Кіріспе

Христиан діни құрмет стилі – белгілі бір христиан дін қызметкерлері мен пасторларының есімдерінің алдына қойылатын құрмет стилі. Әртүрлі елдерде және шіркеу дәстүрлерінде осы стильді қолдану тәсілінде кейде айырмашылықтар болады. "Преподобный" дұрыс атау, бірақ оны кейде лауазым, тіл буыны немесе құрметті атау деп те атайды. Бұл стильді кейде иудаизм және буддизм сияқты басқа діндердегі басшылар да қолданады. Бұл термин – латын тіліндегі "reverendus" сөзінің ағылшыншаға аудармасы, бұл стиль алғаш рет орта ғасырлық Еуропадағы латын тіліндегі құжаттарда қолданылған. Ол "revereri" ("құрметтеу; қадірлеу") етістігінің gerundive немесе болашақ пассивті түрі, яғни "[құрметтелуге тиіс] / құрметке лайық" деген мағынаны білдіреді. Сондықтан "Преподобный" – "Құрметті" немесе "Абыройлы" деген сөздермен теңдес. Кейбір діни дәстүрлердегі кейбір лауазымдармен бірге қолданылатын сөздермен немесе анықтауыштармен жұптасады: лютерандық архиепископтар, англикандық архиепископтар және көптеген католик епископтары әдетте "Ең Құрметті" деп аталады.

Христиан дін қызметкерлері арасында "Оның Құрметі" және "Оның Құрметі" сияқты формалар да қолданылады, сондай-ақ тікелей сөйлескенде "Сіздің Құрметіңіз" делінеді.

Қолданылуы

Дәстүрлі және ресми ағылшын тілінде «Reverend» сөзінің алдындағы «the» анықтамалы артиклін жіберу әлі де дұрыс емес деп саналады. Бірақ практикада «the» жиі қолданылмайды, жазба және ауызша тілде де. Егер стиль сөйлем ішінде қолданылса, «the» кіші әріппен дұрыс жазылады. «Reverend» сөзінің әдеттегі аббревиатуралары – Rev., Revd және Rev'd. «The Reverend» дәстүрлі түрде есімдері (немесе әріптері) және тегімен (мысалы, The Reverend John Smith немесе The Reverend J. F. Smith) қолданылады; «The Reverend Father Smith» немесе «The Reverend Mr Smith» дұрыс, бірақ қазір ескірген нұсқалар. Тек тегімен префиксті пайдалану (The Reverend Smith) дәстүрлі қолданыста қателік деп есептеледі: бұл сұраққа қатысты адамды «Құрметті Смит» деп атау сияқты бұрыс болар еді. Кейбір елдерде, әсіресе Ұлыбританияда, англикан дін қызметкерлеріне олардың лауазымдық атауларымен, мысалы, Vicar, Rector немесе Archdeacon арқылы жүгінуге болады. 20 және 21 ғасырларда «reverend» сөзі есім ретінде жиі қолданылады және дін қызметкерлері «reverend» немесе «the reverend» (Мен «reverend»пен тойлау рәсімі туралы сөйлестім) деп аталады, немесе «Reverend Smith» немесе «the Reverend Smith» деп жүгінуге болады. Бұл дәстүрлі түрде судьяны «құрметті» деп немесе ересек ер адамды «мырза» деп атауға тең болғандықтан грамматикалық тұрғыдан дұрыс емес деп саналады. Сондай-ақ, «Reverends» сөзін көпше түрінде қолдану дұрыс емес. Дегенмен, кейбір сөздіктер сөздің негізгі түрі ретінде зат есімді, емес, сын есімді көрсетеді, себебі діни ортасы жоқ немесе дәстүрлі діни атаулар туралы білімі жоқ адамдар арасында бұл сөзді зат есім ретінде жиі қолданады. Егер бірнеше дін қызметкерлері туралы айтылса, олар көбінесе жеке-жеке аталады (мысалы, The Reverend John Smith және The Reverend Henry Brown); бірақ дін қызметкерлерінің тізімінде «The Revv» кейде есімдер тізімінен бұрын қойылады, әсіресе Ұлыбритания мен Ирландиядағы католик шіркеуінде. Кейде еркек католик дін қызметкерлеріне «Әке» деп, немесе мысалы, «Әке Джон» немесе «Әке Смит» деп жүгінеді. Бірақ ресми хат-хабарларда мұндай дін қызметкерлерін әдетте «Әке Джон», «Әке Смит» немесе «Әке Джон Смит» деп емес, «The Reverend John Smith» деп атайды. «Әке» католик, православие және ескі католик дін қызметкерлері үшін, сондай-ақ көптеген англикан және лютеран шіркеулерінің дін қызметкерлері үшін бейресми атақ ретінде қолданылады. Кейбір әйел англикандық немесе ескі католик дін қызметкерлері «Ана» стилін қолданады және «Ана» деп аталады. Бір ерекше жағдайда «Reverend» сөзі жергілікті басқару органы – шіркеу консисториясына қатысты қолданылған. «Reverend Coetus» және «Reverend Assembly» 18-ғасырдың ортасында Голланд реформаторлық шіркеуінің өзгеруі кезінде жергілікті лауазымды адамдардың барлық құрамына қатысты қолданылды.

Вариациялар

Діни қызметкердің атауы шіркеулік мәртебесі мен лауазымын көрсететіндей етіп өзгертілуі мүмкін. Мұндай өзгерістер діни сенімдер мен елдерге қарай әртүрлі болады. Көбінесе кездесетін мысалдар:

Шығыс православие

Диакон көбінесе діни дәрежесіне қарай Қадірлі Диакон (немесе Иеродиакон, Архидиакон, Протодиакон) деп аталады, ал күнделікті сөйлеуде Әке деп аталады (кейде Әке Диакон). Үйленген діни қызметкер – Құрметті Әке; монах діни қызметкер – Құрметті Иеромонах; протопресвитер – Өте Құрметті Әке; ал архимандрит – Грек тәжірибесі бойынша Өте Құрметті Әке, ал орыс тәжірибесі бойынша Дұрыс Құрметті Әке деп аталады. Барлығына жай ғана Әке деп обращение жасауға болады. Абаттар мен абысқа Өте Құрметті Абат/Абыс деген атақ беріледі және оларға Әке және Ана деп обращение жасалады. Епископқа Дұрыс Құрметті Епископ деп аталады және Сіздің Инабатыңыз (немесе Сіздің Ұлылығыңыз) деп обращение жасалады. Архиепископ немесе митрополит, автокефальдық немесе автономды шіркеудің басшысы болсын болмасын, Ең Құрметті Архиепископ/Митрополит деп аталады және Сіздің Инабатыңыз (немесе Сіздің Ұлылығыңыз) деп обращение жасалады. Автокефальдық және автономды шіркеулердің Патриарх атағын иеленген басшылары өз шіркеулерінің дәстүрлеріне сәйкес әртүрлі аталады, көбінесе Бәрекеттілік, бірақ кейде Қасиеттілік және ерекше жағдайларда Барлық Қасиеттілік.

Англикандық

Диакондар "Преподобный", "Преподобный Диакон" немесе "Преподобный мырза/ханым/қыз" деп аталады. Приходтық қызметкерлер әдетте "Преподобный", "Преподобный әке/шеше" (діни мәртебесіне қарамастан) немесе "Преподобный мырза/ханым/қыз" деп аталады. Кейбір әйелдер діни ордаларының басшылары (қадағаланбаса да) "Құрметті ана" деп аталады. Канондар әдетте "Преподобный Канон" деп аталады (кейде "Cn" деп қысқартылады). Декандар әдетте "Өте Преподобный" деп аталады. Архиепископтар әдетте "Венерабль" (қысқартылған "Вен") деп аталады. Монастырлардың приоры "Өте Преподобный" деп аталуы мүмкін. Монастырлардың абаттары "Дұрыс Преподобный" деп аталуы мүмкін. Епископтар "Дұрыс Преподобный" деп аталады және дәстүрлі түрде, егер еркек епархиялық епископ болса, "Оның құрметі" (немесе АҚШ-та "Оның/Оның ізгілігі") деп аталады. Архиепископтар, приматтар және (тарихи себептермен) Мит және Килдар епискобы "Ең Преподобный" деп аталады. Кейбір архиепископтар, мысалы, Кентербери архиепискобы, сондай-ақ "Оның/Оның ізгілігі" деп аталады.

Баптист

Америка Құрама Штаттарындағы Оңтүстік баптистері арасында пасторлар жазбаша хабарласуда және ресми сөздерде көбінесе "Құрметті" деп аталады. Дегенмен, Оңтүстік баптист пасторларына ауызша түрде көбінесе "Бауырлас" (мысалы, Смит бауырлас, себебі Жаңа өсиет авторы христиандарды Мәсіхтегі бауырлар және қарындастар деп сипаттайды) немесе "Пастор" (мысалы, Смит пастор немесе тек "Пастор" пастордың тегін атамай) деп аталады. Көптеген афроамерикалық баптистер "Құрметті" сөзін бейресми және ресми түрде қолданады, мысалы, "Құрметті Джон Смит" немесе "Құрметті Мэри Смит" деп дұрыс айтады. Ұлттық баптист конвенциясының мүшелері өз пасторларын әдетте "Құрметті" деп атайды.

Методист

Кейбір методистік шіркеулерде, әсіресе АҚШ-та, тағайындалған және лицензияланған пасторларға әдетте "Реверент" деп аталады, егер олар докторлық дәрежесіне ие болмаса, онда ресми жағдайларда "Реверент доктор" деп аталады. Бейресми жағдайларда "Реверент" қолданылады. Дегенмен, "Реверент" оның/оның құрметімен немесе Сіздің құрметіңізбен бірге ресми немесе жазбаша хабарламаларда қолданылады. Кейбір жерлерде "Бауыр" немесе "Қарындас" қолданылады, бірақ бұл атаулар ресми түрде методистік діни ордендердің мүшелеріне, мысалы, Килдэр монастырының әйел қауымдастығына қатысты қолданылады. Мұндай атауларды қолдану шіркеудің немесе жылдық конференцияның орналасқан жеріне байланысты өзгереді. Британдық методизмінде тағайындалған пасторлар пресвитерлер (сөз бен қасиетті істер пасторлары) немесе диакондар (куәлік пен қызмет пасторлары) бола алады. Пресвитерлерге "The Revd" (аты-жөнімен) немесе тек әйелдерге арналған "Мырза/Ханым/Қызым/Ханшайым" (тек тегімен) деп жүгінеді. Америка Құрама Штаттарындағы Біріккен методистік шіркеу өз пасторларына көбінесе "Реверент" (мысалы, Реверент Смит) деп атау береді. Алайда, "Реверент" әлі де ресми немесе ресми жазбаша хабарламаларда қолданылады.

Пресвитериандық

Шіркеу қызметкерлері "Преподобный" атағымен аталады. Шотландия шіркеуінің, Ирландиядағы Пресвитериан шіркеуінің, Австралиядағы Пресвитериан шіркеуінің және Канаданың Біріккен шіркеуінің Бас ассамблеяларының модераторлары, дін қызметкерлері ретінде бекітілген кезде, қызмет істеген жылы "Дұрыс Преподобный" және одан кейін "Жоғары Преподобный" деп аталады. Пресвитериан шіркеуінің (АҚШ) Бас ассамблеясының модераторлары жай ғана "Преподобный" деп аталады. Шотландия шіркеуінің дәстүрі бойынша, Эдинбургтағы Санкт-Джайлс соборының (Эдинбургтің Жоғары Кирк деп те белгілі) және Пейсли аббаттығының пасторлары "Жоғары Преподобный" деп аталады. Пресвитериандық соттарда ақсақалдар пасторлармен тең мәртебеде болғандықтан, пасторларды олардың атақтарымен (мырза, ханым, доктор, профессор және т.б.) атау дұрыс.

Қайта қалпына келтіру қозғалысы

Жаңа өсиетте баяндалғандай, шіркеу ішінде дін қызметкерлерінің атақтарының болмауын жақтаған басқа топтар сияқты, Қайта жаңғырту қозғалысындағы қауымдар (яғни Бартон Уоррен Стоун мен Александр Кэмпбеллтің ықпалымен), көбінесе "Преподобный" атауын қолданбайды, оның орнына "Бауырлас" деген жалпылама атауды пайдаланады. Бұл практика Мәсіхтің шіркеулерінде кең таралған және Христиандық шіркеулерде және Мәсіх шіркеулерінде де жиі кездеседі, бірақ Мәсіхтің шәкірттерінде бұл сирек кездеседі, олар дін қызметкерлері үшін "Преподобный" атауын қолданады.

Мәсіхтің қауымы

Ішкі ортада діни қызметкерлердің мүшелері "пастыр" деген сөзді лауазым ретінде қолданбайды, бірақ көбінесе "бауыр" немесе "әпке" деп аталады, немесе олардың нақты діни лауазымымен ("диакон", "ұстаз" немесе "пастор" адамның атына қосымша ретінде жиі қолданылады, мысалы, "Джон Адамс диакон" немесе "Адамс диакон", және көбінесе жазбаша түрде ғана; ал, керісінше, ақсақалдар, епископтар, жаңашылдар, апостолдар және т.б. мысалы, "Джон Смит епископ" немесе "Смит епископ" деп аталады). Жиналыны басқаратын діни қызметкердің кез келген мүшесі "пастор" немесе (егер ақсақал болса) "басқарушы ақсақал" деп аталуы мүмкін. Мұндай қолдану тек осы лауазымды атқаруға қатысты болуы мүмкін ("оның пасторы"), ал стиль ретінде қолданылуынан ("Джейн пастор") ерекшеленеді. Бірнеше жиналыны немесе түрлі шіркеу кеңестерін басқаратын діни қызметкерлер көбінесе "президент" деп аталады. Сыртқы, экуменикалық ортада кейде "The Reverend" қолданылады.

Денеге жатпайтын

Кейбір елдерде, оның ішінде АҚШ-та, "Пастор" (мысалы, ресми аталғанда Пастор Смит, ал күнделікті сөйлесте Пастор Джон) атағы көптеген конфессиялық емес христиандық дәстүрлерде "Реверенд" немесе "Ақсақал" атағынан гөрі жиі қолданылады.

Иудаизм

Яһудилердің басты діни басшысы – рабби, ол олардың раббилік санақ алғанын (семиха) көрсетеді. Оларды Рабби, Рабби әтесі немесе (әсіресе сефард және мизрахи қауымдарында) Хахам деп атау қалыпты. Қауымның раббиіне қатысты христиандық "пастор" және "министр" терминдерін қолдану классикалық реформалық иудаизмде және 19-шы және 20-шы ғасырлардың басындағы Британ империясында кең таралған, әсіресе егер рабби дәстүрлі ешива емес, батыстық үлгідегі семинарияға немесе университетке оқыған болса. Раббисі жоқ кейбір кішкентай қауымдарды хазан (кантор) басқарады, ол (ағылшын тілінде) "пастор" деп аталады. Осы себепті, және хаззанилерді діни қызметкерлер ретінде мойындау жиі болғандықтан, мысалы, некелерді тіркеу үшін; басқа хаззанилерге де "пастор" деп атау мүмкін, бірақ "кантор" атауы көбірек қолданылады.