Кіріспе

1997 жылы Питер Каттанео режиссерлік еткен британдық комедиялық драма фильмі.

Сюжет

1990 жылдардың ортасында Оңтүстік Йоркширдің Шеффилд қаласындағы бір кездері табысты болған болат зауыттары жабылып, жұмысшылардың көпшілігі жұмыстан шығарылды. Бұрынғы болат жұмысшылары Гэри "Газ" Скофилд пен Дейв Хорсфолл ақша табу үшін тасталған диірмендерден металл сынықтарын ұрлап, сатуды бастады, олар Газдың ұлы Натанды көмекке алды, бірақ күзетші оларды таңғалдырып, болат зауытының ішіне кіргізеді. Газ бұрынғы әйелі Мэнди мен оның жігіті Барриден бала асырау ақысын төлеуден бас тартады, ол жұмысынан айырылғаннан бері төлей алмай отыр. Нейтан Мэнди мен Барримен бірге тұрады, бірақ Газ оны Мэндимен бірге асырап алады. Нейтан әкесі Газбен бірге "әдеттегі" нәрселерді көп жасағысы келеді. Мэнди соттан Газ қатты жақсы көретін Нейтанның жалғыз қамқорлығын алуға рұқсат сұрап жатыр. Газ ақшаға және Натанның махаббатына мұқтаж. Бір күні Газ жергілікті клубтың сыртында Чиппендейлдердің стриптизін көру үшін кезекте тұрған әйелдер тобын байқайды және балаларды асырау міндеттемелерін өтеуге жеткілікті ақша табу үшін жергілікті ер адамдарды қолдап, өзінің стриптиз тобы құруға шабыт алады. Топқа бірінші болып қосылған Ломпер, Дейв пен Газ жұмыс істеген болат зауытының күзетшісі, олар оның өзін-өзі өлтіруге тырысуын тоқтатады. Келесісі, олар бұрынғы бригадирлері Джеральд Куперді жұмысқа алады, ол өзінің жұмыссыздығын әйеліне жасырып отыр. Газ мен Дейв Джеральд пен оның әйелі Линданы би сабағында көріп, оны оларға кейбір нақты би қимылдарын үйрету үшін жалдайды. Тағы да жаңа жастарды іздеу үшін төрт жігіт ашық байқау өткізеді және жақсы биші болған, бірақ би билемейтін, бірақ әдеттегіден жақсы дарынды болған Атпен келіседі. Алты жігіт өздерінің ойын жаттыға бастайды. Газ клубты түнде қамтамасыз ету үшін 100 фунт стерлинг депозит төлеуі керектігін біледі. Ол мұны сатып ала алмайды, бірақ Натан ақшаны өзінің жинақтарынан алады, Газ оған қайтарып береді деп сенетінін айтады. Олар шоуға плакаттарды қоя отырып, екі жергілікті әйелмен қоштасқанда, Газ олардың Chippendales-тен жақсы екенін мақтанады, өйткені олар "толық монти" болады. Дэйв өзінің дене бейнесін өзгертуге тырысып, мектепті тастап, Asda-да күзетші болып жұмыс табады. Басқалары Аттың кейбір туыстарының алдында фрезеринкте репетиция жасайды, бірақ оларды полиция қызметкері байқап қалады, ал Газ, Джеральд және Ат әдепсіз экспозиция үшін тұтқындалады, бұл Газға Нейтанмен кездесу құқығынан айырады. Ломпер мен Гай Ломпердің үйіне қашып барады, онда олар бір-біріне сүйіспеншілікпен қарап, қарым-қатынас жасайды. Джеральдты Линда үйіне сот орындаушылары келіп, Джеральдтың қарызын төлеу үшін олардың заттарын тартып алғаннан кейін шығарып салады, нәтижесінде ол Газбен бірге тұруға мәжбүр болады. Кейін Газ Асдаға барып, Дейвтен Ломпердің анасының жерлеу рәсіміне арналған жакетті "қарызға" ала ма деп сұрайды. Дейв келіседі, сонымен қатар күзетші қызметін тастап кетеді. Олар екі костюмді ұрлап, жерлеуге бірге барады. Көп ұзамай топ бұл әрекетті тауып алады және олардың тұтқындалуы оларды танымал етті. Олар Газ шоудың сатылып кеткенін білгенше, жоспардан бас тартуға келіседі. Ол басқаларды бір түнге ғана солай етуге көндіреді. Джеральд енді Газ мен Дейв оның сұхбатын саботаж жасауға тырысқан жұмысты алғандықтан, сенімді емес, бірақ оны бір рет жасауға келіседі. Бастапқыда Дейв әлі де бас тартады, бірақ әйелі Жанның жігерленуімен сенімділігін қалпына келтіреді және сахнаға шығуға бірнеше минут қалған топқа қосылады. Нейтан Дейвпен бірге келіп, Газға Мэндидің бар екенін айтады, бірақ ол Барриге онымен бірге кетуге рұқсат бермеді. Газ бұл әрекетке қатысудан бас тартады, өйткені көрермендер арасында ер адамдар бар (олардың ішінде бұған дейін олардың бейнелерін түсірген полиция қызметкерлері де бар), ал плакаттарда бұл тек әйелдер үшін деп айтылған. Қалған бес адам сахнаға шығуға Нэтан әкесін бұйырғанда, ойын бастайды. Газ ұлымен мақтанады, басқаларға қосылады және оны жаңаша көретін Мэнди мен көрермендердің алдында өнер көрсетеді. Фильм топтың сахнада толы үйдің алдында өнер көрсетуімен аяқталады, олар Том Джонстың "You Can Leave Your Hat On" нұсқасына (олардың шапқыштары соңғы алынып тасталған нәрсе) таңғажайып табысқа ие болды.

Өндіріс

Channel 4 Films киносценарий жазылуына қаржы бөлді, бірақ фильмге капитал салудан бас тартты. Fox Searchlight оны шамамен 3 миллион фунт стерлингке қаржыландырды. Кейіпкерлердің жұмыс іздеу орталығында кезекте билейтін "Hot Stuff" атты әйгілі сахнасы бастапқыда "әлде де шынайы емес" деп есептелгендіктен, түсірілімнен алынып тастала жазуға келді. Актерлер барлығы 50-ге жуық қосымша актерлердің алдында соңында "толық жолақ" көрсетуге келісті, бірақ тек бір рет түсірілсе болды. Хьюго Спир 2019 жылы The Guardian газетіне берген сұхбатында: "Соңғы сахна – бұл ессіздік еді. Бұл өте суық жұмысшылар клубында болды, шамамен түскі уақытта басталды. Грим және костюм жасаушылар біздің қалпымызды білгендіктен, түсірілімдер арасында біздің қолымызға ішімдік ұсынып отырды. Қосымша актерлер де ішімдік әкелген. Олар біздің осылайша бара жатқанымызды білмеді, бұл продюсерлердің тапқырлығының нәтижесі болды, сондықтан соңында олар шынайы реакция көрсетті" деді.

Орналасқан жерлер

Фильм 1996 жылдың сәуір айында Шеффилд қаласы мен оның төңірегінде толығымен түсірілді, тек Ширбрук, Дербиширдегі бірнеше локациялар басқа жерде сақталды.

Тіл

Фильмде британдық жаргон жиі қолданылады, әсіресе Шеффилд диалектісі. Фильмнің атауы – Ұлыбританияда «бәрі» немесе «толыққанды нәрсе» деген мағына беретін тіркес; фильмде кейіпкерлер оны толық жалаңаштыққа қатысты қолданады. Мысалы, Ат былай дейді: «Маған ешкім толық монти туралы ештеңе айтпады (бұл сөздің мағынасы сол кездегі танымал тік тілгіш Монтег Бёртонның үш бөліктен тұратын костюмімен байланысты болуы мүмкін)!" Бұл тіркестің шығу тегі белгісіз, бірақ фильмнен кейін британ мәдениетінде оның танымал болуы жаңадан жаңарды. Фильмде басқа да диалект сөздері қолданылады; мысалы, «неш» (адамның суыққа осалдығын білдіреді) сөзі Солтүстік Мидлендс аймағында кеңінен таралған. «Дженнел» (қиық көше) Шеффилдке тән; ол «гиннел» сөзінің түрі, ол Оксфорд ағылшын сөздігінің толық нұсқаларында кездеседі және Англияның көптеген аймақтарында қолданылады.

Сыни қабылдау

Фильм алғашқы көрсетілімінде сыншыларды таң қалдырып, жаһандық құлауға ие болды және «Үздік фильм» номинациясы бойынша «Оскар» сыйлығына ұсынылды. Time Out New York журналында фильмнің маңызы туралы Эндрю Джонстон былай деп жазды: «Монти күтілгендей әжуасыз емес. Ең күлкілі сәттер көбінесе ең нәзік болады, мысалы, бес стриптизер жәрдемақы алу үшін тұрғанда, Донна Саммерстің "Hot Stuff" әні радиода ойнағанда, орындарында билеуге қарсы тұра алмайды. Күтпегендей, ашық көріністер аз, себебі фильм әйелдерді бір жақты жау ретінде қарастырудан толыққанды бас тарта алмайды (дегенмен, Монти осы тұрғыда Brassed Off-тан кем әдепсіз). Сонымен қатар, ерлердің арасындағы байланыс туралы түсінік екі жігіттің бір-біріне құшақтап, махаббат табуына мүмкіндік береді». Rotten Tomatoes сайты фильм туралы 55 сыншының пікірін жинап, олардың 96%-ы оң баға бергенін, ал орташа бағасы 7.50/10 екенін мәлімдейді. Сайттың консенсусы: «Жайнаған және жұқпалы жақсы мінезді "Толық Монти" өзінің үлкен, соққан жүрегін әжуалық комедиямен ашып көрсетеді». Metacritic сайтында фильмдер 100 балдық шкала бойынша бағаланады. Фильм 31 сыншының пікіріне сүйене отырып, 75 балл жинады, бұл «жалпы оң пікірлер» екенін көрсетеді.

Кассалық жинақ

1997 жылы 13 тамызда АҚШ-та алты экранда көрсетілген «Толық Монти» алғашқы бес күнде 244 375 доллар жинады, ал бір экраннан түскен орташа табыс 29 430 долларға жетті; бұл сол аптаның соңында көрсетілген фильмдердің арасындағы ең жоғары көрсеткіш. 1997 жылы 29 тамызда Ұлыбританияда 224 экранда шыққан фильм алғашқы үш күнде 1 593 928 фунт стерлинг жинап, Ұлыбритания кассасында «Қара киімдегілер» фильмінен кейін екінші орынға шықты, ол бес апталық көрсетілімнен кейін 1,7 миллион фунт стерлинг тауып, экран саны жағынан шамамен екі есе көп болды (411). Алайда, ол «Қара киімдегілер» фильмін жеңіп, келесі апта соңында көшбасшы атанды және Ұлыбритания кассасында келесі тоғыз апта бойы бірінші орында тұрды, бұл Ұлыбританияда фильмнің бірінші орында ең ұзақ сақталуы болды. Тоғызыншы аптасында ол «Төрт той және бір жерлеу» фильмін озып, барлық уақыттағы ең табысты британдық фильм атанды. «Face/Off» фильмі оны апта соңындағы бірінші орыннан ығыстырды, бірақ ол аптаның ең табысты фильмі болып қалып, келесі екі аптада қайтадан бірінші орынға оралды. Ұлыбританияда ол қатарынан он үш апта және он бір демалыс күні бойы ең көп табыс әкелген фильм болды. АҚШ-та 12 қыркүйекте 387 экранға дейін кеңейтілді және демалыс күндері 2,9 миллион доллар жинап, кассада бесінші орынға ие болды. Келесі аптада ол 650 экранда көрсетіліп, бесінші орынды сақтап қалды. 1998 жылдың 27 қаңтарында ол Ұлыбританиядағы ең көп табыс әкелген фильм ретінде «Юрский кезең» фильмін озып кетті және жалпы сомасы 52,2 миллион фунт стерлинг (85 миллион доллар) кіріспен аяқталды.

Дау

Жаңа Зеландия драматургтары Энтони Маккартен мен Стивен Синклер 1998 жылы "Толық Монти" фильмінің продюсерлеріне қарсы 180 миллион фунт стерлингтік сот талабын ұсынды. Олар фильмнің Ұлыбритания мен Жаңа Зеландияда гастрольдік көрсетімдер өткізген "Ladies Night" пьесасын айқын түрде бұзғанын мәлімдеді. Энтони Маккартен мен Стивен Синклер "The Full Monty" продюсерлерінің екі қойылымның ұқсас емес екенін айтқан мәлімдемелеріне жауап ретінде өз пьесаларын жариялаған веб-сайт құрды. Авторлық құқықтардың негізгі бөлігі қосымша продюсер Пол Бакнорға тиесілі болды, ал сот ісі соттан тыс келісіммен аяқталды; келісім шарттары бойынша "Ladies Night" веб-сайты жабылды.

Бейімделулер

1998 жылы фильмді британдық жазушы Венди Холден романға айналдырды. Фильм 2000 жылы сол аттас Бродвей мюзикліне бейімделді; кейіпкерлер мен оқиға орны америкалық стильде өзгертілді. Мюзикл 2002 жылы Уэст-Эндтегі Уэльс принці театрында қойылды. Бұрынғы сценарийші Саймон Бофой оны сахналық пьесаға бейімдеді, ол 2013 жылдың 2 ақпанында Шеффилдтегі Лицей театрында ашылды, режиссерлігін Шеффилд Театрларының көркемдік директоры Дэниел Эванс жасады, содан кейін ол ел бойынша гастрольдік сапарға шықты. 2014 жылдың 25 ақпанында ол Вест-Эндтегі Ноэль Ковард театрында қайта қойылды. Дегенмен, жағымды пікірлерге қарамастан, шоу жоспарланған 14 маусымның орнына 29 наурызда жабылды, ол бір айдан астам уақыт бойы көрсетілді. Португал тіліндегі нұсқасын бразилиялық журналист Артур Ксесео Бразилиядағы театрлық қойылымдар үшін бейімдеді. Пьесаның бұл нұсқасын Тадеу Агиар қойды және Бразилияда 2015 жылдың 6 қазанында тұңғыш рет көрсетілді. 2017 жылы, фильмнің шығуына жиырма жыл толуына орай, ITV арнасында "The Real Full Monty" атты арнайы бағдарлама жарияланды, мақсаты – простата және атаусыз бездің қатерлі ісігі туралы хабардарлықты арттыру. Ол 2017 жылдың 15 маусымында эфирге шықты және Александр Армстронг, Эшли Банжо, Дэнни Джон Джулс, Доминик Литтлвуд, Эллиотт Райт, Гарри Джадд, Марк Фостер, Мэтью Вольфенден және Уэйн Слип ойнады. Шоу жыл сайын қайта оралады: "Шынайы толық Монти" және "Шынайы толық Монти: Ladies' Night" (2018), "Жаңа Монти: Who Bares Wins" (2019), "Шынайы толық Монти мұзда" (2020), "Strictly The Real Full Monty" (2021). Банжо барлық эпизодтарда ойнады. Австралиялық көрермендер үшін "The Real Full Monty" нұсқасы жасалды, қатысушылар австралиялық атақты тұлғалар болды.

Телехикая

2023 жылы FX Hulu және Disney+ телеарналары фильм негізінде шектеулі телесериалды жарыққа шығарды. Сериалды Searchlight Television, FXP және Little Island Productions өндірді. Саймон Бофой – сериалдың авторы, сценарийшісі және атқарушы продюсері. Карлайл, Уилкинсон және Адди бастапқы актер құрамы рөлдерін қайта ойнады. 2022 жылдың 2 шілдесінде Спирге қатысты тәртіпсіздік туралы айыптауларға байланысты сериалдан алынып тасталды. Сериалдың тұсаукесері 2023 жылдың 14 маусымында болды.