Кіріспе

Бразилиялық католик прелаты (1934–2022)

Клаудио Хуммес, OFM (ˈklawdʒu ˈʁum(i)s; туған Аuri Alfonso Hummes; 8 тамыз 1934 – 4 шілде 2022) – католик шіркеуінің бразилиялық прелаты. 2006 жылдан 2010 жылға дейін Діни қызметкерлер жөніндегі Конгрегацияның префекті болды, ал 1996 жылдан 1998 жылға дейін Форталеза архиепископы, 1998 жылдан 2006 жылға дейін Сан-Паулу архиепископы қызметтерін атқарды. Кіші монахтар орденінің мүшесі және әлеуметтік әділдіктің белсенді жақтаушысы болған ол 2001 жылы кардинал атағын алды.

Епископ

1975 жылғы 22 наурызда ол Санто-Андренің көмекші епискобы және Каркабияның титулярлық епискобы болып тағайындалды. Хуммес келесі 25 мамырда архиепископ Алоисио Луршейдерден, OFM, епископтар Мауро Морелли және Урбано Аллгейердің қатысуымен епископтыққа бекітілді. Сол жылдың 29 желтоқсанында Хорхе де Оливейрадан кейін Санто-Андре епископы қызметін атқарды. Хуммес Бразилиядағы сол кездегі диктатураға қарсы тұрып, епархиядағы приходтарда жұмысшы одақтарының жиналыс өткізуіне мүмкіндік берді. Осы жерде ол азаттық теологиясын қолдауын бастады және сол кездегі кәсіподақ төрағасы Луис Инасио Лула да Силвамен достық қарым-қатынас орнатты. 1996 жылғы 29 мамырда Форталеза архиепископы болып тағайындалды, ал 1998 жылғы 15 сәуірде Сан-Паулуға ауыстырылды.

Кардинал

Хумместі 2001 жылы 21 ақпандағы консисторияда Папа Иоанн Павел II Via Merulana-дағы Сан-Антонио да Падованың кардинал діни қызметкері етіп тағайындады. Кейін ол 2002 жылы Иоанн Павел II және Рим Куриясы үшін оразаның рухани жаттығуларын уағыздады. 2005 жылы Папа Бенедикт XVI-ны сайлаған папалық конклавқа қатысқан кардинал-сайлаушылардың бірі Хуммес жиі Иоанн Павел II-нің ықтимал мұрагері ретінде айтылды. Хуммес құдайлық ғибадат және сакраменттер тәртібін бақылау жөніндегі қауымның, сенім ілімін зерттеу жөніндегі қауымның, епископтар қауымының, католиктік білім беру жөніндегі қауымның, ғалымдар жөніндегі понтификаттық кеңестің, отбасы жөніндегі понтификаттық кеңестің, Cor Unum понтификаттық кеңесінің, дінаралық диалог жөніндегі понтификаттық кеңестің, мәдениет жөніндегі понтификаттық кеңестің, Латын Америкасы жөніндегі понтификаттық комиссияның, епископтар синодының бас хатшылығының X кәдімгі кеңесінің, ұйымдастырушылық мәселелерді зерттеу жөніндегі кардиналдар кеңесінің және Киелі Орынның экономикалық істері жөніндегі префектурасының мүшесі болды. 2006 жылдың 31 қазанында Папа Бенедикт XVI Хумместі діни қызметкерлерге арналған қауымға жетекшілік етуге тағайындады. Ол 2010 жылғы 7 қазанда осы қызметтен кеткенін қабылдады. 2013 жылы ол Папа Францискті сайлаған 115 кардиналдың бірі болды. Жаңа папа конклавтық сайлауда жеңіске жеткенде, Хуммес оған: "Кедейлерді ұмытпаңыз" деді. Франциск айтуынша, ол бірден Ассизидің Францискін есіне түсірді, "кедейлік пен бейбітшілік пен жаратылысты сүйіп, қорғаған адам" және "Франциск есімі менің жүрегіме келді". Франциск өзінің сайлануынан кейін көп ұзамай балконда пайда болған кезде, Хуммес жаңа папаны ертіп келген кардиналдардың арасында болды және балконда оның тікелей сол жағында тұрды. Бір жылдан кейін Хуммес 2014 жылы Бразилияда құрылған Панамазондық шіркеу желісінің (REPAM) құрметті президенті болып тағайындалды. Бұл кездесуде аймақтарына Амазонка аймағы кіретін епископтар, діни қызметкерлер, Амазонка орманында жұмыс істейтін қауымдардың миссионерлері, Каритас ұлттық өкілдері және әртүрлі шіркеу органдарына жататын дін қызметкерлері қатысты. Өзінің хабарында ол Пан-Амазон шіркеу желісін құру "Понтифик қатты қалаған Амазониядағы шіркеу жұмысының жаңа серпілісі және қайта жандануын білдіреді. Бұл жерде шіркеу батыл және табанды болып, барлық адамдарға, әсіресе кедейлерге, шеттетілгендерге, тасталғандарға, ұмытылғандарға және жараланғандарға жақын, мейірімді, пайғамбарлық және миссионерлік шіркеу болғысы келеді. Папа Франциск Бразилия епископтарына арнаған сөзінде ұсынғандай, "Амазонканың бет-әлпеті" мен "туған жердің діни қызметкерлері" бар шіркеу".

Өлім

Хумес 2022 жылдың 4 шілдесінде Сан-Паулудағы үйінде өкпе қатерлі ісігінен қайтыс болды. Ол 87 жасқа толыпты.

Климаттық белсенділік

2015 жылғы 29 қарашада БҰҰ-ның Климаттық өзгерістер жөніндегі конференциясына дейін кардинал Хэммес және Avaaz үкіметтік емес ұйымының белсендісі Оскар Сория, 2015 жылғы қарашадағы Париж шабуылдарынан кейін француз билігі қоғамдық наразылықтарды тыйым салғаннан соң жоспарланған шерудің орнына Париждегі климаттық демонстрацияны қолдау мақсатында Папа Францисктың сыйлаған аяқ киімдерін көрсеткенде әлемдік бұқаралық ақпарат құралдарында тағы да көзге түсті. Париж тұрғындары және әлемнің түкпір-түкпірінен келген адамдар аяқ киімдерін сыйлап, оларды Республика алаңында орналастырды, бұл Avaaz азаматтық қозғалысы ұйымдастырған және Папаның қолдауын алған символдық шеру болды. Кардинал Хэммес журналистерге: «Бұл өте маңызды және әсерлі сәт. Папа баршамыз сияқты, аяқ киім кигендей, климаттық өзгерістерге қарсы бүкіләлемдік науқанға символдық түрде қатысуды қалады», - деді. Кардинал халықаралық БАҚ өкілдеріне: «Жаһандық температураның қауіпті 1,5°C шегінен жоғары көтерілуіне жол бермес үшін көміртегі шығарындыларын күрт қысқартуды сұраймыз», - деді. «Епископтардың үндеуінде айтылғандай, біз «қоршау отын дәуірін аяқтауымыз» және «2050 жылға дейін толық декарбонизацияға қол жеткізуді мақсат етуіміз» керек», - деп қосты ол. Кардинал Хэммес бұл оқиғаны еске алып: «Мен Avaaz-дан Оскар Сориямен бірге Папа Францисктың аяқ киімдерін әкелу мүмкіндігіне ие болдым. Көп күту болды, бұл халықтың үлкен және күшті символдық қысымы болды, сонымен қатар Папа Францисктың климаттық өзгерістерді болдырмау туралы үндеуі де осыған себеп болды», - деді.

Экономикалық мәселелер

Кардинал Хэмм әлемдік капитализмнің таралуын сынап, мемлекеттік компанияларды жекешелендіру және тарифтерді төмендету "әлемдегі миллиондаған адамдарға қасірет пен кедейлік әкелді" деді.

Жергілікті халықтар

Хьюмс баспанасыз жергілікті халыққа жасалған анонимді шабуылдарды айыптайтын ресми мәлімдеме жасады. Ол: "Мұндай зорлық-зомбылық пен қатыгездікті қабылдауға болмайды және оған қарсы күшпен қарсы тұру керек. Шіркеу көшеде, баспанасыз қалған адамдарға көмек көрсету қажеттігі туралы көп рет дауыс көтерді. Бұл оның адамдық парызы және Иса Мәсіхке деген сенімінен туындайды, Ол әрбір адамда, әсіресе кедейлер мен мүмкіндігі шектеулі жандарда өзін тануды қалайды" деді.

Дін қызметкерлерінің некеге тұрмауы

2006 жылы бразилиялық «О Эстадо де Сан-Паулу» газетімен берген сұхбатында кардинал Хуммес: «Салибаттық – католик тарихы мен мәдениетінің бір бөлігі болғанымен, шіркеу бұл мәселені қайта қарастыруға құқылы, себебі салибаттық діни догма емес, тәртіптік мәселе» деді. Сондай-ақ ол, бұл «латын ритіндегі шіркеудің ұзақ және құнды дәстүрі екенін, мықты теологиялық және пастырлық аргументтерге негізделгенін» айтты.

Ұрыққа қарсы

Хьюмс католиктердің контрацепция туралы үйретімдеріне шабуыл жасайтын дін қызметкерлерін айыптады.