және өте ерекше, уақытынан алшақ. Форсайттың барлық фильмдерінде, оның ішінде осы фильмде де, тартымдылық бар. Бірақ, аяныштысы, Грегоридің екі қызы кездейсоқ тарихи фильм болып саналады». Алайда, Time Out London сыншысы: «Гордон Синклердің әдемі, ұқыпсыз Грегорисінде әлі де комедиялық әлеует бар. Назар кеңірек, жалпы саяси мәселелерге аударылған, бірақ Форсайттың шеберлігі оларды оқиғаға шеберлікпен енгізеді. Гордон Синклер – керемет актер, және фильмде қарқынның жетіспесе де, оның терең адамгершілік түсінігі мен әдемі бейнелеуі оны сирек кездесетін ләззатқа айналдырады».