Кіріспе

Шығыс христиан дінінде дін қызметкері болып табылатын монах. Иеромонах (Ἱερομόναχος; Славян: Иеромонахъ, Ieromonah, Албан: Hieromurg), сондай-ақ дін қызметкер-монах деп те аталады, Шығыс православие және Шығыс католик шіркеулерінде дін қызметкері болып табылатын монах. Иеромонах – дін қызметкерлікке бекітілген монах немесе монахтық киеге (тонура) ие болған дін қызметкері болуы мүмкін. Діни қызметкердің әйелі қайтыс болған жағдайда, ол монах болуы жиі кездеседі, себебі шіркеу дін қызметкерлеріне бекітілгеннен кейін екінші рет үйленуге тыйым салады. Монахтар үшін дін қызметкерлігіне бекітілу – қағида емес, ерекше жағдай, өйткені монастырь әдетте күнделікті құлшылықты орындау үшін қажетті мөлшерде ғана иеромонахтар мен иеродиакондарға ие болады. Шіркеу иерархиясында иеромонах иеродиаконнан жоғары дәрежеде, дәл сол сияқты үйленген дін қызметкері де диаконнан жоғары дәрежеде болады. Өздерінің арасында иеромонахтар бекітілген күніне қарай реттеледі. Иеромонахтан жоғары дәрежеде гегумен мен архимандрит тұрады.

Адрестің түрлері

Иеромонахтың дұрыс атауы – "Құрметті иеромонах (діни есімі)". Оған қарағанда, "Иеромонах (есімі)", "Әке иеромонах (есімі)", "Әке (есімі)" немесе бейресми түрде "Әке" деп сөйлеседі. Барлық шығыс католик және православие монахтары сияқты, иеромонахты да тек діни есімімен атайды, туған тегімен емес. Жазбада, егер оның тегін көрсету қажет болса – мысалы, бірдей діни есімі бар басқа иеромонахтан ажырату үшін – тегі жақша ішінде жазылуы керек. Мысалы: "Иеромонах Иоанн (Смит)". Патронимдік атаулар қолданылатын мәдениеттерде монахтар ешқашан патронимимен емес, тек діни есімімен атайды.

Басқа елдер мен Батыс христиандық

Кейбір елдерде үйленген дін қызметкерлерін "ақ дін қызметкерлері" деп, ал монахтарды "қара дін қызметкерлері" деп атайды, себебі монахтар міндетті түрде қара киім киеді, ал әлемнің көптеген аймақтарында үйленген дін қызметкерлері көбінесе ақ (немесе сұр, көк немесе басқа да түсті) соуна мен расон киеді. Батыс христиандығында дін қызметкері монах болса, ол "діни дін қызметкері" немесе "монастырлық дінбасы" деп аталады, яғни монахтық ереже (латынша: regula) бойынша өмір сүреді.